Trang tin, mạng xã hội điều chỉnh bằng nghị định

Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, giáo dục, thanh niên, thiếu niên và nhi đồng Đào Trọng Thi cho biết, quá trình thảo luận về dự thảo Luật Báo chí (sửa đổi) có ý kiến đề nghị xem xét đưa trang thông tin điện tử tổng hợp, trang mạng xã hội vào phạm vi điều chỉnh. Cũng có ý kiến đề nghị chỉ nên điều chỉnh tại văn bản dưới luật.

Trang mạng xã hội hoạt động trong môi trường ảo, thường không có người chịu trách nhiệm, đồng thời người viết và tham gia bình luận thường cũng chỉ sử dụng biệt danh, cơ quan quản lý Nhà nước về báo chí và truyền thông không cấp phép, cũng không quản lý các trang mạng xã hội này mà chỉ quản lý đơn vị cung cấp dịch vụ mạng. Còn trang thông tin điện tử tổng hợp không phải do cơ quan, tổ chức sáng tạo nội dung tin, bài mà lấy thông tin từ các báo, biên tập lại và phát hành trên mạng. 

Hiện nay, hoạt động của trang thông tin điện tử và trang mạng xã hội đang được điều chỉnh bởi Nghị định số 72/2013/NĐ-CP và Nghị định số 174/2013/NĐ-CP. Do vậy, dự thảo Luật không điều chỉnh hoạt động của trang thông tin điện tử và trang mạng xã hội, mà tiếp tục để văn bản về quản lý mạng internet điều chỉnh.

Thực tế, nhiều trang thông tin điện tử và trang mạng xã hội có lượng truy cập rất lớn, xu hướng thông tin mạng tăng, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Nguyễn Hạnh Phúc, Chủ tịch Hội đồng dân tộc Ksor Phước đều bày tỏ băn khoăn khi trang thông tin điện tử tổng hợp bị đưa ra khỏi dự thảo, chỉ quản lý bằng nghị định. “Dự thảo Luật gần như vắng bóng các quy định quản lý và kiểm soát thông tin mạng là chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn”, Chủ tịch Hội đồng dân tộc nói. 

Lo ngại “để trống trận địa” 

Theo ông Ksor Phước, thông tin mạng có 2 loại báo chí điện tử và thông tin của tư nhân (từ máy chủ trong nước và từ máy chủ nước ngoài) nhưng với điều kiện hiện nay, trước hết phải kiểm soát được những thông tin mạng từ máy chủ trong nước. “Nếu không làm được thì dự thảo Luật sẽ chỉ đạt 40% yêu cầu về quản lý báo chí, 60% còn lại sẽ bị “để trống trận địa”, ông Ksor Phước nhấn mạnh.

Lý giải điều này, Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Nguyễn Bắc Son nói, nếu đưa cả blog, truyền thông xã hội, trang thông tin điện tử tổng hợp vào dự thảo Luật Báo chí (sửa đổi) thì vô hình chung coi các sản phẩm này cũng là báo chí. Có thể sau này nâng Nghị định 72 thành Luật để điều chỉnh các hoạt động thông tin mạng.

Chưa đồng tình, một số Ủy viên UBTVQH cho rằng, nếu quản lý trang mạng xã hội, trang thông tin điện tử bằng nghị định mà trong nghị định có chứa những nội dung hạn chế quyền con người, quyền công dân là vi phạm Hiến pháp, bởi chỉ có văn bản luật mới được hạn chế quyền con người, quyền công dân. 

Phó Chủ tịch Quốc hội Tòng Thị Phóng chốt lại, việc quản lý các loại hình thông tin như báo chí đang còn nhiều tranh luận. Nếu chưa thông thì có thể lùi thời điểm thông qua để hoàn thiện, hướng đến việc "phát triển đến đâu, quản lý đến đó, thể chế được Hiến pháp, bảo đảm quyền dân chủ này".

Phân rõ trách nhiệm

Một vấn đề khác liên quan đến trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan báo chí, có ý kiến đề nghị không nên quy định người đứng đầu cơ quan chủ quản báo chí phải chịu trách nhiệm trước pháp luật đối với mọi sai phạm của cơ quan báo chí thuộc quyền vì không trực tiếp điều hành hoạt động của cơ quan báo chí.

Chủ nhiệm Đào Trọng Thi cho biết, dự thảo quy định tách riêng chức danh người đứng đầu cơ quan báo chí, phụ trách toàn bộ hoạt động của cơ quan báo chí; còn tổng biên tập chỉ chịu trách nhiệm về nội dung sản phẩm báo chí là phù hợp với xu thế phát triển của báo chí hiện nay.

Tuy nhiên, theo ông Ksor Phước, nếu quy định như trong dự thảo sẽ khó xử lý trách nhiệm của hai chức danh này khi có vấn đề xảy ra. Thậm chí, có khe hở khiến chỉ một người chịu trách nhiệm hoặc cả hai cùng chịu trách nhiệm, trong đó một người chịu “oan ức”. “Dự thảo Luật cần làm rõ trách nhiệm của hai chức danh này để đảm bảo tính phù hợp khi thực thi” - ông Ksor Phước đề nghị.

Thảo Nguyên