Hội An (TP Đà Nẵng) được Tạp chí du lịch Mỹ Travel + Leisure vinh danh đứng đầu danh sách "thành phố viên ngọc ẩn" hấp dẫn để khám phá. Ảnh: Hải Hà

Chuyển đổi số - lựa chọn “sống còn" cho ngành Du lịch

Ngành Du lịch đang chứng kiến một cuộc chuyển dịch mạnh mẽ về mô hình vận hành. Mô hình lữ hành truyền thống (B2B) đã nhường vị trí thống trị cho xu hướng tự thiết kế hành trình của du khách (B2C), hiện chỉ chiếm dưới 20% thị phần.

Du khách ngày nay chủ động tìm kiếm, đặt phòng và lên kế hoạch cho chuyến đi thông qua các nền tảng số.

Trong bối cảnh đó, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTT&DL) khẳng định, việc chủ động thích ứng với chuyển dịch công nghệ là yêu cầu bắt buộc đối với toàn ngành.

Giờ đây AI và Big Data không còn chỉ đóng vai trò hỗ trợ, mà đã trở thành "lực lượng sản xuất trực tiếp", giúp tối ưu hóa quy trình, nâng cao năng suất và loại bỏ sự cồng kềnh của thủ tục giấy tờ, tạo đà bứt phá cho doanh nghiệp. 

Tuy nhiên, theo Bộ VHTT&DL, công nghệ dù hiện đại đến đâu cũng không thể thay thế bản chất của du lịch. Du lịch trước hết là sự kết nối giữa con người với con người, là sự trải nghiệm văn hóa, lịch sử, thiên nhiên và lòng hiếu khách của người dân bản địa.

Khách du lịch đến Việt Nam không chỉ để trải nghiệm sự tiện nghi từ robot hay các giải pháp tự động hóa, mà để đắm mình vào chiều sâu văn hóa đặc sắc. Do vậy, công nghệ là công cụ đắc lực để làm cho dịch vụ trở nên tinh tế, nhanh chóng và an toàn hơn.

Sự kết hợp hài hòa giữa "năng lực bứt phá" của AI/Big Data và "nét đẹp văn hóa" độc đáo chính là nền tảng để du lịch Việt Nam phát triển bền vững. 

Bài học từ sự sụp đổ của các "đế chế" du lịch thế giới và sự thu hẹp của bán lẻ truyền thống trước thương mại điện tử là minh chứng rõ nét: Nếu không chủ động chuyển đổi, ngành Du lịch sẽ tự đánh mất lợi thế cạnh tranh. 

Hạ Long, Quảng Ninh một trong những điểm đến hấp dẫn trên bản đồ du lịch Việt Nam. Ảnh: Hải Hà

Xây dựng hệ sinh thái dữ liệu du lịch theo mô hình… “1+1+34+N”

Chia sẻ về việc chuyển dịch mô hình xúc tiến du lịch quốc gia trong kỷ nguyên số, ông Phạm Văn Thuỷ, Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam cho biết, ngành Du lịch đang đẩy nhanh quá trình chuyển đổi mô hình quản trị dựa trên dữ liệu và AI, bám sát Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Hiện, chuyển đổi số và AI đang tạo ra những thay đổi sâu sắc đối với ngành Du lịch toàn cầu, từ cách du khách tìm kiếm thông tin, lựa chọn điểm đến, đặt dịch vụ đến phương thức các quốc gia xây dựng và quảng bá thương hiệu du lịch.

Trước xu thế đó, ông Phạm Văn Thủy cho rằng, ngành Du lịch phải đổi mới phương thức xúc tiến, quảng bá trên nền tảng ứng dụng công nghệ và dữ liệu số. Trong đó, chuyển từ quảng bá đại chúng sang tiếp cận trực tiếp du khách theo mô hình B2C.

Để thực hiện sự chuyển dịch này, dữ liệu phải trở thành nền tảng mới của công tác xúc tiến du lịch. Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam xác định, dữ liệu là tài sản chiến lược của ngành, được quản trị theo nguyên tắc “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung”.

Phó Cục trưởng cho biết, hệ sinh thái dữ liệu du lịch sẽ được định hướng xây dựng theo mô hình “1+1+34+N”. Trong đó, Bộ VHTT&DL giữ vai trò kiến tạo thể chế, tiêu chuẩn, nền tảng và điều phối dữ liệu ngành; Bộ Công an phối hợp kết nối các dữ liệu liên quan theo quy định; 34 tỉnh, thành phố có vai trò hình thành, cập nhật và khai thác dữ liệu du lịch trên địa bàn; các bộ, ngành và doanh nghiệp tham gia kết nối, làm giàu và khai thác dữ liệu.

Ông Phạm Văn Thuỷ đặc biệt nhấn mạnh vai trò quan trọng của AI với khả năng xử lý khối lượng dữ liệu lớn, phân tích hành vi, dự báo nhu cầu. AI sẽ là công cụ để biến dữ liệu thành giá trị.

Thời gian qua, Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam đã tập trung phát triển ứng dụng "Du lịch Việt Nam - Vietnam Travel" tích hợp đa tiện ích để hỗ trợ khách du lịch trong suốt hành trình.

Trong thời gian tới, ông Phạm Văn Thuỷ cho biết, Cục sẽ tiếp tục làm việc với các đơn vị trong ngành và các đối tác về công nghệ để tích hợp dữ liệu, dịch vụ và AI nhằm gia tăng trải nghiệm của du khách.

Về định hướng thị trường, ông Phạm Văn Thuỷ cho hay, ngành Du lịch sẽ tập trung khai thác các phân khúc thị trường có giá trị cao. Bên cạnh việc khai thác các thị trường truyền thống, ngành Du lịch sẽ chủ động mở rộng sang các thị trường giàu tiềm năng, tăng cường khai thác các thị trường xa, có khả năng chi tiêu cao.

Sự hấp dẫn của du lịch Việt Nam cũng được Google Việt Nam xác nhận: Trong nửa đầu năm 2026, Việt Nam đứng thứ 3 thế giới về lượng tìm kiếm tour du lịch trọn gói, tăng 22%.

Lượng tìm kiếm từ khách quốc tế tăng 20%, đặc biệt, nhu cầu du lịch cao cấp tăng tới 38%.  AI đang thay đổi cách người dùng tìm kiếm, biến công cụ tìm kiếm thành một "trợ lý" tư vấn du lịch cá nhân hóa.

Đây là cơ hội để các doanh nghiệp tối ưu hóa nội dung, kết hợp video ngắn và nhà sáng tạo nội dung trên nền tảng số để tiếp cận du khách xuyên suốt hành trình, từ đó thúc đẩy tăng trưởng du lịch bền vững.