(Thanh tra) - Từ nguồn phân bón nhập khẩu có giá thấp, vợ chồng Võ Thị Kim Thúy, Dương Hồng Sơn (trú tại TP Hồ Chí Minh) cùng các đối tượng liên quan đã thay bao bì, dán tem nhãn thể hiện xuất xứ Bỉ rồi đưa ra thị trường tiêu thụ. Cơ quan Cảnh sát điều tra (Phòng Cảnh sát kinh tế), Công an tỉnh Đắk Lắk xác định hơn 23.000 tấn phân bón không có nguồn gốc từ Bỉ đã được “hô biến” thành sản phẩm mang “mác” Bỉ.
Như Báo Thanh tra đã thông tin, Cơ quan Cảnh sát điều tra - Công an tỉnh Đắk Lắk (Phòng Cảnh sát kinh tế) đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với 6 đối tượng để điều tra về hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả là phân bón.
Các bị can gồm: Vợ chồng Võ Thị Kim Thúy (sinh năm 1983) và Dương Hồng Sơn (sinh năm 1980), cùng trú tại TP Hồ Chí Minh; Dương Văn Tuấn (sinh năm 1994, trú tại TP Hồ Chí Minh); Đỗ Xuân Nam (sinh năm 1989), Hồ Bá Đức (sinh năm 1997) và Võ Vũ Toại (sinh năm 1996), cùng trú tại tỉnh Đắk Lắk.
Võ Thị Kim Thúy là Giám đốc Công ty TNHH Phân bón Khánh Thư, có trụ sở tại phường Cầu Kiệu, TP Hồ Chí Minh; đồng thời là Giám đốc Văn phòng đại diện của công ty tại phường Đông Hưng Thuận, TP Hồ Chí Minh. Dương Hồng Sơn là Giám đốc Chi nhánh Công ty TNHH Phân bón Khánh Thư tại tỉnh Đồng Nai.
Dương Văn Tuấn là Giám đốc Công ty TNHH Nông nghiệp Blue Zone, có trụ sở tại tỉnh Đồng Nai; đồng thời là Giám đốc Văn phòng đại diện của công ty tại TP Hồ Chí Minh.
Trong đường dây, Đỗ Xuân Nam phụ trách kinh doanh phân bón tại khu vực Tây Nguyên; Hồ Bá Đức phụ trách địa bàn Đắk Lắk và Gia Lai; Võ Vũ Toại phụ trách địa bàn Lâm Đồng.
Ngoài ra, vụ án còn liên quan đến Công ty TNHH Eximfer Việt Nam, có trụ sở tại TP Hồ Chí Minh, do Tống Thị Lợi (sinh năm 1985, trú tại TP Hồ Chí Minh) làm giám đốc. Sau đó, Lợi ủy quyền cho Dương Hồng Sơn điều hành toàn bộ hoạt động của doanh nghiệp này.
Trong hai năm 2025 và 2026, ba doanh nghiệp trên chỉ nhập khẩu tổng cộng 555 tấn phân bón hữu cơ có nguồn gốc từ Bỉ. Tuy nhiên, lượng phân bón được bán ra thị trường dưới nhãn mác xuất xứ Bỉ lại lên tới trên 24.000 tấn.
Qua đối chiếu, cơ quan điều tra xác định có trên 23.000 tấn phân bón không có nguồn gốc, xuất xứ từ Bỉ nhưng đã được thay bao bì, dán tem và nhãn phụ thể hiện xuất xứ Bỉ để đưa ra thị trường tiêu thụ.
Theo hồ sơ vụ án, trong quá trình kinh doanh, Dương Hồng Sơn, Võ Thị Kim Thúy và Đỗ Xuân Nam nhận thấy phân bón hữu cơ nhập khẩu từ Bỉ và một số quốc gia khác có thành phần, hàm lượng tương đồng, trong khi giá nhập khẩu chênh lệch khoảng 2.000–3.000 đồng/kg. Sau khi nhập về Việt Nam, số phân bón này (có giá thành khoảng 5.000đ/kg) được giữ nguyên bao hoặc đóng bao thành phẩm, sau đó dán tem phụ thể hiện nguồn gốc nhập khẩu từ Bỉ.
Số hàng này được bán cho Đỗ Xuân Nam với giá khoảng 6.200-6.500 đồng/kg. Nam tiếp tục bán cho các doanh nghiệp, đại lý với giá khoảng 7.800-9.000 đồng/kg; sau đó các đại lý bán ra thị trường cho người dân với giá từ 10.000đ - 11.000đ/kg.
Phân bón nhập khẩu với các loại bao 20kg, 25kg và dạng Zumbo khoảng 1.100kg. Đối với loại 20kg, sản phẩm vẫn được để nguyên bao bì. Riêng loại 25kg, nhân viên được chỉ đạo thể hiện nguồn gốc sản xuất là Bỉ.
Đáng chú ý, phân bón dạng Zumbo khoảng 1.100kg nhập khẩu được đưa về kho, sau đó đóng lại thành các bao 25kg. Bao bì do Công ty TNHH Phân bón Khánh Thư và Công ty TNHH Nông nghiệp Blue Zone thiết kế, in sẵn.
Sau khi đóng gói, trên bao bì thể hiện đây là phân bón hữu cơ, kèm các thông tin về thành phần, công dụng, ngày sản xuất, hạn sử dụng, ngày nhập khẩu, khối lượng và nguồn gốc Bỉ.
Đường dây hoạt động thông qua nhiều doanh nghiệp, với các công đoạn khép kín từ nhập khẩu, tập kết, đóng gói, thay đổi bao bì, nhãn mác đến phân phối sản phẩm.
Võ Thị Kim Thúy và Dương Hồng Sơn cùng điều hành Công ty TNHH Phân bón Khánh Thư. Dương Văn Tuấn đứng tên Giám đốc Công ty TNHH Nông nghiệp Blue Zone, trực tiếp quản lý kho, kiểm soát việc nhập, xuất hàng hóa và điều hành nhân viên.
Công ty TNHH Eximfer Việt Nam do Tống Thị Lợi đứng tên giám đốc. Sau đó, Lợi ủy quyền cho Dương Hồng Sơn điều hành toàn bộ hoạt động của doanh nghiệp này.
Sau khi được thay đổi bao bì, nhãn mác, số phân bón mang “mác” Bỉ được đưa vào mạng lưới phân phối gồm hơn 200 doanh nghiệp, đại lý các cấp tại nhiều tỉnh, thành phố.
Tại khu vực Tây Nguyên, Đỗ Xuân Nam phụ trách hoạt động kinh doanh; Hồ Bá Đức phụ trách địa bàn Đắk Lắk và Gia Lai; Võ Vũ Toại phụ trách địa bàn Lâm Đồng.
Theo hồ sơ vụ án, Đức và Toại biết số phân bón mang “mác” Bỉ do Nam bán ra thị trường thực chất đã được “hô biến”, nhưng vẫn giúp sức trong việc quảng bá, giới thiệu, tiếp thị và bán sản phẩm cho các đại lý, người dân; đồng thời thuê phương tiện vận chuyển, thu tiền hàng. Các đối tượng được trả lương và hứa hưởng chiết khấu theo doanh thu.
Qua xác minh, Cơ quan Cảnh sát điều tra - Công an tỉnh Đắk Lắk đã kiểm tra, tạm giữ hàng hóa tại một số doanh nghiệp, đại lý ở Đắk Lắk, Gia Lai và Lâm Đồng.
Một số cơ sở được kiểm tra, tạm giữ hàng hóa gồm: Công ty TNHH XNK V.Q.B.M, tại phường Ea Kao, tỉnh Đắk Lắk; địa điểm kinh doanh của Doanh nghiệp tư nhân Thương mại M.T, tại xã Quảng Phú, tỉnh Đắk Lắk; Cửa hàng Phân bón D.L (Hộ kinh doanh N.T.H), tại xã Chư Sê, tỉnh Gia Lai; Cửa hàng Vật tư nông nghiệp G.H, tại xã Ea Knuếc, tỉnh Đắk Lắk; Hộ kinh doanh H.A, tại xã Dray Bhăng, tỉnh Đắk Lắk…
Tại các cơ sở trên, cơ quan điều tra đã tạm giữ tổng cộng 326.765kg phân bón hữu cơ mang nhãn hiệu QUEEN BAT và KT FRUIT TREES KING của Công ty TNHH Phân bón Khánh Thư và Công ty TNHH Nông nghiệp Blue Zone để lấy mẫu, phục vụ công tác kiểm nghiệm và điều tra.
Theo kết quả điều tra, Sơn và Thúy đã bán 23.782.000kg phân bón không có nguồn gốc Bỉ nhưng được thể hiện là hàng Bỉ, tổng giá trị hơn 154,5 tỷ đồng, thu lợi bất chính hơn 2 tỷ đồng.
Đỗ Xuân Nam tham gia tiêu thụ 4.952.800kg, trị giá hơn 39 tỷ đồng, thu lợi bất chính hơn 6,88 tỷ đồng. Hồ Bá Đức giúp Nam bán 1.566.400kg, trị giá hơn 13 tỷ đồng, thu lợi bất chính hơn 2,89 tỷ đồng; Võ Vũ Toại giúp Nam bán 857.600kg, trị giá hơn 7,05 tỷ đồng, thu lợi bất chính hơn 1,47 tỷ đồng.
Chia sẻ về những khó khăn trong quá trình đấu tranh, Đại tá Nguyễn Văn Chuyên, Trưởng phòng Cảnh sát kinh tế - Công an tỉnh Đắk Lắk, cho biết các đối tượng đã sử dụng nhiều thủ đoạn tinh vi nhằm đối phó với cơ quan chức năng.
Theo Đại tá Nguyễn Văn Chuyên, mã số lưu hành của phân bón mà các đối tượng nhập khẩu được làm với thành phần, hàm lượng tương đồng. Vì vậy, nếu chỉ kiểm nghiệm sản phẩm thì rất khó phát hiện dấu hiệu bất thường về nguồn gốc.
Mặt khác, các doanh nghiệp trong đường dây vẫn nhập khẩu phân bón có nguồn gốc từ Bỉ, kèm hóa đơn, chứng từ đầy đủ. Do đó, nếu chỉ kiểm tra tại một số đại lý đang kinh doanh sản phẩm dán tem xuất xứ Bỉ, cơ quan chức năng rất khó xác định đâu là hàng có nguồn gốc Bỉ, đâu là hàng đã bị thay đổi bao bì, tem nhãn.
Các đối tượng còn bố trí văn phòng đại diện tại TPHCM, kho hàng tại Đồng Nai, trong khi hồ sơ, sổ sách được phân tách ở nhiều địa điểm. Hàng hóa tiếp tục được phân phối qua mạng lưới hơn 200 doanh nghiệp, đại lý các cấp tại nhiều tỉnh, thành phố, khiến việc xác minh và thu thập chứng cứ gặp không ít khó khăn.
Trước tình hình trên, dưới sự chỉ đạo quyết liệt, sát sao của Ban Giám đốc Công an tỉnh Đắk Lắk, Phòng Cảnh sát kinh tế đã phối hợp với các phòng nghiệp vụ thuộc Công an tỉnh, công an các địa phương liên quan và Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Đắk Lắk triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ.
Các tổ công tác khẩn trương triệu tập những người liên quan, khám xét nhiều địa điểm, thu thập và củng cố tài liệu, chứng cứ. Qua đó, lực lượng chức năng từng bước làm rõ phương thức, thủ đoạn hoạt động cũng như vai trò, hành vi của từng đối tượng trong đường dây.
Bằng cách lợi dụng chênh lệch giá, thay đổi bao bì, tem nhãn, sử dụng mã nội bộ, vận hành qua nhiều pháp nhân và thiết lập mạng lưới phân phối rộng khắp, các đối tượng đã đưa hơn 23.000 tấn phân bón không có nguồn gốc từ Bỉ ra thị trường dưới “mác” hàng Bỉ.
Vụ án không chỉ cho thấy thủ đoạn tinh vi nhằm che giấu nguồn gốc hàng hóa, đối phó với cơ quan chức năng mà còn đặt ra yêu cầu siết chặt quản lý, kiểm soát nguồn gốc, chất lượng phân bón; bảo vệ quyền lợi của các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh chân chính và người tiêu dùng.
Đằng sau việc bóc gỡ đường dây phân bón giả quy mô lớn là hành trình đấu tranh đầy khó khăn, những ngày đêm bám địa bàn, lần theo từng dấu vết của lực lượng Cảnh sát kinh tế. Những nỗ lực ấy đã góp phần ngăn chặn hàng giả len lỏi vào thị trường, bảo vệ quyền lợi và sinh kế của người nông dân.
Kỳ cuối, Báo Thanh tra sẽ làm rõ những dấu ấn của lực lượng Cảnh sát kinh tế trong cuộc chiến chống phân bón giả qua bài viết: "Dấu ấn Cảnh sát kinh tế trên trận tuyến chống phân bón giả".
