Hậu họa khó lường

Không cần nhắc lại các câu chuyện trên, bởi càng nói càng thêm đau lòng. Chỉ biết rằng, ngay đến các chuyên gia sản phụ khoa chuyên nghiệp, nhiều năm kinh nghiệm cũng phải thảng thốt giật mình khi nghe chuyện bất nhân, phi khoa học và vi phạm pháp luật này. “Vẫn biết, phá thai bằng que, bằng chày là vô cùng nguy hiểm và chỉ xảy ra tại những vùng xa xôi, dân tộc ít người, kém hiểu biết và được các bà lang, bà mế hỗ trợ thực hiện và người phá bỏ thai thường là những cô gái có thai “ngoài luồng” và ngoài ý muốn. Nhưng, tại sao, con người ta lại coi thường tính mạng của mình đến vậy?”, bác sĩ (BS) Nguyễn Đức Hiền, Phòng khám Sản phụ khoa Đức Hiền, Hà Nội, người có thâm niên hơn 20 năm trong nghề lo ngại thốt lên.

BS Hiền cho biết, 1 cuộc phá thai phải được tiến hành triệt để và lấy hết thai ra. Vì thế, nó phải được thực hiện bằng những BS chuyên khoa “cứng” và tốt nhất nên tiến hành tại các cơ sở y tế có đầy đủ điều kiện. Thực tế, việc dùng que hay chày tác động vào thai làm cho đứa trẻ chết là vô cùng nguy hiểm. Việc tác động bằng ngoại lực không chỉ làm chấn thương vùng bụng, mà còn có khiến tử cung bị vỡ, rách, thủng. Ngoài ra, là vô số các biến chứng như nhiễm trùng, băng huyết, viêm tắc vòi trứng dẫn đến vô sinh…

Càng lo ngại hơn khi hiện nay, do việc quan hệ nam nữ ngày càng phổ biến, tình trạng có thai ngoài ý muốn gia tăng chóng mặt, dẫn đến việc các cô gái “lỡ dại” tự mua thuốc về để “giải quyết hậu quả”. Hậu quả là, do không xử lý triệt để, đúng quy cách không ít sản phụ đã phải đến bệnh viện cấp cứu trong tình trạng rong kinh, băng huyết và đau bụng quằn quại do nhiễm trùng tử cung và sót nhau thai.

Theo BS Đức Hiền, việc uống thuốc để phá thai (phá thai nội khoa) thường chỉ áp dụng với những thai nhi nhỏ (từ 3 - 4 tuần trở lại); hơn 1 tháng phải nạo và đối với thai nhi trên 5 tháng chỉ còn cách gây chuyển dạ rồi cho đẻ non. Trong trường hợp thai đã quá to, chỉ được phép phá bỏ khi được chỉ định và được thực hiện tại những cơ sở y tế Nhà nước đầy đủ điều kiện và được thực hiện bởi những BS lành nghề. Tuy nhiên, trong thực tế, vì tham tiền, nhiều phòng khám tư nhân vẫn bất chấp pháp luật, thực hiện những việc vượt khả năng của mình làm bệnh nhân bị biến chứng, thậm chí nguy hiểm đến tính mạng.

Hãy sống có trách nhiệm hơn

Trước những hiểm họa trên, BS Hiền khuyến cáo: Sản phụ không nên phó mặc tính mạng của mình cho các bà lang, bà mế bằng những cách phá thai phản khoa học, kém hiểu biết… Với những trường hợp tự mua thuốc về phá thai, ông cũng tư vấn, phải đến các cơ sở y tế tin cậy để xử lý, bởi việc uống thuốc và lấy thai ra cũng phải được theo dõi chặt chẽ và xử lý ngay tránh tình trạng sót nhau thai, nhiễm trùng, băng huyết… Ngoài ra, cũng không loại trừ trường hợp bị hở eo tử cung khiến sảy thai liên tiếp trong những lần sau…

“Không thể chấp nhận được tình trạng dược sỹ kiêm BS tự ý kê đơn thuốc, bán thuốc cho bệnh nhân, rồi bệnh nhân tự về nhà sử dụng…”, BS sản phụ khoa Lê Thị Kim Dung, Trung tâm Y tế Thái Hà, Hà Nội, nhấn mạnh.

Là người gắn bó nhiều năm với lĩnh vực này, bà Dung cho biết, không thể đếm được số lần phải xử lý lại hậu quả do các BS sản khoa non tay, hoặc làm ẩu để lại. Phổ biến nhất vẫn là tình trạng sót nhau thai, viêm nhiễm, nhiễm trùng tử cung âm đạo, rong kinh quá dài ngày… Có trường hợp tự ra hiệu thuốc, nhờ dược sỹ tư vấn rồi mua thuốc về tự uống để cho ra thai, đến khi bị ra máu nhiều quá mới tìm đến cơ sở y tế chuyên khoa để xử lý. Trường hợp tự xử lý mà lại bị chửa ngoài tử cung thì lại càng nguy hiểm hơn. Cũng có trường hợp thai chết rồi nhưng cứ lơ lửng trong tử cung không lấy ra được mới nhờ đến BS chuyên khoa. Thậm chí, có trường hợp đến cơ sở y tế hẳn hoi nhưng gặp ngay BS ẩu, giải quyết không hết nên bị nhiễm trùng nặng sau khi về nhà. “Bên ngoài thì nhìn hoàn toàn bình thường nhưng bên trong vô khối dịch, mủ hôi thối. Đến giờ tưởng tượng lại cảnh xử lý lại cho bệnh nhân đó mà tôi vẫn chưa hết rùng mình”, BS Kim Dung chia sẻ.

Còn các ca vô sinh lâu năm, do hậu quả của việc nạo hút thai đến nhờ bà điều trị là… chuyện thường ngày ở phố huyện. Dân gian vẫn nói: “Một lần sa bằng 3 lần đẻ, 1 lần sảy bằng 7 lần đẻ”. Bởi vậy, BS Dung khuyến cáo: Khi có bất cứ vấn đề gì liên quan đến sản khoa, đặc biệt là nạo, hút thai người bệnh phải đến các cơ sở y tế chuyên khoa để được tư vấn và xử lý kịp thời, tránh nguy hiểm đến tính mạng cũng như những hậu quả đáng tiếc về sau. Người thầy thuốc thì phải có lương tâm và trách nhiệm, nhất là thầy thuốc làm việc trong lĩnh vực sản khoa càng phải có trách nhiệm cao hơn vì đây là khâu rất dễ gây tai biến, nguy hiểm đến tính mạng của người bệnh. Và, ngay chính con người cũng phải có trách nhiệm với bản thân mình. Không chỉ có vậy, “đối với những thầy thuốc vô trách nhiệm, làm sằng, làm ẩu, gây hậu quả nghiêm trọng tới sức khỏe và tính mạng của người bệnh cũng phải bị xử lý một cách nghiêm khắc”, bà Dung nói.

Hải Long