(Thanh tra) - Các chuyên gia hàng đầu của Mỹ vừa cho biết, virus Zika sinh sôi và phát triển trong những bộ phận cơ thể được bảo vệ khỏi hệ miễn dịch, làm cho việc tiêu diệt chúng trở nên khó khăn hơn và kéo dài thời gian ủ bệnh.
Các nhà nghiên cứu cho biết, virus Zika mới được phát hiện trong tinh dịch một người sau 62 ngày bị nhiễm, ngoài não bộ thai nhi, nhau thai và nước ối. Công trình nghiên cứu này là một phần trong cuộc chạy đua quốc tế nhằm tìm hiểu những nguy cơ liên quan tới virus Zika, một loại virus lây truyền qua đường muỗi đốt được cho là liên quan tới dị tật đầu nhỏ tại Brazil.
Bác sĩ Anthony Fauci, Giám đốc Viện Nghiên cứu Quốc gia về Dị ứng và Bệnh Truyền nhiễm cho biết: “Những nghiên cứu trước cho chúng ta biết virus tồn tại trong máu một thời gian ngắn từ một tuần cho tới 10 ngày và giờ thì virus này có cả trong tinh dịch. Chúng ta thực sự không biết chắc chắn rằng sau khi khỏi bệnh, virus này sẽ còn tồn tại ở đâu”.
Ông nói: “Đó là những điều cần phải xem xét cẩn thận trong tự nhiên và nghiên cứu đối chứng".
Ông Fauci nói rằng, sự tồn tại dai dẳng của virus Zika trong cơ thể gợi nhớ lại những kết quả nghiên cứu khi dịch Ebola bùng phát tồi tệ nhất trong lịch sử năm 2014. Trong mỗi bệnh nhân, loại virus chết người này tồn tại trong tinh dịch và dịch mắt trong nhiều tháng.
Virus Zika chỉ gây nên những triệu chứng nhẹ và trong hầu hết các trường hợp, sẽ không dẫn tới đau ốm. Virus này bị nghi ngờ gây teo não và hội chứng Guillain-Barré, một loại rối loạn hệ thống miễn dịch tác động đến thần kinh gây ra hiện tượng yếu cơ ở tay và chân, đã rung một hồi chuông cảnh báo đối với những nhà chức trách trong lĩnh vực sức khỏe cộng đồng, mặc dù mối liên hệ này vẫn chưa được chứng minh. Ngày 1 tháng 2, Tổ chức Y tế Thế giới đã ban bố tình trạng khẩn cấp y tế công cộng quốc tế liên quan tới virus Zika.
Nhiều bộ phận cơ thể, bao gồm tinh hoàn, mắt, nhau thai và não bộ, nhận được “đặc quyền miễn dịch” - chúng được bảo vệ khỏi những cuộc tấn công do hệ miễn dịch thực hiện để trung hòa những kẻ xâm nhập đến từ bên ngoài. Đây là những khu vực được bảo vệ khỏi các kháng thể để ngăn ngừa hệ miễn dịch tấn công những tế bào quan trọng. Nhưng nếu một virus xâm nhập vào những khu vực được bảo vệ này, việc tiêu diệt nó sẽ trở nên khó khăn hơn.
Bác sĩ William Schaffner, chuyên gia về các bệnh truyền nhiễm tại Trung tâm Y học Đại học Vanderbilt tại Nashville cho biết: "Virus này có thể tiếp tục tồn tại và phát triển. Virus này gần như ở trong một quả bong bóng”.
Ông Fauci nói rằng việc virus Zika tồn tại trong tinh trùng là điều không mấy ngạc nhiên. Ít nhất đã có hai báo cáo rằng virus này có khả năng lây qua đường tình dục. Điều còn chưa rõ ràng là nó tồn tại ở đó trong bao lâu.
Hôm thứ Sáu, các nhà khoa học Anh, trong một bức thư gửi tới Tạp chí Emerging Infectious Diseases (Những bệnh Truyền nhiễm mới nổi), đã đưa ra bằng chứng là trường hợp của một người đàn ông 68 tuổi bị nhiễm virus Zika vào năm 2014. Họ đã phát hiện virus Zika trong 62 ngày sau khi bệnh nhân này bị nhiễm lần đầu, nhưng họ không thể khẳng định rằng liệu nó còn có thể lây truyền sang người khác nữa hay không.
Hồi đầu tuần, các nhà nghiên cứu của Slovenia đã công bố một nghiên cứu trên Tạp chí New England Journal of Medicine, mô tả một thai nhi có não bị ảnh hưởng nghiêm trọng từ một người mẹ bị nhiễm virus Zika tại Brazil và sau đó bà mẹ này đã chấm dứt việc mang thai.
Trong một cuộc khám nghiệm tử thi, người ta đã tìm thấy virus Zika ở mức cao trong não của nạn nhân và có bằng chứng rằng trước đó virus này đã liên tục sinh sôi. Họ cho rằng virus Zika có thể tồn tại dai dẳng trong não thai nhi bởi đây là khu vực có đặc quyền không miễn dịch.
Bác sĩ Ian Lipkin thuộc Trung tâm Lây nhiễm và Miễn dịch, Đại học Columbia, New York, Mỹ, cho biết, điều này cũng đúng với nhiều loại virus khác như Toxoplasmosis, Rubella, Cytomegalovirus hoặc Herpes khi chúng có thể đi qua nhau thai và gây bệnh đầu nhỏ, một dị tật bẩm sinh có biểu hiện là đầu nhỏ và não kém phát triển. Các bác sĩ thường kiểm tra những phụ nữ mang thai để phát hiện việc nhiễm các virus này.
Bác sĩ Lipkin nói rằng vấn đề gây lo ngại chính về việc virus Zika cư trú trong những khu vực được miễn dịch bảo vệ là nó có thể lây truyền qua đường tình dục thông qua tinh trùng.
Bác sĩ Eric Rubin, chuyên gia về các bệnh truyền nhiễm tại Khoa Y tế Công cộng, Đại học Havard, Mỹ, cho biết cho tới bây giờ, có ít bằng chứng để cho rằng việc lây truyền qua đường tình dục là phổ biến, “nhưng vấn đề này đáng để chúng ta xem xét để có thể tư vấn cho các cá nhân về những nguy cơ mà họ có thể mang đến cho người khác".
Các quan chức ngành Y tế của Mỹ đã khuyến cáo các nam giới tới Mỹ từ vùng bùng phát virus Zika nên cân nhắc sử dụng bao cao su ngay cả với những bạn tình không thể mang thai bởi vì virus này có thể tồn tại lâu dài trong tinh trùng ngay cả khi virus này đã biến mất trong máu.
Bác sĩ Schaffner nói: "Họ không nói là bao lâu, bởi vì họ không biết. Cũng tương tự như Ebola, chúng ta chỉ có thêm hiểu biết và kinh nghiệm phòng chống, điều trị bệnh theo thời gian".
Võ Như Uyên (Theo Reuters)
