Đến hết năm 2025, Việt Nam có hơn một triệu doanh nghiệp hoạt động. Ảnh minh hoạ: Báo Thanh tra

Nhìn lại nhiệm kỳ Đại hội XIII của Đảng, có thể khẳng định đây là giai đoạn đột phá về tư duy thể chế. Kinh tế tư nhân (KTTN) không còn chỉ được nhắc đến như một thành phần bổ trợ, mà đã thực sự trở thành một động lực quan trọng của nền kinh tế độc lập, tự chủ. Hai "cánh chim đầu đàn" về chính sách trong giai đoạn này chính là Nghị quyết số 57-NQ/TW về phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo cùng Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân.

Sự kết hợp này mang tính chiến lược: Nghị quyết 68 tập trung "cởi trói", xóa bỏ định kiến và bảo vệ quyền tài sản, trong khi Nghị quyết 57 tạo ra nền tảng để doanh nghiệp tư nhân chuyển mình trong "kỷ nguyên khoa học công nghệ và chuyển đổi số".

Tinh thần quyết tâm từ Nghị quyết 68 đã được thể chế bằng Nghị quyết 198 của Quốc hội về một số chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân. Nổi bật như việc hạn chế thanh, kiểm tra, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm; khuyến khích hộ kinh doanh chuyển lên doanh nghiệp; nghiêm cấm các hành vi nhũng nhiễu, tiêu cực, đưa thông tin sai lệch, không chính xác, ảnh hưởng đến doanh nghiệp, doanh nhân.

Nói về tầm vóc của các quyết sách này, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội Nguyễn Thanh Hải nhấn mạnh rằng việc triển khai Nghị quyết số 68-NQ/TW và Nghị quyết số 57-NQ/TW không phải là hai tiến trình song song tách rời. Thay vào đó, đây là một chiến lược thống nhất, tạo nên mối quan hệ "cộng sinh" thúc đẩy lẫn nhau.

Theo đó, khu vực kinh tế tư nhân không thể chỉ phát triển dựa trên quy mô số lượng mà phải đặt trên nền tảng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số vững chắc để nâng cao năng suất và tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu. Ngược lại, những thành tựu từ Nghị quyết 57 cũng chỉ thực sự trở thành động lực tăng trưởng khi được thương mại hóa thông qua "cánh tay nối dài" là hoạt động sản xuất, kinh doanh của khối tư nhân – lực lượng nòng cốt trong việc đưa công nghệ vào thực tiễn đời sống.

Niềm tin của cộng đồng kinh tế tư nhân

Tổng kết năm 2025 – năm "về đích" của kế hoạch 5 năm, những nỗ lực cải cách đã chuyển hóa thành những số liệu thống kê đầy thuyết phục từ Cục Thống kê. Bất chấp những biến động của kinh tế thế giới, khu vực doanh nghiệp nội địa đã thiết lập những kỷ lục mới chưa từng có trong lịch sử.

Lần đầu tiên, Việt Nam chính thức vượt mốc 1 triệu doanh nghiệp đang hoạt động. Tổng số doanh nghiệp gia nhập thị trường năm 2025 đạt 297,5 nghìn, tăng 27,4% so với năm trước. Trong đó, số doanh nghiệp thành lập mới đạt gần 195,1 nghìn, và đặc biệt là hơn 102,3 nghìn doanh nghiệp đã quay trở lại hoạt động.

Sự bứt phá không chỉ nằm ở số lượng mà còn ở quy mô dòng vốn. Tổng vốn đăng ký bổ sung vào nền kinh tế đạt gần 6,4 triệu tỷ đồng, tăng tới 77,8% so với năm 2024. Đáng chú ý nhất là việc các doanh nghiệp hiện hữu chủ động tăng vốn thêm hơn 4,4 triệu tỷ đồng. Điều này cho thấy một xu hướng quan trọng: các nhà đầu tư nội địa đã nhìn thấy cơ hội dài hạn và đặt niềm tin tuyệt đối vào lộ trình cải cách của Đảng và Nhà nước.

Trong nhiệm kỳ này, "sắc thái lạc quan" nhất tập trung vào ngành công nghiệp chế biến, chế tạo – bộ phận được coi là "trái tim" của nền sản xuất. Theo dữ liệu từ cơ quan thống kê, có tới gần 80% doanh nghiệp đánh giá hoạt động sản xuất kinh doanh ổn định và tốt lên. Các chỉ số về đơn đặt hàng mới và đơn hàng xuất khẩu đều ghi nhận xu hướng đi lên, cho thấy năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt đã được nâng tầm để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Biểu đồ tổng vốn đăng ký bổ sung và doanh nghiệp gia nhập thị trường năm 2025. Ảnh Bảo San

Sự chuyển mình này có dấu ấn đậm nét của Nghị quyết 57 và Nghị quyết 68. Trong bối cảnh mới, doanh nghiệp tư nhân đã chủ động ứng dụng dữ liệu lớn (Big Data) và hiện đại hóa quản trị để nâng cao năng suất lao động.

Từ góc độ doanh nghiệp, TS Nguyễn Hiền Phương - Tổng Giám đốc Vietnamobile, cho hay, doanh nghiệp thấy được cơ hội và động lực rất lớn từ Nghị quyết số 57 và Nghị quyết số 68. Với Nghị quyết số 57, doanh nghiệp viễn thông trở thành hạ tầng số và doanh nghiệp công nghệ, trong đó vai trò của doanh nghiệp viễn thông được mở rộng, có động lực ứng dụng công nghệ mới và hình thành môi trường đổi mới sáng tạo cởi mở hơn. 

Còn với Nghị quyết số 68 khẳng định vị thế và quyền bình đẳng của doanh nghiệp tư nhân. Trong đó, phát huy vai trò kinh tế tư nhân trong hạ tầng chiến lược, bảo đảm quyền tự do kinh doanh và không phân biệt đối xử, tiến tới cạnh tranh bình đẳng trong tiếp cận nguồn lực. 

Nhận diện thách thức và giải pháp bền vững

Tuy nhiên, bức tranh 2025 vẫn còn những mảng màu cần lưu tâm. Dù số lượng tăng nhanh, nhưng năng lực tài chính và sức chống chịu của doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn còn hạn chế. Năm 2025 ghi nhận hơn 114 nghìn doanh nghiệp tạm ngừng kinh doanh, cho thấy áp lực từ chi phí đầu vào và sức cầu thị trường phục hồi chậm vẫn là những "cơn gió ngược" hiện hữu.

Để hiện thực hóa trọn vẹn mục tiêu của Nghị quyết 57, Nghị quyết 68 và duy trì đà tăng trưởng của "lực lượng kinh tế tư nhân", cần tiếp tục chuyển hóa các cơ chế đột phá thành các quy định pháp luật cụ thể, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận các nguồn lực về đất đai, nguồn vốn và công nghệ. Thực hiện hiệu quả các chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế, phí để doanh nghiệp có thêm nguồn lực tái đầu tư.

Bên cạnh đó, khuyến khích doanh nghiệp hiện đại hóa quản trị, ứng dụng dữ liệu lớn để nâng cao năng suất lao động. Đồng thời, đẩy mạnh các chương trình xúc tiến thương mại, hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi sản xuất xanh để đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế khắt khe.

Nhiệm kỳ Đại hội XIII của Đảng khép lại với những dấu ấn đậm nét của khu vực kinh tế tư nhân. Năm 2025 không chỉ là năm của những con số kỷ lục, mà quan trọng hơn cả là sự hình thành của một cộng đồng doanh nghiệp năng động, tự tin và giàu khát vọng.

Sự thành công của khu vực này chính là minh chứng sống động nhất cho tính đúng đắn của các Nghị quyết 57 và 68. Với nền tảng thể chế vững chắc, kinh tế tư nhân Việt Nam đang đứng trước cơ hội lịch sử để vươn mình trở thành đầu tàu, kéo con tàu kinh tế dân tộc đi tới sự thịnh vượng và tự cường trong những nhiệm kỳ tiếp theo.