Biện pháp tự vệ chính thức nhằm bảo vệ các nhà sản xuất trong nước là một nhu cầu chính đáng

Phá giá?

Tin từ Bộ Công thương cho biết, trước khi có Quyết định 5987/QĐ-BCT, ngày 26/12/2012, Bộ này đã có Quyết định 7968/QĐ-BCT tiến hành điều tra áp dụng biện pháp tự vệ đối với các mặt hàng dầu thực vật nhập khẩu. Tiếp sau là ngày 22/4/2013, Bộ Công thương cũng có Quyết định 2564/QĐ-BCT áp dụng biện pháp tự vệ tạm thời đối với mặt hàng này.

Theo Thứ trưởng Bộ Công thương Hồ Thị Kim Thoa, cơ sở áp dụng biện pháp tự vệ chính thức, sau thời gian tiến hành khảo sát và điều tra với các mặt hàng nhập khẩu này cho thấy, thời gian qua, các mặt hàng này đã gia tăng nhập khẩu và gây ra thiệt hại nghiêm trọng cho ngành Sản xuất nội địa. 

Cụ thể, trong giai đoạn 2009 - 2012, lượng hàng hóa thuộc đối tượng điều tra có sự gia tăng cả về tương đối và tuyệt đối. Về tuyệt đối, năm 2010, lượng nhập khẩu tăng 16,71% so với 2009, tiếp tục gia tăng 23,95% trong năm 2011 và tới năm 2012 gia tăng đến 45,83%. Về tương đối, trong hai năm 2010 và 2011, lượng nhập khẩu tăng lần lượt 18,82% và 8,70% và tăng mạnh trong năm 2012 là 57,61%. 

Bên cạnh sự gia tăng về lượng nhập khẩu, giá bán của hàng nhập khẩu trong năm 2012 còn giảm 4% so với 2011. Tình trạng này đã khiến các nhà sản xuất trong nước buộc phải hạ giá bán xuống 6% trong năm 2012. Điều này dẫn đến hệ lụy tất yếu là ngay trong năm 2012, các nhà sản xuất trong nước đã buộc cắt giảm 16% lao động tại các cơ sở sản xuất.

Chính sự gia tăng này là nguyên nhân gây thiệt hại nghiêm trọng cho ngành Sản xuất dầu thực vật nội địa. Chỉ trong giai đoạn 2009 - 2012, thị phần của ngành Sản xuất trong nước suy giảm từ 52% xuống còn 27% qua các năm. Sự suy giảm này tương ứng với sự gia tăng thị phần của hàng nhập khẩu từ 48% lên đến 73% trong cùng kỳ. Đặc biệt năm 2012, thị phần của hàng nhập khẩu tăng gấp hơn 2,5 lần thị phần của ngành Sản xuất trong nước. 

Sự sụt giảm của sản lượng được thể hiện rõ rệt trong năm 2012, giảm 32% so với 2011 và là mức thấp nhất trong giai đoạn 2009 - 2012. Mặc dù, công suất thiết kế của toàn Ngành vẫn tăng đều qua các năm với mục tiêu đáp ứng nhu cầu tiêu thụ trên thị trường, tuy nhiên công suất sử dụng lại giảm một cách đáng kể, từ 35% năm 2011 xuống còn 24% năm 2012. 

Theo đó, doanh thu ngành Sản xuất trong nước năm 2012 đột ngột giảm gần 38% so với năm 2011 làm cho lợi nhuận cũng đột ngột giảm mạnh trong năm 2012. Lợi nhuận của ngành Sản xuất trong nước năm 2012 giảm 31% so với năm 2011 và thậm chí chỉ bằng 56% so với năm 2010.

… và tự vệ

Như các thông tin đã nêu, hàng hóa nhập khẩu gia tăng đã gây thiệt hại nghiêm trọng với ngành Sản xuất trong nước. Điều này được thể hiện qua sự sụt giảm thị phần, doanh thu, lợi nhuận, công suất, và nhân công. 

Đặc biệt, sự sụt giảm này được thể hiện rõ rệt trong năm 2012 và có xu hướng tiếp tục gia tăng trong thời gian tới. Nếu tình hình này tiếp diễn, ngành Sản xuất trong nước sẽ không tránh khỏi việc tiếp tục bị mất thị phần khiến doanh thu, lợi nhuận giảm và sản xuất bị đình đốn.

Thiệt hại này cũng gây lãng phí về nguồn lực và đầu tư của ngành Dầu thực vật. Bên cạnh đó, dầu thực vật nhập khẩu tăng đột biến cũng làm phát sinh nhiều hệ quả trong đó có vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm.

Căn cứ vào các nội dung trên, cũng theo Thứ trưởng Hồ Thị Kim Thoa, việc áp dụng biện pháp tự vệ chính thức là cần thiết nhằm khắc phục những thiệt hại gây ra bởi sự gia tăng của hàng nhập khẩu. 

Cũng theo quyết định này, từ ngày 07/9/2013 (15 ngày sau quyết định) Bộ Công thương sẽ áp dụng biện pháp tự vệ chính thức dưới dạng thuế nhập khẩu bổ sung đối với hàng hóa thuộc đối tượng điều tra nhập khẩu vào lãnh thổ Việt Nam (là dầu nành tinh luyện và dầu cọ tinh luyện với các mã HS: 1507.90.90, 1511.90.91, 1511.90.92, 1511.90.99). 

Theo đó, Tổng cục Hải quan Việt Nam sẽ tiến hành áp dụng thu thuế nhập khẩu bổ sung với các mức 5% từ 07/5/2013 - 06/5/2014; 4% từ 07/5/2014 - 06/5/2015; 3% từ 07/5/2015 - 06/5/2016; và 2% 07/5/2016 - 06/5/2017. Thời hạn áp dụng biện pháp tự vệ chính thức trong khoảng thời gian 4 năm kể từ ngày biện pháp tự vệ tạm thời có hiệu lực.

Tấn Lộc