Trong 2 ngày 13 - 14/3, Hội nghị Đại biểu Quốc hội chuyên trách góp ý vào Dự thảo Sửa đổi Hiến pháp năm 1992 đã diễn ra tại Hà Nội. Bà Nguyễn Thị Kim Ngân, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội; ông Uông Chu Lưu, Phó Chủ tịch Quốc hội, Phó Chủ tịch Ủy ban Dự thảo Sửa đổi Hiến pháp năm 1992; ông Phan Trung Lý, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội, Ủy viên Ủy ban Dự thảo Sửa đổi Hiến pháp năm 1992, Trưởng Ban Biên tập Dự thảo Sửa đổi Hiến pháp năm 1992, chủ trì hội nghị. Ảnh: TTXVN

Đặc biệt, riêng các vấn đề lãnh thổ, chủ quyền ghi trong Hiến pháp không chỉ nhằm đáp ứng yêu cầu của từng giai đoạn lịch sử, còn phải khẳng định sự trường tồn vĩnh cửu và bất khả xâm phạm. Nó có tính chất vừa là điều luật cơ bản nhất trong đối nội, vừa là pháp lý quốc tế đối ngoại hết sức trọng đại. Do vậy, các vấn đề về lãnh thổ, chủ quyền được ghi trong Hiến pháp của nhiều nước, biểu lộ tinh thần rất rõ ràng, minh bạch, mạnh mẽ, chắc chắn.

Tôi thấy Điều 1 của Dự thảo Hiến pháp nước ta lần này chung chung quá, chưa đáp ứng được tâm tư, nguyện vọng của nhân dân và dư luận cả nước về lãnh thổ, chủ quyền của ta trên Biển Đông đang bị chiếm đóng và lấn chiếm ngày càng hết sức nghiêm trọng và nguy hiểm.

Tôi khẩn thiết đề nghị Điều 1 cần được bổ sung thêm và viết cụ thể hơn. Lý do vì sao, tôi xin được nói rõ ở phần dưới.

Điều 1 của Dự thảo nên có 2 mục. Mục 1 giữ nguyên văn của Dự thảo, bổ sung thêm mục 2, và nên chăng được viết lại như sau:

Điều 1 (sửa đổi, bổ sung Điều 1) 

1. Nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam là một nước dân chủ, độc lập, có chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ, bao gồm đất liền, hải đảo, vùng biển và vùng trời.

2. Trên đất liền, Nhà nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam tôn trọng và quyết tâm xây dựng đường biên giới hòa bình, hữu nghị đã ký kết với Trung Quốc, nước Cộng hòa Dân chủ nhân dân Lào và Vương quốc Campuchia.

Trên biển, hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa thuộc lãnh thổ, chủ quyền của Việt Nam. Nhà nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam giải quyết các vấn đề tranh chấp ở Biển Đông theo tinh thần Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982; thực hiện mối bang giao hòa bình, hữu nghị với các nước láng giềng bao quanh Biển Đông; bảo đảm lưu thông thuận tiện đường hàng hải quốc tế.

Cần bổ sung thêm vào Điều 1 như vậy, bởi lẽ:

Về phía ta, đại bộ phận nhân dân và ngay cả học sinh các nhà trường chưa được tuyên truyền, giáo dục thấu đáo để hiểu rõ về lãnh thổ, chủ quyền của Việt Nam trên biển. Đó là chưa kể nhiều sự kiện lịch sử như Trung Quốc chiếm đóng trái phép quần đảo Hoàng Sa đầu năm 1974, giới cầm quyền Đài Loan lấn chiếm đảo Ba Bình - đảo lớn nhất và trù phú nhất trong quần đảo Trường Sa, cuộc chiến tranh biên giới phía Bắc nước ta do Trung Quốc gây nên trong năm 1979, các khái niệm về thềm lục địa, vùng chồng lấn trên biển giữa các quốc gia… sự hiểu biết còn rất ít ỏi và sơ sài.

Xương máu của đồng bào, chiến sỹ ta đã đổ xuống Biển Đông để bảo vệ lãnh thổ và chủ quyền của đất nước. Thiệt hại của nhân dân ta nói chung và người đánh cá nói riêng cũng không phải là nhỏ. Cuộc chiến đấu bảo vệ chủ quyền và tròn vẹn lãnh thổ của nhân dân ta trên biển sẽ diễn ra cực kỳ gian khổ, phức tạp lâu dài, thậm chí phải tính đến cả thế kỷ và còn lâu hơn.

Bổ sung mục 2 vào Điều 1 như vậy, sẽ mang lại ý nghĩa và giá trị thực tiễn dưới đây:

- Khẳng định một cách hết sức rõ ràng, dứt khoát với nhân dân ta và các nước trên thế giới hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa là thuộc lãnh thổ và chủ quyền của Việt Nam. Các thế hệ người Việt Nam đương đại và muôn đời sau có nghĩa vụ thiêng liêng phải chiến đấu anh dũng và thông minh để bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ và chủ quyền của đất nước. Các ngành, các cấp phải thường trực và tăng cường tuyên truyền giáo dục toàn dân, nhất là các thế hệ trẻ Việt Nam am hiểu sâu sắc vấn đề này.

- Chúng ta bày tỏ tình bằng hữu láng giềng thân ái, hữu nghị với các nước trong cộng đồng ASEAN, cùng nhau đoàn kết gìn giữ Biển Đông hòa bình, ổn định.

- Tổ chức Liên hợp quốc, nhiều nước trên thế giới, nhất là Mỹ và các nước đồng minh của Mỹ, nhận rõ thiện chí của Việt Nam bảo đảm thuận tiện cho con đường vận chuyển quốc tế trên Biển Đông.

- Đặc biệt, chúng ta thực hiện tốt Luật Biển năm 1982 của  Liên hợp quốc là chỉ rõ điểm cực Nam của biên giới phía Nam của Trung Quốc là đảo Hải Nam. Trung Quốc hoàn toàn không có một tấc đất và chủ quyền nào ở Biển Đông. Trung Quốc là tác nhân gây nên tình hình mất ổn định và phức tạp ở Biển Đông. Xuất phát từ chủ nghĩa dân tộc hẹp hòi, tư tưởng nước lớn, bành trướng, bá quyền, cá lớn nuốt cá bé, Trung Quốc bất chấp cả sự thật lịch sử, đạo lý và pháp lý quốc tế, sẽ ngày càng sử dụng vũ lực thực hiện mưu đồ xâm chiếm và làm chủ Biển Đông.

Với Việt Nam ta, Trung Quốc luôn chơi trò “hai mặt”, một mặt lừa bịp nhân dân, những người cộng sản chân chính, lực lượng và dư luận tiến bộ ở Trung Quốc và dư luận thế giới, một mặt luôn nói “4 tốt” với Việt Nam, nhưng trên hành động lại hết sức dã man, xảo trá, đặc biệt là dám trắng trợn công khai tuyên bố mời thầu xây dựng những công trình gần bờ biển nước ta.

Bổ sung mục 2 và Điều 1 là điều luật cơ bản nhất, làm cơ sở pháp lý để khi cần thiết đưa vấn đề Hoàng Sa, Trường Sa lên các tổ chức quốc tế, vạch trần mưu đồ độc ác, đen tối của Trung Quốc.

Đại tá Hồ Ngọc Sơn
Nguyên Trưởng phòng Báo chí, Thông tấn Quân sự, Tổng cục Chính trị QĐND Việt Nam