Những đồi quế xanh trải dài ở thôn Thác Tiên, xã Mỏ Vàng, sinh kế bền vững của người dân vùng cao. Ảnh: Bình Yên - Thu Nhài

Trong bối cảnh nhiều thế lực xấu tìm cách lợi dụng khó khăn kinh tế, đời sống và những khoảng trống về thông tin để kích động, chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc, thực tiễn ở Mỏ Vàng cho thấy: khi người dân có sinh kế ổn định, có niềm tin vào tương lai và được đồng hành trong quá trình phát triển, những luận điệu xuyên tạc cũng khó có điều kiện len sâu vào cộng đồng.

Ở vùng đất này, có những cây quế được giữ suốt hàng chục năm như một “kho vàng xanh” giữa núi rừng.

Từ “kho vàng xanh” đến sinh kế bền vững

Ông Đặng Nho Quyên, người tiên phong phát triển kinh tế quế tại thôn Thác Tiên, bắt đầu trồng quế từ những năm 1990, thời điểm nhiều hộ dân vẫn còn loay hoay với cái nghèo.

Khi ấy, ít ai nghĩ những quả đồi hoang hóa lại có thể trở thành nguồn tích lũy giá trị lâu dài. Nhưng ông Quyên đã kiên trì bám rừng, gây dựng từng đồi quế với suy nghĩ rất giản dị: Giữ được rừng quế là giữ được tương lai. Và với ông, mỗi đồi quế thực sự là một “đồi vàng”.

Ông Đặng Nho Quyên, người tiên phong phát triển kinh tế quế tại thôn Thác Tiên. Ảnh: Bình Yên - Thu Nhài

Nhờ tầm nhìn xa và sự kiên trì, gia đình ông dần có của ăn của để, mua được những tài sản giá trị thời bấy giờ như xe Dream II, xây dựng nhà cửa khang trang và từng bước mở rộng sản xuất.

Gia đình ông hiện sở hữu nhiều đồi quế cổ thụ hàng chục năm tuổi, có những cây lên tới 40 năm. Có thời điểm, mỗi cây quế được bán với giá hàng chục triệu đồng.

Điều đặc biệt là thay vì khai thác ồ ạt để thu lợi trước mắt, ông lựa chọn giữ rừng và phát triển theo hướng bền vững.

Theo tính toán, mỗi hecta quế có thể tạo ra hàng chục sản phẩm khác nhau từ vỏ, lá, thân, cành… gần như không bỏ phí bất cứ phần nào.

Sương sớm trên những triền đồi quế, “kho vàng xanh” của người dân Mỏ Vàng. Ảnh: Bình Yên - Thu Nhài

Với diện tích chỉ từ 1–2 ha, nhiều hộ dân đã có thể đạt thu nhập từ 50–70 triệu đồng/năm. Những năm giá quế tăng cao, giá trị kinh tế có thể lên tới hàng trăm triệu đồng, thậm chí tiền tỷ mỗi hecta.

Không dừng ở sản xuất truyền thống, ông Quyên còn là một trong những người tiên phong chuyển đổi sang mô hình quế hữu cơ.

Tham gia Hợp tác xã quế Thác Tiên, ông liên kết với nhiều doanh nghiệp để xây dựng chuỗi giá trị từ trồng, chăm sóc đến thu mua, chế biến và tiêu thụ sản phẩm.

Theo ông Quyên, khi tham gia chuỗi liên kết, người dân được hỗ trợ kỹ thuật, bảo đảm quy trình sản xuất an toàn, từ đó nâng cao chất lượng và giá trị sản phẩm.

Cách làm này đang góp phần thay đổi tư duy sản xuất của người dân vùng cao: từ nhỏ lẻ sang liên kết, từ khai thác ngắn hạn sang phát triển bền vững.

Hiện nay, vùng nguyên liệu quế của xã Mỏ Vàng đã phát triển lên hàng nghìn hecta, trong đó nhiều diện tích được định hướng sản xuất theo tiêu chuẩn hữu cơ.

Từ cây quế, nhiều hộ dân đã thoát nghèo, từng bước hình thành lớp “tỷ phú nông dân” mới ở vùng cao.

Thực tiễn ở nhiều địa phương vùng cao cho thấy, nơi nào người dân có sinh kế ổn định, đời sống được cải thiện và niềm tin được củng cố thì nơi đó các thông tin xấu độc, luận điệu xuyên tạc cũng khó có điều kiện tác động. Giữ được lòng dân từ cơ sở chính là nền tảng quan trọng để giữ vững ổn định chính trị – xã hội lâu dài.

Người dân tham gia mô hình liên kết sản xuất quế hữu cơ, nâng cao giá trị nông sản địa phương. Ảnh: Bình Yên - Thu Nhài

Khi những con đường mở ra từ sự đồng thuận

Nhưng điều đáng quý hơn là sự phát triển ấy không tách rời cộng đồng. Ông Quyên là một trong những người tích cực vận động người dân góp công, góp đất làm đường giao thông theo phương châm “Nhà nước và Nhân dân cùng làm”.

Con đường Vành đai Khe Ngõa – Khe Hóp hôm nay có dấu ấn rất lớn từ sự đồng thuận ấy.

Người dân đã hiến hơn 12.000 m² đất, chặt khoảng 5.500 cây quế và đóng góp hàng chục ngày công để mở đường.

Với nhiều hộ dân, việc chặt bỏ những cây quế đang cho thu nhập không phải quyết định dễ dàng. Nhưng họ chấp nhận hy sinh lợi ích trước mắt để mở đường cho phát triển lâu dài.

Sự đồng thuận ấy không chỉ xuất phát từ lợi ích kinh tế, mà còn từ niềm tin của người dân vào hướng phát triển của địa phương.

Nhân dân xã Mỏ Vàng hiến đất, góp công mở tuyến đường Vành đai Khe Ngõa – Khe Hóp. Ảnh: Bình Yên - Thu Nhài

Ông Bàn Văn Lành ở thôn Khe Trầu chia sẻ: “Những năm gần đây, đặc biệt sau khi sáp nhập xã, đời sống của bà con thay đổi rõ rệt. Đường sá thuận lợi hơn, sản xuất cũng dễ hơn trước rất nhiều”.

Theo ông Lành, khi kinh tế ổn định, đời sống nâng lên thì người dân càng đoàn kết, tin tưởng và yên tâm xây dựng quê hương.

Ở Mỏ Vàng hôm nay, những con đường mới không chỉ mở ra không gian phát triển, mà còn nối gần hơn khoảng cách giữa chính quyền với người dân, giữa chủ trương với thực tiễn cuộc sống.

Khi người dân trực tiếp tham gia vào quá trình phát triển địa phương, được thụ hưởng thành quả từ những chính sách đúng đắn, niềm tin xã hội cũng dần được củng cố từ những điều rất cụ thể, bình dị trong đời sống hằng ngày.

Những con đường mới mở giữa vùng quế xanh – biểu tượng của sự đồng thuận và niềm tin cơ sở. Ảnh: Bình Yên - Thu Nhài

Sự ổn định về đời sống, sự đồng thuận trong cộng đồng và niềm tin vào tương lai chính là nền tảng quan trọng để giữ vững ổn định xã hội từ cơ sở. Không có “thành lũy” nào vững chắc hơn lòng dân.

Và ở Mỏ Vàng hôm nay, “thành lũy mềm” ấy đang được bồi đắp từng ngày từ những đồi quế xanh, từ những con đường mới mở và từ niềm tin của người dân vào một hướng phát triển bền vững cho quê hương mình.

Có thể xây những con đường mới trong vài năm, nhưng để dựng xây niềm tin của Nhân dân cần rất nhiều hành động bền bỉ. Và ở Mỏ Vàng, hành trình ấy đang được viết tiếp mỗi ngày từ chính cuộc sống nơi cơ sở.