Sân khấu thực cảnh “Vĩ tuyến 17 – Khát vọng hòa bình” tái hiện ký ức lịch sử và thông điệp hòa bình trên vùng đất giới tuyến. Ảnh: Minh Tân

Lễ hội Vì Hòa bình – thông điệp vượt thời gian

Khi nắng miền Trung còn hắt lửa xuống đôi bờ Bến Hải, dòng người từ khắp nơi vẫn lặng lẽ trở về Quảng Trị, nơi ký ức chiến tranh dường như chưa bao giờ thật sự lùi xa. Có người đứng rất lâu bên kỳ đài Hiền Lương nhìn xuống dòng sông từng chia cắt hai miền đất nước suốt hơn hai thập kỷ.

Có người cúi lặng bên Thành Cổ Quảng Trị, nơi mỗi tấc đất, lòng sông vẫn gợi nhắc về mùa hè đỏ lửa năm 1972.  Và cũng có những đêm, hàng vạn ngọn nến lại sáng lên ở Nghĩa trang liệt sĩ Trường Sơn, Đường 9 hay dọc dòng Thạch Hãn, nơi tuổi đôi mươi của biết bao người lính đã nằm lại giữa chiến tranh.

Người ta gọi Quảng Trị là “đất lửa”, là “tọa độ chết”, là nơi hứng chịu lượng bom đạn khốc liệt. Nhưng sau gần nửa thế kỷ hòa bình, vùng đất ấy đang từng bước đổi thay, vẫn lặng lẽ gìn giữ những ký ức của quá khứ nhưng đồng thời cũng mở ra hành trình mới với khát vọng hồi sinh, hòa bình và phát triển.

Lễ hội vì Hòa bình đã chuyển tải thông điệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh về một nước Việt Nam hòa bình, thống nhất, độc lập, dân chủ giàu mạnh – và đó luôn là ước nguyện của toàn dân tộc Việt Nam. Ảnh: Minh Tân

Từ những địa danh từng gắn với bom đạn cày xới, Quảng Trị đang từng bước dựng nên một “không gian hòa bình” mới, nhấn mạnh giá trị của hòa bình qua chuỗi hoạt động tri ân, văn hóa và kết nối cộng đồng.

Theo Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Trị Lê Minh Tuấn, dấu ấn của Lễ hội Vì Hòa bình năm 2024 đã tạo nền tảng để địa phương tiếp tục mở rộng quy mô cho hành trình mang tên hòa bình. Theo kế hoạch vừa được UBND tỉnh Quảng Trị phối hợp Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ban hành, Lễ hội Vì Hòa bình năm 2026 được triển khai theo hai giai đoạn cao điểm từ tháng 4 đến tháng 10/2026 với chủ đề “Từ đất lửa đến tương lai – Quảng Trị vì hòa bình”, kết nối các chương trình văn hóa, nghệ thuật, thể thao, du lịch và tri ân trên toàn địa bàn tỉnh.

Thông qua các hoạt động của Lễ hội nhằm khẳng định ý nghĩa và giá trị của hòa bình; tôn vinh tinh thần đoàn kết, hữu nghị; lan tỏa thông điệp hòa bình của Việt Nam đến bạn bè quốc tế. Đồng thời, tưởng niệm, tri ân các anh hùng liệt sĩ đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc; qua đó góp phần giáo dục truyền thống yêu nước, khơi dậy lòng tự hào dân tộc và tình yêu quê hương nơi nhân dân, đặc biệt trong thế hệ trẻ.

Khác với nhiều lễ hội thông thường, Lễ hội Vì Hòa bình được tổ chức theo mô hình “mở”, không có lễ bế mạc nhằm nhấn mạnh rằng nhằm nhấn mạnh rằng hòa bình là giá trị cần được gìn giữ lâu dài.

Chuỗi hoạt động và khát vọng phát triển

Trong định hướng mà tỉnh Quảng Trị đặt ra, địa phương này sẽ từng bước xây dựng hình ảnh “không gian văn hóa vì hòa bình”, trở thành điểm đến của những người yêu chuộng hòa bình trong nước và quốc tế. Lễ hội cũng được kỳ vọng trở thành cầu nối giao lưu văn hóa và đối ngoại Nhân dân với sự tham gia của nhiều tổ chức quốc tế yêu chuộng hòa bình.

Theo kế hoạch, chương trình khai mạc Lễ hội Vì Hòa bình 2026 dự kiến diễn ra vào tháng 7/2026 tại di tích Quốc gia đặc biệt Đôi bờ Hiền Lương – Bến Hải. Không gian khai mạc sẽ bao gồm nghi thức cầu hòa bình, chương trình nghệ thuật đặc biệt và màn bắn pháo hoa tầm cao với sự tham gia của nhiều đại biểu ngoại giao, tổ chức quốc tế và các đoàn khách trong, ngoài nước.

Trong lần đầu tổ chức năm 2024, sân khấu thực cảnh “Kết nối những nhịp cầu” từng tạo dấu ấn mạnh khi biến đôi bờ giới tuyến khi biến đôi bờ giới tuyến Hiền Lương – Bến Hải thành sân khấu thực cảnh kết hợp ánh sáng, âm nhạc và ký ức lịch sử.

Sân khấu thực cảnh tại Đôi bờ Hiền Lương – Bến Hải tái hiện ký ức lịch sử và khát vọng hòa bình qua nhiều lớp nghệ thuật. Ảnh: Minh Tân

Đi cùng lễ khai mạc là hàng loạt hoạt động văn hóa, thể thao và du lịch kéo dài gần trọn năm 2026 như chương trình “Đạp xe Vì hòa bình”, “Lễ hội Kinh khí cầu tại Đôi bờ Hiền Lương – Bến Hải”, giải Marathon quốc tế “Quảng Trị Amazing Marathon”, giải chạy “Phong Nha Wild Trail”, triển lãm tranh họa sĩ Lê Bá Đảng…Đồng thời, đó là chuỗi hoạt động tri ân dịp 79 năm Ngày Thương binh – Liệt sĩ tại các nghĩa trang, khu tưởng niệm trên địa bàn tỉnh cùng các concert nghệ thuật quy mô lớn kết hợp biểu diễn hiện đại với quảng bá hình ảnh văn hóa miền Trung.

Lễ hội cũng được kỳ vọng góp phần thu hút du khách, quảng bá hình ảnh Quảng Trị và tạo thêm động lực cho các hoạt động dịch vụ, du lịch tại địa phương.

Trong bộ nhận diện Lễ hội Vì Hòa bình năm 2026 mà tỉnh Quảng Trị được công bố, bên cạnh chim bồ câu hòa bình còn xuất hiện hình ảnh điện gió, cánh đồng, mái nhà và dòng sông, cho thấy địa phương đang hướng tới hình ảnh của một vùng đất năng động bên cạnh những ký ức về chiến tranh.

Theo định hướng của tỉnh, lễ hội sẽ được tổ chức theo mô hình “lễ hội mở”, kéo dài nhiều tháng với sự tham gia của cộng đồng, du khách, nghệ sĩ và các tổ chức quốc tế yêu chuộng hòa bình. Cùng với đó, địa phương cũng đẩy mạnh chỉnh trang các di tích, không gian văn hóa như Đôi bờ Hiền Lương – Bến Hải, Thành Cổ Quảng Trị, địa đạo Vịnh Mốc và hệ thống thiết chế văn hóa nhằm chuẩn bị cho chuỗi hoạt động kéo dài xuyên suốt năm 2026.

Từ cây cầu Hiền Lương từng là biểu tượng của chia cắt, Quảng Trị hôm nay đang từng bước trở thành điểm đến của hòa bình và hòa giải. Sau gần nửa thế kỷ đi qua chiến tranh, vùng “đất lửa” năm xưa không chỉ được nhắc nhớ bằng ký ức bom đạn và mất mát, mà còn bằng nỗ lực dựng xây một “không gian văn hóa, điểm đến vì hòa bình”, nơi Quảng Trị muốn gửi đi thông điệp về hòa bình, tăng cường sự gắn kết, hữu nghị và khát vọng về một tương lai tốt đẹp hơn cho các thế hệ mai sau.