TS Angela Pratt, Trưởng đại diện tổ chức WHO tại Việt Nam trao chứng nhận thanh toán bệnh mắt hột tại Việt Nam cho đại diện Bộ Y tế Việt Nam - Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn. Ảnh: TM

Theo các tiêu chí đánh giá của quốc tế, tại phiên họp thứ 75 của tổ chức Y tế thế giới (WHO) khu vực Tây Thái Bình Dương tổ chức ở Philippines ngày 21/10/2024, tổ chức WHO đã chính thức công nhận và vinh danh Việt Nam về thành tích thanh toán thành công bệnh mắt hột.

Đây là một dấu mốc quan trọng của Việt Nam nói chung, ngành Y tế nói riêng sau hơn 7 thập kỷ phấn đấu và quyết tâm phòng chống bệnh mắt hột.

Phát biểu tại buổi lễ, Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn cho biết, bệnh mắt hột từ lâu đã là một thách thức lớn đối với ngành Y tế ở những quốc gia có điều kiện kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn. 

Theo số liệu của WHO, tính đến năm 2023, số người có nguy cơ mắc bệnh mắt hột trên thế giới đã giảm 7%, từ 125 triệu người vào năm 2022 xuống còn khoảng 115,7 triệu người. Phần lớn trong số đó vẫn đang sinh sống tại các khu vực có tỷ lệ bệnh mắt hột hoạt tính từ 5% trở lên – chủ yếu là những địa bàn có điều kiện vệ sinh môi trường và tiếp cận dịch vụ y tế còn hạn chế.

Tại Việt Nam, cách đây 70 năm, bệnh mắt hột chiếm tới 80-90% dân số, 15% số người bị lông quặm, gây mù cho 2% dân số vùng nông thôn…

Trước năm 1945, việc phòng, chống bệnh mặt hột gần như không đáng kể. Nhiều thập kỷ sau đó, phong trào phòng, chống căn bệnh này lan rộng khắp cả nước. Viện Mắt hột - Bệnh viện Mắt Trung ương trong vai trò hạt nhân của ngành Mắt đã triển khai các hoạt động nghiên cứu, ứng dụng các phương pháp tiên tiến trong phòng, chống bệnh mắt hột, đến các hoạt động triển khai xây dựng, đào tạo mạng lưới cán bộ nhãn khoa ở các địa phương, thành lập các đoàn xe lưu động khám mắt, mổ quặm… ở cộng đồng.

Cùng với đó, phát động các phong trào tuyên truyền, phổ biến kiến thức toàn dân giữ gìn vệ sinh cá nhân, phòng, chống bệnh mắt hột và các biến chứng liên quan.

Thứ trưởng Bộ Y tế cũng cho biết thêm, cho tới nay, đã có 21 quốc gia trên thế giới được WHO chính thức công nhận thanh toán bệnh mắt hột như một vấn đề y tế công cộng.

 “Hôm nay, chúng ta tự hào khi Việt Nam đã vinh dự trở thành một trong những quốc gia đạt được thành quả quan trọng này”, Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn nhấn mạnh.

Tại lễ công bố, TS. Angela Pratt, Trưởng đại diện WHO tại Việt Nam cũng nhấn mạnh, bệnh mắt hột là căn bệnh của đói nghèo và nguyên nhân gây bệnh chủ yếu do vệ sinh không đảm bảo, nhiều thành viên gia đình ở cùng trong không gian chật chội, khả năng tiếp cận nguồn nước không đầy đủ, không sạch, khả năng tiếp cận và sử dụng hệ thống vệ sinh không đầy đủ…

Vì một tương lai không còn bệnh mắt hột, TS. Angela Pratt đề nghị, trong thời gian tới, Việt Nam cần triển khai thực hiện 3 hành động quan trọng. Trong đó cần duy trì bền vững kết quả đã đạt được; Đảm bảo chất lượng dịch vụ chăm sóc mắt cho mọi người, ở mọi nơi trên khắp đất nước Việt Nam; Tận dụng động lực có được từ việc thanh toán bệnh mắt hột để đẩy nhanh việc thanh toán các bệnh nhiệt đới bị lãng quên khác.

Cũng tại buổi lễ, Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn đánh giá cao vai trò đầu mối chuyên môn của Bệnh viện Mắt Trung ương trong quá trình triển khai chương trình kiểm soát và thanh toán bệnh mắt hột tại Việt Nam.

Tuy nhiên, theo Thứ trưởng Bộ Y tế, thanh toán bệnh mắt hột không có nghĩa là chúng ta được phép chủ quan hay lơ là. Thay vào đó, nhiệm vụ đặt ra trong thời gian tới là phải tiếp tục duy trì thành quả đã đạt được một cách bền vững, thông qua việc: Tăng cường công tác giám sát, phát hiện và quản lý ca bệnh tại cộng đồng; Tiếp tục nâng cao nhận thức của người dân về vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường, phòng chống bệnh mắt hột; Bảo đảm nguồn lực, cơ chế tài chính cho các hoạt động phòng chống, trong đó có chi trả phẫu thuật quặm thông qua bảo hiểm y tế theo đúng quy định hiện hành và thực hiện nghiêm chế độ báo cáo định kỳ về Bệnh viện Mắt Trung ương và các cơ quan quản lý nhà nước…