Tác phẩm Me lão trường tồn

Me Lão Trường Tồn

Ở tác phẩm này, ngoài tính nghệ thuật đạt đến sự tột đỉnh của một kiệt tác của thiên nhiên, nó còn độc đáo về mặt ý nghĩa nhân kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long, nét độc đáo đó như một dấu tích minh chứng cho sự trường tồn của dân tộc Việt. Theo như chủ nhân của tác phẩm và một số người yêu cây cho biết, nét độc đáo có một không hai ở Lão Me chính là ở chỗ: Là cây mà không phải cây, vì cây phải có gốc, ngọn, cành, nhưng Lão Me đây chỉ sống bằng vỏ cây. Trước đây, cây bị bão nhổ lên, vỏ bị xé thành nhiều mảnh, lõi cây chết khô chỉ còn lại vỏ. Trải qua hàng thế kỷ phơi mình trong mưa nắng, khắc nghiệt của thời tiết bốn mùa, cây vẫn sống, không những sống bình thường mà còn sống khỏe và phát triển.

Từ gốc cây đi lên, vỏ cây được chia thành ba miếng rồi lên đến hai phần ba, cây  được thiên nhiên túm lại và từ đó bắt đầu hình thành một ngọn. Ngọn Me vươn lên chia thành nhiều cành. Các cành được phân bố vị trí hợp lý để quang hợp nuôi dưỡng gốc - thân - ngọn.

Đặc biệt nữa, chậu cây không phải làm bằng xi măng, gạch truyền thống, thay vào đó là nguyên một thân cây gỗ Sao bị lũa có tuổi gần ngàn năm. Cây sao nằm dưới lòng suối hàng trăm năm, chính dòng nước trong đã bào, gọt giũa, cho đến khi hình thành cái chậu lũa như bây giờ. Chủ nhân cho biết, phải sưu tầm mãi tận miền Trung, của một tiều phu tìm thấy dưới lòng suối.

Me Lão cao khoảng 2,5m, chiều ngang cây cả tán 2m, được đặt trên chậu gỗ lũa dài 4m, có đôn Rồng nâng đỡ. Để tác phẩm có thêm chiều sâu cho ý nghĩa của Đại lễ 1.000 năm Thăng Long, bàn tay tài hoa khéo léo của các nghệ nhân đã tạo thêm tiểu cảnh nhiên nhiên núi đá, dòng suối chảy róc rách ngày đêm ngay dưới gốc Me.

Chủ nhân của Lão Me phân tích: Cây có cội, nước có nguồn, đó là cốt cách của người Việt. Trải qua 4.000 năm lịch sử, vượt qua muôn vàn khó khăn, thử thách, hết giặc ngoại xâm lại đến giặc đói, vậy mà người Việt chúng ta biết vượt lên hoàn cảnh, khát vọng, kiên cường chịu đựng, vượt khó khăn, vẫn sống, vẫn phát triển và trường tồn… thể hiện ở thân cây (vỏ) gồ ghề, vặn vẹo, chai cứng như sắt, như đồng, đến nỗi dùng đục để làm đẹp cho cây mà đục cũng bị mẻ. Đúng như câu thơ diễn tả: “Chỉ còn da sắt với xương đồng”… Gốc cây có nhiều rễ quấn lấy nhau, tượng trưng cho nguồn gốc người Việt, kết hợp với thân chia làm 3 rồi thắt lại tạo nên một thân ngọn hoàn chỉnh, một biểu tượng đẹp cho tình đoàn kết, gắn bó các dân tộc anh em của 3 miền Bắc - Trung - Nam cùng vượt khó qua hàng thiên niên kỷ.

Ngọn cây cành lá xum xuê, trĩu hoa, nặng quả như minh chứng cho sự trường tồn phát triển của tác phẩm mà người chơi cây muốn gửi gắm tâm tình như người Việt trải qua hàng ngàn năm đến nay cho nước nhà hòa bình thịnh vượng. Bàn tay của con người có tài hoa đến mấy cũng không thể qua được thiên nhiên tạo tác, hơn thế nữa loài thân gỗ cứng như Me lại càng khó hơn, lâu hơn. Trường Tồn được thiên tạo vần vũ hàng trăm năm hội đủ 4 yếu tố cần để tạo nên một cây đẹp đó là Thanh - Kỳ - Cổ - Mỹ. Đập vào mắt người xem đã thấy kiệt tác làm đắm say lòng người và giá trị của nó cũng tương xứng với cái tên gọi, lên đến “triệu đô”.

Sức tưởng tượng của con người thật phong phú, do vậy ngoài yếu tố nghệ thuật chơi cây nó còn mang tính giáo dục nhân văn sâu sắc, thú tiêu khiển tao nhã, trong sáng, gần gũi thiên nhiên. Do được chăm sóc tỉ mỷ, gọt giũa, tưới tắm, chăm sóc hàng ngày, cây và người dần trở thành người bạn tâm giao, tri kỷ lúc nào không biết. Đi thì nhớ về thì vui, đó là động lực cộng hưởng giúp thêm yêu đời và hạnh phúc, đây cũng là điều góp phần làm con người yêu thiên nhiên hơn. Ngày nay cây cảnh còn được người dân coi như một gia bảo, quốc bảo và nó tạo ra giá trị kinh tế lớn. 

Đào ngàn năm Thịnh Vượng

Chủ nhân của kiệt tác này kể rằng, anh mua được gốc Sao nu ở vùng Ninh Thuận, Bình Thuận. Người thường thì chỉ thấy một gốc rễ lùi xùi, nhưng người tinh mắt trong nghề cây cảnh thì biết ngay đó là “vẻ đẹp tiềm ẩn” quý báu với thân gốc đã lũa ra thành nhiều thế dị thường. Anh bỏ ra cả trăm triệu đồng mua gốc cây về, và cả năm trời sau đó, anh miệt mài cho đục đẽo, tạo dáng thành một cây đào thế. Bản thân thế cây đã cho anh ý tưởng. Từ nhánh khô trên ngọn, anh cho tạc thành những cành đào tiên trĩu quả, xòa xuống như một mùa no đủ, bội thu. Phần gốc to, vững chãi, anh cho tạc tượng Phật Di Lặc ngồi trong trạng thái thoải mái, tươi vui. Trong tác phẩm, bên Ngài là muông thú quy phục bày tỏ sự thành kính; vàng bạc vây quanh, 5 hài đồng tóc để chỏm đào xúm xít dâng tặng Ngài những đĩnh vàng, trái đào… thể hiện sự phồn thịnh, thanh bình. Theo tích xưa, Phật Di Lặc là vật phẩm tôn kính trong Phong Thủy, khi trưng bày trong nhà sẽ mang lại rất nhiều điều tốt lành cho gia chủ, gia đạo… Ngài ngồi với 5 đứa trẻ quanh mình tạo nên hình tượng “Ngũ tử quấy Di Lặc”, hoặc ngồi với 6 đứa trẻ tượng trưng cho “Lục tặc - Lục căn” đã được giáo hóa. Theo thời gian, hình tượng của Phật Di Lặc ngày càng phong phú, sinh động, được nhân gian gắn liền với tiền tài, phú quý, chính là những mong ước thiết thực nhất, gần gũi nhất của tất cả mọi người. Dân gian còn tương truyền rằng ngày mùng 2 Tết: Rước được Di Lặc vào nhà/ Cả năm no ấm cửa nhà an vui…

Tác phẩm Thịnh Vượng có chiều cao 2,6m, chiều ngang 1,7m được đặt trên một phiến gỗ có 4 con rùa cổ làm chân cao 30cm, vừa khéo đặt trong phòng khách. Tác giả cho biết, đây là gốc cây quí, hiếm vì nó là gốc cây gỗ thuộc nhóm I, có dáng thế để tạo tác, điều đặc biệt quý ở chỗ là gốc liền một khối không chắp nối. Ở kỳ triển lãm kỷ niệm 1.000 năm Thăng long, cùng tác phẩm Trường Tồn, Thịnh Vượng được giới chuyên môn, người chơi đánh giá có tính nghệ thuật và ý nghĩa văn hóa đặc biệt. Chả trách, giữa rừng cây trăm ngàn vẻ đẹp, dáng thế từ mọi miền Tổ quốc, Me Trường Tồn và Đào Thịnh Vượng của anh thu hút bao cặp mắt ngưỡng mộ, như thể chúng “có một không hai” vậy!

Theo anh Hiếu Dân, gốc cây này có dễ đã ngàn năm. Anh định sẽ đi giám định tuổi thọ của cây để chắc chắn rằng mình cảm nhận đúng.

Mới đây, anh có ý định mở cuộc đấu giá hai tác phẩm này, dùng tiền làm một việc gì đó ý nghĩa hơn nữa trong cuộc đời mình. Với Hiếu Dân, “làm việc gì đó” cỡ như để có được Trường Tồn và Thịnh Vượng, chắc chắn anh lại lao vào…

Song Hà