Hội thảo nhằm hỗ trợ các cơ quan quản lý Nhà nước và các doanh nghiệp (DN) của Việt Nam tìm hiểu về mô hình TCNXX́ và kinh nghiệm áp dụng cơ chế này tại các nước thuộc Khối EFTA, cũng như tại Liên minh châu Âu (EU).Tại hội thảo, các đại biểu đã được nghe ông Arthur Muller, Tổng cục Hải quan Thụy Sỹ giới thiệu về mô hình hệ thống TCNXX́; ông Svein Gronlie, Tổng cục Hải quan Na Uy trình bày về vấn đề nhà xuất khẩu được cấp phép TCNXX trong hệ thống TCNXX... Hội thảo có phần hỏi đáp nhằm trả lời, giải thích những vấn đề mới trong lĩnh vực này.Phát biểu tại hội thảo, ông Trần Trung Thực, Vụ trưởng, Trưởng đoàn Đàm phán Hiệp định Thương mại tự do (FTA) giữa Việt Nam và Khối EFTA cho biết, hiện nay, TCNXX đang dần trở thành một xu thế khách quan, góp phần tạo thuận lợi cho thương mại hàng hóa và được một số đối tác thương mại của Việt Nam đặt ra trong đàm phán một số FTA. Đông đảo đại diện các DN tham dự hội thảo. Ảnh: Trần QuýViệc thực hiện cơ chế TCNXX hàng hóa sẽ làm thay đổi cơ bản cách thức thực hiện việc kiểm tra nguồn gốc hàng hóa, theo đó các cơ quan quản lý Nhà nước tại nước xuất khẩu sẽ không chịu trách nhiệm chứng nhận nguồn gốc hàng hóa nữa mà các DN xuất khẩu phải tự khai xuất xứ của hàng hóa. Những nhà xuất khẩu được các cơ quan quản lý Nhà nước cấp phép TCNXX sẽ được tự xác định xuất xứ sản phẩm xuất khẩu của mình, đáp ứng các tiêu chí về nguồn gốc xuất xứ theo tiêu chuẩn chung và trong trường hợp hàng hóa được hưởng ưu đãi thuế quan của nước nhập khẩu (ưu đãi thuế quan chung của các nước phát triển dành cho các nước đang phát triển - GSP, ưu đãi thuế quan theo các FTA... thì phải phù hợp với quy tắc xuất xứ áp dụng đối với GSP hay FTA tương ứng. Xuất xứ tự xác định này phải giống với xuất xứ được thể hiện trong hóa đơn và các chứng từ xuất khẩu khác. Việc xác định tính chính xác của xuất xứ hàng hóa được tự chứng nhận (được hiểu là tự khai báo) sẽ do cơ quan chức năng của nước nhập khẩu thực hiện khi hàng hóa đã được nhập khẩu. Cơ quan quản lý Nhà nước của nước xuất khẩu chỉ hợp tác điều tra, giám định xuất xứ khi có yêu cầu từ phía nước nhập khẩu.Theo xu thế chung, cơ chế TCNXX hiện đang được thực hiện thí điểm trong ASEAN và Việt Nam cũng đang nghiên cứu và xây dựng đề án cho phép DN TCNXX hàng hóa để được hưởng ưu đãi thuế quan theo các hiệp định thương mại tự do.Khối EFTA được thành lập ngày 3/5/1960 như một khối mậu dịch khác cho các nước châu Âu không gia nhập EU. Khối EFTA hiện tại có 4 hội viên chính thức là Thụy Sỹ, Na Uy, Ai-xơ-len và Lich-ten-xtanh. Trên cơ sở tiềm năng hợp tác kinh tế giữa Khối EFTA và Việt Nam cũng như nhu cầu của các DN, nhà đầu tư, từ năm 2009, lãnh đạo cấp cao của Việt Nam và Khối EFTA đã nhất trí sẽ nâng tầm hợp tác kinh tế thông qua việc đàm phán và ký kết một FTA giữa Việt Nam và Khối EFTA. Được sự phê duyệt và chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, từ ngày 22-25/5/2012, Việt Nam đã tiến hành đàm phán phiên đầu tiên FTA với Khối EFTA và tới nay hai bên đã trải qua tám phiên đàm phán FTA.Trần Quý