Bộ phận một cửa cấp xã được đầu tư đồng bộ, đáp ứng yêu cầu giải quyết thủ tục hành chính tại cơ sở. Ảnh: Khánh Anh

Tăng tốc số hóa

7 giờ sáng, bộ phận một cửa ở xã Lao Bảo, tỉnh Quảng Trị đã kín người lấy số. Hồ sơ đăng ký kinh doanh đến các thủ tục hành chính khác phần lớn được xử lý trên máy tính thay vì chuyền tay qua nhiều bàn như trước. Từ trụ sở UBND xã, bộ phận một cửa được sắp xếp lại theo nguyên tắc “rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm”. “Người dân bấm số thứ tự, nộp hồ sơ tại một quầy duy nhất. Cán bộ xử lý trên phần mềm, ký số và trả kết quả ngay trong ngày, không còn cảnh ôm hồ sơ đi từng phòng.

Năm 2025, xã thực hiện 401 thủ tục hành chính, tiếp nhận 1.957 hồ sơ, trong đó 83,6% hồ sơ nộp trực tuyến. Tỷ lệ giải quyết đúng và sớm hạn đạt 97,1%, không phát sinh tồn đọng. 100% cán bộ, công chức sử dụng văn bản điện tử, chữ ký số trong xử lý công việc.

Theo ông Trần Anh Vũ, Chủ tịch UBND xã, sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp là thước đo cải cách. “Xử lý hồ sơ trên môi trường mạng giúp giảm thời gian đi lại, giảm chi phí, đồng thời tăng tính minh bạch. Trách nhiệm người đứng đầu được gắn trực tiếp với kết quả giải quyết thủ tục”.

Cải cách hành chính tại Lao Bảo còn gắn với cải thiện môi trường đầu tư. Chính quyền duy trì đối thoại định kỳ, tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp, tạo điều kiện để hơn 100 doanh nghiệp và hàng nghìn hộ kinh doanh hoạt động ổn định trong khu kinh tế cửa khẩu.

Ông Nguyễn Văn Long, đại diện một công ty logistics hoạt động tại khu kinh tế cửa khẩu, nhận xét: Trước đây mỗi lần làm thủ tục liên quan đến đăng ký kinh doanh hay xác nhận hồ sơ phải đi lại nhiều lần, nay phần lớn có thể nộp trực tuyến, theo dõi tiến độ trên hệ thống. “Thời gian xử lý nhanh hơn, chi phí giảm, chúng tôi chủ động kế hoạch sản xuất, giao hàng. Điều quan trọng là doanh nghiệp cảm thấy được hỗ trợ thay vì phải chờ đợi”, ông chia sẻ thêm.

Trái với nhịp sôi động ở cửa khẩu, xã Đakrông lại đối mặt thách thức khác: Địa bàn rộng, dân cư phân tán, giao thông khó khăn. Sau sáp nhập, xã có diện tích hơn 350 km², gần 15.000 nhân khẩu, phần lớn là đồng bào Vân Kiều. Có thôn cách trung tâm xã hơn 40 km đường rừng. Mỗi lần đi làm giấy tờ từng là cả ngày di chuyển.

Trong bối cảnh đó, chính quyền xã xác định cải cách thủ tục hành chính gắn với chuyển đổi số là khâu đột phá. Trọng tâm đặt vào việc rà soát, cắt giảm quy trình rườm rà, công khai toàn bộ thủ tục trên môi trường mạng và nâng cao trách nhiệm cán bộ.

Chủ tịch UBND xã Đakrông Lê Hoài Phong cho biết: “Từ sau sáp nhập đến nay, xã đã tiếp nhận và giải quyết 2.422 hồ sơ, tỷ lệ đúng và sớm hạn đạt 100%, không có hồ sơ tồn đọng. Người dân theo dõi tiến độ xử lý trên Cổng Dịch vụ công quốc gia, hạn chế đi lại, tăng tính minh bạch. Chúng tôi coi kết quả giải quyết hồ sơ và mức độ hài lòng của người dân là tiêu chí đánh giá trách nhiệm người đứng đầu”.

Đưa dịch vụ công về bản

Để phục vụ người dân vùng sâu, các xã miền núi của tỉnh Quảng Trị đã thành lập tổ ứng cứu thủ tục hành chính và tổ công nghệ số cộng đồng tại tất cả các thôn. Cán bộ mang máy tính xuống bản, hướng dẫn từng bước nộp hồ sơ trực tuyến, nhận kết quả qua bưu chính.

Bà Hồ Thị Thu, người dân xã Ba Tầng, chia sẻ: Trước đây mỗi lần làm giấy khai sinh hay xác nhận giấy tờ phải đi xe máy từ sáng sớm, có khi quay lại nhiều lần. Nay cán bộ hướng dẫn nộp hồ sơ trực tuyến hoặc nhận kết quả qua bưu điện, “đỡ tốn tiền xăng, đỡ mất ngày công”. Với bà con miền núi, sự thuận tiện ấy là thay đổi thiết thực nhất.

Với sự hỗ trợ của các chương trình, nhiều giải pháp tăng khả năng tiếp cận dịch vụ công được triển khai cho 15 nhóm thủ tục thiết yếu. Google, YouTube, công cụ hỗ trợ trực tuyến được tận dụng để người dân làm quen với thao tác số.

Người dân lấy số thứ tự, nộp hồ sơ tại bộ phận một cửa xã Lao Bảo, phần lớn thủ tục được xử lý trực tuyến ngay trong ngày. Ảnh: Khánh Anh

Tác động nhìn thấy rõ trong đời sống. Người dân giảm chi phí đi lại, tiết kiệm thời gian, thuận lợi hơn khi làm thủ tục hộ tịch, đất đai, chính sách an sinh, vay vốn sản xuất. Những việc tưởng nhỏ nhưng gắn trực tiếp với sinh kế hằng ngày.

Chủ tịch UBND xã Đakrông Lê Hoài Phong cho biết thêm: Thời gian tới, Đakrông tiếp tục xác định cải cách hành chính và chuyển đổi số là nhiệm vụ xuyên suốt. Xã sẽ mở thêm điểm tiếp nhận dịch vụ công trực tuyến, cử cán bộ và tổ công nghệ số xuống thôn bản hướng dẫn người dân tự nộp hồ sơ, nhận kết quả qua bưu chính để giảm đi lại.

“Chúng tôi công khai toàn bộ quy trình, rút ngắn thời gian giải quyết, theo dõi chặt tiến độ trên phần mềm một cửa, xử lý nghiêm hồ sơ chậm trễ và thực hiện xin lỗi người dân theo quy định. Kết quả cải cách, tỷ lệ hồ sơ đúng hạn và mức độ hài lòng của người dân sẽ là thước đo trách nhiệm của người đứng đầu”, ông Phong nhấn mạnh.

Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị Lê Hồng Vinh cho biết, tỉnh đang tập trung hoàn thành dứt điểm các nhiệm vụ còn tồn đọng, đồng thời tăng tốc số hóa và làm sạch dữ liệu chuyên ngành. Dữ liệu được chuẩn hóa, kết nối và tái sử dụng nhằm cắt giảm thực chất thủ tục hành chính, tích hợp hệ thống dùng chung để nâng cao hiệu quả quản lý và cung ứng dịch vụ công. Song song đó, tỉnh chú trọng đào tạo kỹ năng số, kỹ năng đổi mới sáng tạo cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, xem đây là yếu tố quyết định chất lượng chuyển đổi số.

Theo Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị, chuyển đổi số trong hoạt động chính quyền đã có bước tiến rõ rệt, đặc biệt trong cung ứng dịch vụ công và xử lý công việc trên môi trường mạng. Cải cách hành chính được triển khai đồng bộ, không gián đoạn dù khối lượng công việc tăng cao. Kết quả đạt được trong năm 2025 tạo nền tảng quan trọng để tỉnh bước vào giai đoạn phát triển mới, trong đó dữ liệu số và công dân số giữ vai trò then chốt.

Bám sát định hướng của Trung ương về lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính, Quảng Trị bảo đảm tối thiểu 3% tổng chi ngân sách hằng năm cho lĩnh vực này, triển khai chuyển đổi số trên ba trụ cột: Chính quyền số, kinh tế số, xã hội số; đồng thời ưu tiên phát triển công nghiệp năng lượng xanh, phát thải thấp và đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn.