(Thanh tra) - Được mệnh danh là vựa nông sản trọng điểm miền Tây, là một trong những vựa lúa lớn nhất Đồng bằng sông Cửu Long và cả nước, Đồng Tháp coi phát triển kinh tế nông nghiệp là một trong những mũi nhọn tăng trưởng giai đoạn 2026-2030.
Từng bước mở rộng thị trường
Trong bối cảnh thị trường nông sản nhiều biến động và yêu cầu xuất khẩu ngày càng khắt khe, tỉnh Đồng Tháp đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm tháo gỡ khó khăn, ổn định sản xuất và từng bước mở rộng thị trường theo hướng bền vững.
Tỉnh Đồng Tháp hiện có diện tích trồng lúa đạt khoảng 500.000ha mỗi vụ. Tính đến hết năm 2025, tổng diện tích tham gia Đề án 1 triệu héc ta trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp đạt hơn 75.000ha; với 21 mô hình canh tác lúa chất lượng cao, phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh.
Toàn tỉnh có gần 135.000ha cây ăn trái, sản lượng trên 2,5 triệu tấn. Tỉnh đã được cấp mã số vùng trồng trên 1.144ha với 350 mã số sầu riêng, 180 mã số mít; tổng diện tích được cấp mã số vùng trồng là 51.000ha. Toàn tỉnh có gần 500 mã số cơ sở đóng gói.
Trong quý 1 năm 2026, tình hình tiêu thụ nông sản trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp nhìn chung ổn định, một số mặt hàng ghi nhận tín hiệu tích cực. Giá các loại trái cây như cam, nhãn, sầu riêng tăng từ 1.000 - 50.000 đồng/kg; giá ớt, khoai lang, sả tăng từ 600 - 5.000 đồng/kg so với cùng kỳ.
Tuy nhiên, nhiều sản phẩm chủ lực khác lại có xu hướng giảm giá. Cụ thể, giá lúa thấp hơn từ 500 - 700 đồng/kg; giá mít, thanh long giảm từ 2.000 - 5.000 đồng/kg; rau màu giảm từ 2.000 - 10.000 đồng/kg; giá dừa giảm từ 30.000 - 35.000 đồng/chục. Điều này cho thấy sự phụ thuộc lớn vào thị trường và những hạn chế trong khâu tiêu thụ, chế biến.
Một trong những khó khăn nổi bật hiện nay là các yêu cầu về kỹ thuật, kiểm dịch thực vật, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc của thị trường nhập khẩu ngày càng siết chặt. Bên cạnh đó, hệ thống kiểm nghiệm còn hạn chế, có thời điểm xảy ra ùn tắc do quá tải hoặc tạm ngưng tiếp nhận mẫu, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ xuất khẩu, đặc biệt đối với sầu riêng và mít.
Nhiều cơ sở đóng gói chưa hoàn thiện hồ sơ pháp lý như giấy chứng nhận an toàn thực phẩm, mã số vùng trồng, truy xuất nguồn gốc. Công tác giám sát sau cấp mã số vùng trồng chưa thường xuyên, ứng dụng chuyển đổi số còn hạn chế…
Định hướng xuất khẩu vào thị trường chất lượng cao
Thực trạng nói trên cũng khiến UBND tỉnh Đồng Tháp cần xây dựng những giải pháp thiết thực để mở lối cho kinh tế nông nghiệp.
Gần đây nhất, thực hiện định hướng về ngoại giao kinh tế giai đoạn 2026–2027, Đồng Tháp đã có văn bản gửi Bộ Ngoại giao, trong đó có các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài đề nghị hỗ trợ hoạt động xúc tiến thương mại vào thị trường Nhật Bản. Mục tiêu thúc đẩy sản phẩm nông thủy sản chủ lực của tỉnh Đồng Tháp thâm nhập sâu vào thị trường Nhật Bản, từng bước tham gia vào hệ thống phân phối hiện đại, qua đó góp phần đa dạng hóa thị trường, giảm phụ thuộc vào các thị trường truyền thống và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế.
Theo kế hoạch, Đồng Tháp hướng đến thiết lập quan hệ hợp tác với khoảng 5 - 7 đối tác nhập khẩu, phân phối tại Nhật Bản, tiến tới ký kết từ 2 - 3 hợp đồng xuất khẩu thử nghiệm trong giai đoạn 2026–2027. Đồng thời, từng bước hình thành các biên bản ghi nhớ hợp tác, xây dựng chuỗi cung ứng đáp ứng tiêu chuẩn của thị trường này. Nếu triển khai hiệu quả, giá trị xuất khẩu nông thủy sản chủ lực của tỉnh được kỳ vọng tăng từ 20 - 30%.
Đối với lúa gạo, tỉnh yêu cầu các địa phương theo dõi sát tình hình sản xuất, thu hoạch; chủ động kết nối tiêu thụ, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp thu mua, vận chuyển, nhất là trong thời điểm thu hoạch rộ, tránh tình trạng ùn ứ.
Ngân hàng Nhà nước chi nhánh khu vực 13 được giao chỉ đạo các tổ chức tín dụng tạo điều kiện cho doanh nghiệp, hợp tác xã tiếp cận nguồn vốn phục vụ thu mua, tạm trữ, chế biến. Sở Tài chính phối hợp tham mưu bố trí kinh phí thực hiện các chính sách hỗ trợ theo quy định.
Bên cạnh đó, công tác kiểm tra, giám sát thị trường được đẩy mạnh nhằm kịp thời phát hiện, xử lý các hành vi ép giá, trục lợi hoặc cạnh tranh không lành mạnh.
Có thể thấy, Đồng Tháp đang từng bước mở lối cho phát triển nông sản theo hướng hiện đại, minh bạch và bền vững. Việc hướng đến các thị trường khó tính như Nhật Bản không chỉ là giải pháp mở rộng đầu ra mà còn là động lực để nâng cao chất lượng, chuẩn hóa quy trình sản xuất.
Nếu tiếp tục tháo gỡ hiệu quả các điểm nghẽn về kiểm nghiệm, truy xuất nguồn gốc và năng lực tổ chức sản xuất, nông sản Đồng Tháp hoàn toàn có cơ hội nâng cao giá trị và khẳng định vị thế trên thị trường quốc tế.
