Còn đối với những nơi phù hợp với cây cà phê thì cũng đã trồng từ hàng chục năm nay và chủ yếu là trồng bằng giống thực sinh; rất nhiều trường hợp người dân tự lựa chọn hạt giống và tự ươm trồng nên cây giống không đạt chuẩn, dễ mang mầm bệnh. 

Trong khi đó, việc chăm sóc cũng chưa khoa học, không ít nông dân chỉ quan tâm đến việc tăng năng suất nên sẵn sàng sử dụng chất kích thích, phân bón, tưới nước… quá mức. Cây cà phê bị vắt kiệt sức nên nhanh chóng thoái hóa, già cỗi cũng là điều dễ hiểu.  Nhiều nghiên cứu khoa học đã chỉ ra, nếu cứ tiếp tục thâm canh tăng năng suất theo kiểu “vắt kiệt”, bất chấp sự suy thoái của đất đai thì từ 5 đến 10 năm nữa, năng suất cà phê sẽ giảm nhanh chóng, chất lượng quả cũng kém dần, khả năng khôi phục lại là vô cùng khó khăn và mất rất nhiều thời gian. 

Đi đôi với tỷ lệ vườn cây già cỗi, thoái hóa là năng suất cà phê trong thời gian gần đây đã giảm đáng kể, trên diện rộng, có địa phương sụt giảm đến 30 - 40% so với các niên vụ trước.

Vì vậy, vấn đề tái canh đang là mối quan tâm hàng đầu. Tuy nhiên, nếu không có quy trình và không khẳng định được quy trình nào là thành công thì nông dân không dám bỏ ra hàng trăm triệu/ha để tái canh lại. Làm gì để để nông dân bỏ tiền ra trồng lại cà phê có hiệu quả, đang là câu hỏi lớn với ngành Nông nghiệp.

Để giữ vị thế cho cà phê Việt, cũng như khôi phục lại vườn cà phê già cỗi, (bởi nhiều năm nay cây cà phê đã mang lại ấm no cho nhiều bà con đồng bào dân tộc Tây Nguyên), hồi cuối tháng 7/2013, Bộ NN&PTNT cũng tổ chức Hội nghị “Đánh giá hiện trạng tái canh cà phê và giải pháp triển khai trong thời gian tới”.

Thứ trưởng Bộ NN&PTNT Lê Quốc Doanh đã cùng lãnh đạo Ban chỉ đạo Tây Nguyên, và lãnh đạo một số tỉnh có diện tích cà phê, Hiệp hội Cà phê - Ca cao Việt Nam, sau khi thăm mô hình tái canh cà phê (mô hình làm đất, mô hình luân canh, trồng mới, mô hình kinh doanh cà phê tái canh…) tại Công ty cà phê Thắng Lợi, nghe báo cáo của của các nhà khoa học của Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam, Viện Khoa học kỹ thuật Nông lâm nghiệp Tây Nguyên, Cục trồng trọt, Viện Quy hoạch và Thiết kế Nông nghiệp… đã chỉ đạo cần có có kế hoạch và giải pháp tốt, thực hiện đồng bộ các biện pháp, từ việc tạo cây giống sạch bệnh, đến tăng cường phân bón hữu cơ để hạn chế sự phát triển của tuyến trùng.

Ngày 13/8 vừa qua, Thứ trưởng Lê Quốc Doanh đã có kết luận nói rõ, trong thời gian qua, được sự quan tâm của các cấp ngành, một số vấn đề khó khăn trong tái canh cà phê tại Tây Nguyên và các tỉnh phía Nam từng bước được giải quyết như vấn đề kỹ thuật tái canh, nguồn vốn cho tái canh, tổ chức triển khai tái canh. Trên cơ sở đó, nhiều địa phương đã chủ động xây dựng kế hoạch triển khai, và bước đầu đã có hiệu quả.

Tuy nhiên, để tiếp tục tái canh cây cà phê có hiệu quả bền vững ở các tỉnh phía Nam trong thời gian tới, Bộ NN&PTNT cũng yêu cầu các địa phương có diện tích cà phê già cỗi thực hiện một số nội dung:

Các địa phương rà soát, phân loại, xác định diện tích cà phê theo hướng vùng cà phê không có nước tưới và vùng cà phê có tầng đất thấp thì chuyển đổi sang trồng cây khác; diện tích cà phê già cỗi bắt buộc phải tái canh chủ yếu nằm ở vùng tập trung được quy hoạch, không trồng tái canh theo phong trào. Trên cơ sở đó, kết hợp với tổng kết các mô hình tái canh thành công mà có kế hoạch, lộ trình chuyển đổi từ cà phê sang cây trồng khác theo hướng cuốn chiếu từ 15 - 20% diện tích.

Viện Khoa học kỹ thuật Nông lâm nghiệp Tây Nguyên phối hợp với các địa phương phát triển cây giống, chuyển giao cây giống năng suất, chất lượng cao (được Bộ NN&PTNT công nhận) cho các địa phương, và có kế hoạch hỗ trợ các cá nhân tổ chức phát triển làm nguồn giống đầu dòng; hướng dẫn nông dân trồng tái canh cà phê không để tự phát.

Bên cạnh đó, các cơ quan chức năng, UBND các tỉnh có diện tích cà phê cũng cần vận động các đơn vị thực hiện tốt các biện pháp nâng cao chất lượng cà phê; tăng cường công tác tuyên truyền, giới thiệu mô hình, kỹ thuật đã áp dụng tái canh thành công  để nhân rộng trong sản xuất.