Covid-19 nghề nghiệp được đưa vào danh mục bệnh nghề nghiệp được hưởng bảo hiểm xã hội. Ảnh minh họa: Thanh Lương

Thông tư 60 do PGS.TS Nguyễn Thị Liên Hương, Thứ trưởng Bộ Y tế ký ban hành, có hiệu lực từ ngày 15/2/2026.

Theo Thông tư, danh mục bệnh nghề nghiệp được hưởng bảo hiểm xã hội gồm 35 bệnh, chia thành 6 nhóm, bao phủ hầu hết các rủi ro sức khỏe phát sinh trong quá trình lao động ở nhiều lĩnh vực, ngành nghề khác nhau.

Đây được đánh giá là văn bản có tác động trực tiếp đến quyền lợi của hàng triệu người lao động, đồng thời là căn cứ pháp lý quan trọng để tổ chức thực hiện chế độ bảo hiểm xã hội thống nhất, minh bạch.

Mở rộng quyền lợi, bổ sung Covid-19 nghề nghiệp

Nhóm bệnh chiếm tỷ lệ lớn trong danh mục là bệnh bụi phổi, đường hô hấp, gồm 7 bệnh như bụi phổi silic, bụi phổi amiăng, bụi phổi than, viêm phế quản mạn tính nghề nghiệp, hen nghề nghiệp… Đây là những bệnh phổ biến trong các ngành khai khoáng, xây dựng, công nghiệp nặng và sản xuất vật liệu, có nguy cơ gây suy giảm sức khỏe lâu dài cho người lao động.

Nhóm bệnh nhiễm độc hóa chất, kim loại nặng gồm 10 bệnh, trong đó có nhiễm độc chì, benzen, thủy ngân, mangan, arsenic, cadmi, carbon monoxide và nhiễm độc hóa chất bảo vệ thực vật.

Việc đưa đầy đủ các bệnh này vào danh mục được hưởng bảo hiểm xã hội nhằm bảo đảm quyền lợi cho người lao động thường xuyên tiếp xúc với hóa chất độc hại trong sản xuất công nghiệp và nông nghiệp.

Đáng chú ý, Thông tư 60 tiếp tục quy định các bệnh do yếu tố vật lý như điếc nghề nghiệp do tiếng ồn, bệnh do rung toàn thân, rung cục bộ, bệnh phóng xạ nghề nghiệp, đục thể thủy tinh nghề nghiệp.

Đây là nhóm bệnh dễ phát sinh tranh chấp trong giám định nếu thiếu căn cứ chuyên môn rõ ràng, do đó việc hướng dẫn cụ thể là cơ sở để hạn chế tiêu cực, bảo đảm công bằng trong thực hiện chính sách.

Ở nhóm bệnh truyền nhiễm liên quan nghề nghiệp, Thông tư liệt kê các bệnh như lao nghề nghiệp, viêm gan vi rút B, viêm gan vi rút C, nhiễm HIV do tai nạn rủi ro nghề nghiệp và bệnh Leptospira nghề nghiệp.

Đặc biệt, Covid-19 nghề nghiệp được đưa vào danh mục bệnh nghề nghiệp được hưởng bảo hiểm xã hội, tạo cơ sở pháp lý để xem xét quyền lợi cho người lao động, nhất là nhân viên y tế và lực lượng tuyến đầu từng mắc bệnh trong quá trình làm việc.

Ngoài ra, danh mục còn bao gồm bệnh ung thư trung biểu mô nghề nghiệp, một bệnh đặc biệt nghiêm trọng có liên quan đến việc tiếp xúc với amiăng trong thời gian dài.

Hạn chế tiêu cực trong thực hiện bảo hiểm xã hội

Thông tư 60 cũng quy định rõ nguyên tắc chẩn đoán, điều trị và dự phòng đối với người lao động mắc bệnh nghề nghiệp.

Theo đó, người lao động sau khi được chẩn đoán phải hạn chế tiếp xúc với yếu tố có hại, được điều trị theo hướng dẫn chuyên môn của Bộ Y tế; đối với các bệnh nhiễm độc nghề nghiệp, phải được thải độc, giải độc kịp thời.

Người sử dụng lao động có trách nhiệm giới thiệu người lao động đi khám giám định y khoa để xác định mức suy giảm khả năng lao động, làm căn cứ hưởng chế độ bảo hiểm xã hội, đồng thời bảo đảm việc điều trị, điều dưỡng và phục hồi chức năng lao động theo quy định pháp luật.

Đối với một số bệnh không có khả năng điều trị ổn định, Thông tư cho phép chuyển khám giám định ngay, không phải chờ bệnh ổn định, nhằm bảo đảm quyền lợi kịp thời cho người lao động.

Đáng chú ý, trong trường hợp chẩn đoán các bệnh nhiễm độc nghề nghiệp, không nhất thiết phải có xét nghiệm xác định độc chất trong cơ thể nếu các tiêu chí khác đã đáp ứng giới hạn tiếp xúc tối thiểu theo quy định.

Thông tư 60 tạo hành lang pháp lý thống nhất, cập nhật hơn trong việc xác định và giải quyết chế độ bảo hiểm xã hội đối với bệnh nghề nghiệp, góp phần hạn chế tiêu cực trong thực hiện bảo hiểm xã hội, bảo vệ tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động.