(Thanh tra) - Trước những bất cập trong quá trình thực hiện phân luồng giao thông, liên ngành Sở Xây dựng và Công an TP Hà Nội vừa chính thức đề xuất cho phép dòng ô tô tải pickup (xe bán tải) được lưu thông như ô tô con.
Hiệu quả từ “bài toán” phân luồng giao thông
Ngày 4/1, UBND TP Hà Nội ban hành Quyết định số 01/2026 về việc tổ chức giao thông đường bộ và hiện đang được áp dụng trên toàn địa bàn Thủ đô.
Nội dung trọng tâm của quy định này tập trung vào việc quản lý phương tiện tại khu vực nội đô trong các khung giờ cao điểm, cụ thể là từ 6h đến 9h sáng và từ 16h đến 19h30 chiều tối, cấm hoàn toàn các xe tải dưới 2 tấn hoạt động.
Đối với các loại xe tải từ 2 tấn trở lên, khung thời gian được lưu thông bị siết chặt hơn rất nhiều, chỉ giới hạn từ 21h đêm cho đến 6h sáng ngày hôm sau.
Nếu có nhu cầu di chuyển ngoài những khung giờ đã được quy định, các phương tiện bắt buộc phải có sự chấp thuận từ cơ quan có thẩm quyền. Trong đó, xe từ 2 đến 10 tấn do Công an TP cấp phép; từ 10 tấn trở lên sẽ do Sở Xây dựng trực tiếp xem xét.
Theo Sở Xây dựng Hà Nội, trải qua gần 3 tháng thực hiện Quyết định 01/2026, giao thông Thủ đô đã ghi nhận những chuyển biến tích cực khi lưu lượng phương tiện giảm rõ rệt vào khung giờ cao điểm sáng và chiều trong khu vực hạn chế, qua đó giúp giảm thiểu đáng kể tình trạng ùn tắc.
Việc tách bạch khung giờ hoạt động của các xe tải nặng và xe có kích thước lớn ra khỏi khung giờ cao điểm đã phát huy hiệu quả. Nhờ đó, tốc độ lưu thông của các phương tiện trên đường đã được cải thiện một cách rõ nét.
Thích ứng với chính sách mới, các doanh nghiệp vận tải logistics cũng đã chủ động bắt đầu điều chỉnh kế hoạch giao nhận hàng hóa vào ban đêm, giúp san sẻ áp lực giao thông vào ban ngày cho TP.
Mặc dù mang lại những tác động tích cực, nhưng quy định này cũng dấy lên những tranh luận trái chiều. Đặc biệt, sự tranh luận trở nên gay gắt hơn khi nhiều xe bán tải bị xếp chung vào nhóm xe tải và phải chịu những hạn chế lưu thông tương tự.
Theo quy định về phân loại phương tiện giao thông đường bộ tại Thông tư 53/2024/TT-BGTVT ban hành ngày 15/11/2024 của Bộ Giao thông Vận tải nay là Bộ Xây dựng, dòng xe pickup được phân thành 2 loại riêng biệt là ô tô con pickup và ô tô tải pickup.
Việc phân loại này dẫn đến tình trạng dòng xe ô tô tải pickup bị gộp vào nhóm xe tải thông dụng, buộc phải tuân thủ nghiêm ngặt quy định của Quyết định 01/2026 là chỉ được phép lưu thông từ 21h đến 6h sáng hàng ngày.
Hệ quả của quy định này đã trực tiếp ảnh hưởng đến tâm lý của người sử dụng xe, đồng thời, dẫn đến những ảnh hưởng tiêu cực tới các doanh nghiệp sản xuất ô tô đối với các dòng xe này.
Lắng nghe để điều chỉnh phù hợp
Để giải quyết những vướng mắc phát sinh từ thực tiễn, Sở Xây dựng vừa có văn bản gửi UBND TP Hà Nội kiến nghị tháo gỡ khó khăn cho một số loại hình phương tiện hoạt động trên địa bàn, đặc biệt chú trọng vào dòng xe bán tải.
Quá trình xây dựng Sở Xây dựng đã phối hợp chặt chẽ cùng Công an TP Hà Nội để trao đổi, tiếp thu ý kiến đóng góp của hàng loạt các tổ chức và doanh nghiệp lớn.
Trong đó, có sự tham gia của đại diện lãnh sự quán Hoa Kỳ, Ford Việt Nam, Hiệp hội các nhà sản xuất xe ô tô Việt Nam, Vinfast cùng với doanh nghiệp du lịch đại diện là Hiệp hội doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham).
Nhìn vào những con số thực tế được cung cấp bởi Hiệp hội các nhà sản xuất xe ô tô Việt Nam (VAMA) - bao gồm các hãng Ford, Isuzu, Mitsubishi, Toyota và Thaco - trong 5 năm gần nhất từ 2021 đến 2025, tổng số lượng xe pickup bán ra tại thị trường Hà Nội là 14.704 xe, bao gồm cả hai loại ô tô con pickup và ô tô tải pickup.
Bên cạnh đó, trên cơ sở khảo sát thực tế, cơ quan chức năng nhận thấy xe ô tô tải pickup có khối lượng và kích thước tương tự như một chiếc xe ô tô con thông thường.
Quan trọng hơn, số lượng phương tiện này tham gia giao thông trên đường bộ là không nhiều nếu đặt lên bàn cân so sánh với cơ cấu của các phương tiện xe ô tô con khác, do đó, tác động gây ra đối với tình trạng ùn tắc giao thông trên địa bàn TP trong các khung giờ cao điểm là không lớn.
Tiếp thu ý kiến phản ánh từ phía các doanh nghiệp, liên ngành Sở Xây dựng và Công an TP Hà Nội đã có những đánh giá toàn diện về tình hình thực tế.
Trong bối cảnh Bộ Xây dựng vẫn chưa tiến hành sửa đổi Thông tư 53/2024/BGTVT cũng như Quy chuẩn 41/2024/BGTVT quy định về hệ thống báo hiệu đường bộ, việc duy trì quy định cũ có thể gây ra những cản trở nhất định.
Để hạn chế tối đa các tác động tiêu cực đến sự phát triển kinh tế xã hội chung của TP, 2 cơ quan đã thống nhất báo cáo UBND TP xem xét điều chỉnh Quyết định 01/2026.
Hướng điều chỉnh mang tính gỡ rối này là chính thức cho phép dòng ô tô tải pickup được phép hoạt động, lưu thông một cách bình thường như xe ô tô con trên toàn địa bàn.
