Sáng 28/9, Hội nghị đại biểu Quốc hội chuyên trách lần thứ nhất khóa XVI thảo luận về nhóm dự án thuộc lĩnh vực kinh tế, tài chính, trong đó có Dự án Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Voucher cho doanh nghiệp nhỏ và vừa có phải “giấy tờ có giá”?

Dự án luật lần này sửa đổi, bổ sung quy định về hỗ trợ thuế và kế toán theo hướng giảm chi phí tuân thủ, hạn chế lồng ghép chính sách xã hội trong chính sách thuế.

Đáng chú ý, dự thảo luật lần đầu bổ sung quy định về hình thức “cấp voucher” cho doanh nghiệp nhỏ và vừa để thanh toán phần kinh phí hỗ trợ giảm tiền thuê đất bên cạnh hình thức Nhà nước hoàn trả cho chủ đầu tư.

Đại biểu Lê Thanh Hoàn (Thanh Hóa). Ảnh: quochoi.vn

Góp ý, đại biểu Lê Thanh Hoàn (Thanh Hóa) nhấn mạnh dự kiến cấp voucher trực tiếp cho doanh nghiệp là một giải pháp mới lần đầu tiên xuất hiện và “chưa rõ thực hiện dưới hình thức gì”.

“Có phải là giấy tờ có giá được phát hành chung hay sẽ được phát hành riêng cho từng doanh nghiệp dưới dạng văn bản đề nghị?”, ông Hoàn nói và đề nghị giải trình, làm rõ thêm.

Đại biểu cũng cho biết theo dự thảo luật, doanh nghiệp nhỏ và vừa được giảm tối thiểu 30% tiền thuê đất trong 5 năm đầu, khoản hỗ trợ tiền thuê đất này được Nhà nước hoàn trả cho chủ đầu tư kinh doanh hạ tầng khu công nghiệp.

Tuy nhiên, theo ông Hoàn, Luật Đất đai chỉ quy định cơ chế miễn, giảm tiền sử dụng đất, tiền thuê đất trực tiếp đối với người sử dụng đất được Nhà nước cho thuê đất, không quy định cơ chế Nhà nước hoàn trả bằng tiền ngân sách cho một doanh nghiệp.

“Cơ chế này cũng làm phát sinh quy trình chi ngân sách Nhà nước phức tạp, không tương thích với các quy định về thu nộp tiền thuê đất hiện hành”, ông Hoàn nêu quan điểm.

Do đó, thay vì cơ chế Nhà nước hoàn trả bằng tiền mặt cho chủ đầu tư hạ tầng, đại biểu góp ý cần chuyển sang cơ chế khấu trừ nghĩa vụ, mà bản chất là giảm tiền thuê đất khi chủ đầu tư hạ tầng thực hiện chính sách của Nhà nước về giảm tối thiểu 30%.

Theo đó, chủ đầu tư hạ tầng giảm tiền thuê cho doanh nghiệp theo quyết định của UBND cấp tỉnh sẽ được Nhà nước khấu trừ trực tiếp vào tiền thuế đất hàng năm mà chủ đầu tư đó phải nộp cho Nhà nước.

Cần xem lại thời điểm tính miễn thuế cho doanh nghiệp

Đồng tình với chủ trương miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 3 năm kể từ ngày được cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, nhưng đại biểu Trần Văn Lâm (Bắc Ninh) đề nghị xem xét lại thời điểm bắt đầu tính miễn thuế.

Đại biểu Trần Văn Lâm (Bắc Ninh). Ảnh: quochoi.vn

Theo ông Lâm, những năm đầu, doanh nghiệp thường tập trung đầu tư nhà xưởng, mua sắm thiết bị, tuyển dụng lao động, tìm kiếm khách hàng và xây dựng thị trường. Trong giai đoạn này, doanh nghiệp chưa có lãi, lợi nhuận rất thấp hoặc thậm chí thua lỗ.

“Nếu thời gian miễn thuế tính từ ngày đăng ký, thời gian ưu đãi có thể trôi qua trong khi doanh nghiệp chưa phát sinh số thuế phải nộp, tức là chưa có lãi thì đã hết hạn miễn giảm thuế”, đại biểu Lâm nêu quan điểm và cho rằng lúc này ưu đãi sẽ “không thực tế”.

Đại biểu đề nghị thời gian miễn thuế nên tính từ năm đầu tiên doanh nghiệp có thu nhập chịu thuế, thay vì tính từ năm đầu tiên đăng ký.

Trong khi đó, đại biểu Nguyễn Văn Huy (Hưng Yên) đề nghị cân nhắc kỹ quy định miễn thuế 3 năm đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa vì nếu áp dụng đối tượng rộng với toàn bộ doanh nghiệp nhỏ và vừa mới thành lập, chính sách có thể tạo ra chi phí ngân sách lớn, nhưng chưa chắc tương xứng với mức độ cần thiết của từng nhóm doanh nghiệp.

Theo đại biểu Huy, dự thảo luật cần thể hiện rõ hơn nguyên tắc là Nhà nước hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa nhưng phải đảm bảo có trọng tâm, đúng đối tượng, có thời hạn, có điều kiện và đo lường được kết quả.

“Chúng ta không nên đặt mục tiêu đơn thuần là có thêm nhiều chính sách hỗ trợ. Quan trọng hơn là mỗi đồng ngân sách, mỗi ưu đãi về thuế, đất đai phải thực sự tạo ra thêm năng lực cạnh tranh, thêm việc làm và giá trị để thúc đẩy doanh nghiệp lớn lên”, vị đại biểu tỉnh Hưng Yên nêu quan điểm.

Giải trình sau đó, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết dự thảo luật xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa căn cứ vào số lao động bình quân và nguồn vốn. Theo đó, số lao động bình quân là không quá 300 người, nguồn vốn dưới 150 tỷ đồng hoặc doanh số dưới 400 tỷ đồng.

Với tiêu chí này, theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm 98,4% trên tổng số doanh nghiệp Việt Nam.

Doanh nghiệp đủ điều kiện mang voucher đến sẽ được giảm chi phí

Về các chính sách hỗ trợ, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn khẳng định nguyên tắc tạo điều kiện tối đa cho doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh; hỗ trợ và khuyến khích doanh nghiệp phát triển cả về quy mô lẫn chất lượng; đồng thời hài hòa với quy mô ngân sách.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn. Ảnh: quochoi.vn

“Chúng tôi xác định thúc đẩy doanh nghiệp nhỏ và vừa trưởng thành là nhiệm vụ hết sức quan trọng để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số”, Bộ trưởng Bộ Tài chính nói.

Đề cập chính sách hỗ trợ về thuế, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết đã tính toán hài hòa với quy định của luật thuế và đảm bảo hai nguyên tắc: hỗ trợ về nghĩa vụ thuế và giảm thiểu chi phí tuân thủ chính sách thuế.

Theo Bộ trưởng Bộ Tài chính, trên thế giới, các nước đều thực hiện hỗ trợ 3 năm đầu khi khởi nghiệp, vì 3 năm đầu là thời gian khó khăn nhất khi bỏ tiền vốn mua sắm thiết bị, tổ chức triển khai và tiếp cận thị trường.

Ông tính toán với mức hỗ trợ 3 năm đầu với quy mô số lượng doanh nghiệp vừa và nhỏ hiện tại thì hàng năm ngân sách chi ra khoảng 10.000 tỷ đồng riêng cho ưu đãi giảm 3 năm thuế thu nhập doanh nghiệp.

Cùng với đó, áp dụng phương pháp tính thuế đơn giản nhất đối với thuế giá trị gia tăng (VAT) và thuế thu nhập doanh nghiệp để giảm chi phí tuân thủ, dễ làm, dễ tính.

Về phiếu hỗ trợ (voucher), Bộ trưởng Bộ Tài chính nhấn mạnh đây là điểm mới quy định trong dự thảo luật.

Theo đó, voucher là chứng chỉ hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa giảm một số chi phí khi thực hiện một số dịch vụ, có ghi rõ thời gian và không được chuyển nhượng. “Khi doanh nghiệp đủ điều kiện mang voucher đến thì được giảm chi phí”, Bộ trưởng Bộ Tài chính nói.

Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa sẽ được trình Quốc hội thảo luận, thông qua tại Kỳ họp thứ hai (khai mạc sáng 17/10 tới).