Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An làm việc về phương án đầu tư xây dựng khu bến Đông Hồi tại phường Tân Mai. Ảnh: Thành Duy

Nghệ An áp lực mở cảng từ nhu cầu hàng hóa

Ngày 7/5, UBND tỉnh Nghệ An tổ chức cuộc làm việc về phương án đầu tư xây dựng khu bến cảng Đông Hồi tại phường Tân Mai. Chủ trì cuộc làm việc, Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Võ Trọng Hải khẳng định quan điểm xuyên suốt: Nghệ An cần nhà đầu tư nhưng không chấp nhận các doanh nghiệp yếu kém, thiếu năng lực hoặc giữ dự án để chuyển nhượng kiếm lời.

Thông điệp này được đưa ra trong bối cảnh khu bến cảng Đông Hồi đang đứng trước yêu cầu phải tăng tốc sau nhiều năm quy hoạch nhưng chưa tạo được đột phá thực chất.

Theo quy hoạch được phê duyệt, đến năm 2030, khu bến cảng Đông Hồi ở Nghệ An sẽ phát triển 3 bến cảng với 5-6 cầu cảng, phục vụ hàng tổng hợp, hàng rời và hàng khí lỏng. Cỡ tàu tiếp nhận từ 50.000-70.000 tấn đối với hàng tổng hợp, hàng rời và đến 150.000 tấn với tàu hàng khí lỏng.

Trong đó có 1 cầu cảng phục vụ Nhà máy Nhiệt điện khí LNG Quỳnh Lập; 2 cầu cảng thuộc bến Đông Hồi 1 và 2-3 cầu cảng thuộc bến Đông Hồi 2. Tổng diện tích quy hoạch gồm 87,81 ha vùng đất và 15,63 ha vùng nước.

Việc sớm hình thành khu bến cảng Đông Hồi được xem là yêu cầu cấp thiết khi khu vực Bắc Nghệ An hiện có khoảng 3 triệu tấn hàng hóa phải trung chuyển qua cảng Nghi Sơn. Điều này không chỉ làm gia tăng chi phí logistics mà còn khiến doanh nghiệp bị động về hạ tầng vận tải biển.

Đáng chú ý, sau khi tuyến cao tốc Vinh - Thanh Thủy hoàn thành, Nghệ An được đánh giá sẽ có thêm lợi thế lớn trong kết nối hàng hóa từ Lào và 10 tỉnh Bắc Thái Lan. Với khoảng cách vận chuyển ngắn hơn, lưu lượng hàng hóa qua khu vực dự kiến tăng mạnh, mở ra dư địa phát triển mới cho logistics và dịch vụ cảng biển.

Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Võ Trọng Hải cho rằng, cùng với Cảng Cửa Lò, cảng Đông Hồi sẽ tạo thành hệ thống cảng biển trọng yếu, đóng vai trò động lực cho phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh trong giai đoạn tới.

Rà soát nhà đầu tư, xử lý dự án chậm tiến độ

Hiện hệ thống cảng biển Đông Hồi có 7 nhà đầu tư đề xuất 8 dự án xây dựng bến cảng. Trong đó, 4 dự án đã có văn bản chỉ đạo của cấp có thẩm quyền và 4 dự án đang đề xuất đầu tư.

Tuy nhiên, qua rà soát của Ban Quản lý Khu kinh tế Đông Nam, ngoài cảng hàng khí lỏng thuộc Nhà máy Nhiệt điện LNG Quỳnh Lập, hiện chỉ còn Dự án Cảng Thanh Thành Đạt còn hiệu lực pháp lý.

Dù vậy, dự án này không thuộc khu vực bến Đông Hồi 1 và Đông Hồi 2 theo quy hoạch thực hiện giai đoạn 2021-2030, đồng thời đã chậm tiến độ tới 7 năm 5 tháng.

Từ thực tế đó, Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An yêu cầu Ban Quản lý Khu kinh tế Đông Nam thực hiện thủ tục thu hồi dự án bến cảng Thanh Thành Đạt theo đúng quy định.

Không chỉ xử lý các dự án ì ạch, lãnh đạo tỉnh Nghệ An còn yêu cầu rà soát toàn bộ 7 nhà đầu tư đã đề xuất dự án tại khu vực Đông Hồi để đánh giá cụ thể năng lực tài chính, kinh nghiệm, khả năng triển khai và năng lực thu hút nguồn hàng.

Theo Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An, việc lựa chọn nhà đầu tư phải hướng tới các doanh nghiệp thực sự đủ năng lực, có đối tác hàng hóa và bảo đảm hiệu quả đầu tư lâu dài, thay vì giữ đất chờ chuyển nhượng.

Người đứng đầu UBND tỉnh Nghệ An cũng giao Ban Quản lý Khu kinh tế Đông Nam chủ trì rà soát toàn bộ khu bến cảng Đông Hồi; các sở, ngành liên quan tổ chức thẩm định theo chức năng, nhiệm vụ, đồng thời chủ động tháo gỡ khó khăn, vướng mắc vượt thẩm quyền thông qua phối hợp với các bộ, ngành Trung ương.

Đáng chú ý, Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Võ Trọng Hải nhấn mạnh rõ trách nhiệm: Nếu trong nhiệm kỳ này không triển khai được khu bến cảng Đông Hồi thì trách nhiệm thuộc UBND tỉnh.

Thông điệp quyết liệt ấy cho thấy, Nghệ An không chỉ muốn có thêm một cảng biển, mà đang đặt mục tiêu xây dựng một cực tăng trưởng mới cho kinh tế biển, logistics và giao thương quốc tế ở khu vực Bắc Trung Bộ.