Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Nguyễn Văn Cường phát biểu tại Hội nghị. Ảnh: Dương Nguyễn

Sáng 26/6, Thanh tra Chính phủ tổ chức Hội nghị trực tuyến toàn quốc nhằm phổ biến, quán triệt và hướng dẫn thực hiện Nghị định số 164 ngày 15/5/2026 của Chính phủ quy định về kiểm soát tài sản, thu nhập của người có chức vụ, quyền hạn trong cơ quan, tổ chức, đơn vị.

Hội nghị được tổ chức nhằm quán triệt, phổ biến và hướng dẫn triển khai các quy định mới về kiểm soát tài sản, thu nhập, giúp các cơ quan, tổ chức, đơn vị, cơ quan kiểm soát tài sản, thu nhập và người có nghĩa vụ kê khai nắm vững nội dung, yêu cầu của quy định mới.

Toàn cảnh hội nghị. Ảnh: Dương Nguyễn

Phát biểu khai mạc hội nghị, Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Nguyễn Văn Cường nhấn mạnh công tác kiểm soát tài sản, thu nhập của người có chức vụ, quyền hạn là một trong những công cụ đặc biệt quan trọng nhằm đảm bảo tính công khai, minh bạch, phòng ngừa xung đột lợi ích và kiểm soát quyền lực.

Việc thực hiện tốt công tác này sẽ giúp phát hiện tài sản, thu nhập bất minh, đồng thời góp phần nâng cao trách nhiệm giải trình của cán bộ, công chức, viên chức trong thực thi nhiệm vụ công vụ.

Phó Tổng Thanh tra nhận định Nghị định số 164 đã đổi mới căn bản công tác kiểm soát tài sản theo hướng xác định rõ đối tượng có nghĩa vụ kê khai, hoàn thiện quy định về tài sản phải kê khai, trình tự thủ tục xác minh và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số để xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia.

Để hội nghị đạt kết quả thiết thực, Phó Tổng Thanh tra đề nghị nêu cao tinh thần trách nhiệm, trao đổi thẳng thắn các vấn đề mà các bộ, ngành, địa phương đang quan tâm nhằm đảm bảo nghị định được triển khai có hiệu quả, góp phần tăng cường công tác phòng chống tham nhũng, tiêu cực.

Những quy định mới trong kiểm soát tài sản, thu nhập

Giới thiệu những điểm mới nổi bật, ông Nguyễn Văn Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực (Cục IV) cho biết, Nghị định được thiết kế và mở rộng quy mô lên thành 9 chương và 42 điều.

Ông Nguyễn Văn Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực (Cục IV). Ảnh: Dương Nguyễn

Theo ông Tuấn, lần đầu tiên, Nghị định đưa ra định nghĩa cụ thể về hành vi kê khai không trung thực, được xác định là việc người có nghĩa vụ biết rõ tài sản của mình, hoặc của vợ, chồng, con chưa thành niên thuộc diện phải kê khai nhưng đã cố ý không kê khai.

Tương tự, hành vi giải trình nguồn gốc tài sản tăng thêm không trung thực cũng được làm rõ là sự cố ý kê khai không đúng sự thật về nguồn gốc của số tài sản đó.

Đối với diện kê khai hàng năm, thay vì liệt kê cứng các vị trí công tác như trước đây, Nghị định thiết lập khung tiêu chuẩn mới đối với những người giữ chức vụ từ trưởng phòng và tương đương, có hệ số phụ cấp chức vụ từ 0,25 trở lên công tác tại các cơ quan nhà nước.

Dựa trên khung tiêu chuẩn này, Bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan ngang bộ và Chủ tịch UBND cấp tỉnh sẽ trực tiếp ban hành danh mục chi tiết người có nghĩa vụ kê khai phù hợp với thực tiễn.

Hội nghị trực tuyến toàn quốc được kết nối từ điểm cầu trung tâm tại Thanh tra Chính phủ đến điểm cầu của các bộ, ngành, địa phương. Ảnh: Dương Nguyễn

Trong công tác xác minh ngẫu nhiên, tỷ lệ lựa chọn người được xác minh tại các đơn vị giảm mức tối thiểu từ 20% xuống 10% và kết quả lựa chọn phải đảm bảo có ít nhất một người là người đứng đầu hoặc cấp phó của người đứng đầu, cơ quan, tổ chức, đơn vị được xác minh.

Quá trình xác minh được luật hóa bài bản qua các bước chuẩn bị, yêu cầu tài liệu kiểm chứng từ ngân hàng hoặc cơ quan quản lý, tiến hành đối chiếu và ban hành kết luận.

Đáng chú ý, về chế tài xử lý vi phạm, quy định mới được thiết kế linh hoạt hơn khi xem xét tùy theo tính chất, mức độ vi phạm để áp dụng các hình thức kỷ luật từ khiển trách, cảnh cáo đến cách chức.

Định hướng số hóa và liên thông dữ liệu trong mẫu kê khai tài sản, thu nhập

Tiếp nối các nội dung tại hội nghị, ông Nguyễn Văn Cảnh, Cục trưởng Cục IV, trình bày chuyên đề thứ hai nhằm hướng dẫn chi tiết việc kê khai tài sản. Đây là nội dung trọng tâm liên quan trực tiếp đến những người có nghĩa vụ kê khai, đồng thời giải đáp các băn khoăn về những điểm chưa rõ ràng trong thực tiễn kê khai thời gian qua.

Ông Nguyễn Văn Cảnh nhấn mạnh công tác kiểm soát tài sản hiện nay đang đi vào trọng điểm. Quá trình này không chỉ phục vụ mục đích xem xét xử lý kỷ luật đối với các cán bộ vi phạm mà còn hướng tới mục tiêu quan trọng là thu hồi tài sản.

Trong đó, bản kê khai được xác định là tài liệu minh chứng cốt lõi để đối chiếu và chứng minh nguồn gốc tài sản của người có nghĩa vụ.

Ông Nguyễn Văn Cảnh, Cục trưởng Cục IV, hướng dẫn chi tiết việc kê khai tài sản. Ảnh: Dương Nguyễn

Cục trưởng Cục IV cũng thông tin chi tiết về quá trình định hình và xây dựng mẫu bản kê khai tài sản mới với bốn quan điểm được đưa ra xem xét.

Quan điểm thứ nhất chú trọng thiết kế mẫu đơn sao cho người có nghĩa vụ dễ dàng thực hiện việc kê khai nhất.

Quan điểm thứ hai yêu cầu mẫu kê khai phải phục vụ việc kiểm soát chặt chẽ, bắt buộc làm rõ chi tiết từng loại tài sản do ai đứng tên (người kê khai, vợ, chồng hoặc con cái) với các thông số cụ thể.

Quan điểm thứ ba là sự kết hợp hài hòa giữa tiêu chí dễ kê khai và khả năng kiểm soát.

Quan điểm thứ tư yêu cầu mẫu kê khai phải đáp ứng đồng thời ba yếu tố: dễ tiếp cận, kiểm soát chặt chẽ và phải có khả năng kết nối liên thông với cơ sở dữ liệu quốc gia.

Kết quả, cơ quan chức năng đã quyết định lựa chọn quan điểm thứ tư làm cơ sở gốc để xây dựng mẫu bản kê khai tài sản hiện hành.

Lựa chọn này được đưa ra nhằm đảm bảo khi tiến hành số hóa cơ sở dữ liệu, hệ thống sẽ đáp ứng được các yêu cầu liên thông và giải quyết hiệu quả những vấn đề phát sinh trong công tác kiểm soát tài sản, thu nhập hiện nay.

Ông Nguyễn Văn Cảnh, Cục trưởng Cục IV. Ảnh: Dương Nguyễn

Tại hội nghị, đại diện các bộ, ngành, địa phương trao đổi, phản ánh những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện.

Đại diện Thanh tra TP Hà Nội đề nghị hướng dẫn đối với kế hoạch xác minh tài sản được triển khai sau thời điểm Nghị định 164 có hiệu lực.

Giải đáp nội dung này, Cục trưởng Cục IV cho biết các địa phương tiếp tục thực hiện theo kế hoạch đã ban hành, không phải xây dựng lại hay phê duyệt lại kế hoạch…

Đại biểu tại các điểm cầu tham gia ý kiến tại hội nghị. Ảnh: Dương Nguyễn

Trong khi đó, đại diện Thanh tra TPHCM kiến nghị làm rõ một số nội dung liên quan đến cơ chế phối hợp, việc xác định đối tượng có nghĩa vụ kê khai và hệ thống biểu mẫu phục vụ công tác xác minh.

Thanh tra Chính phủ ghi nhận các ý kiến, đồng thời hướng dẫn các địa phương thực hiện theo quy định hiện hành và đồng thời cho biết sẽ nghiên cứu cung cấp các biểu mẫu mang tính tham khảo tại những đợt tập huấn chuyên sâu tiếp theo.

Thống nhất nhận thức trong triển khai quy định kiểm soát tài sản, thu nhập

Đánh giá cao tinh thần làm việc trách nhiệm của các đại biểu tại các điểm cầu, Phó Tổng Thanh tra Nguyễn Văn Cường đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu cốt lõi là phải thống nhất nhận thức và thống nhất phương pháp tổ chức thực hiện trên phạm vi cả nước.

Theo ông, đây là yếu tố quan trọng hàng đầu để đưa Nghị định vào thực tiễn một cách đồng bộ.

Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Nguyễn Văn Cường. Ảnh: Dương Nguyễn

Phó Tổng Thanh tra đề nghị, các đơn vị cần khẩn trương quán triệt, phổ biến nội dung nghị định mới đến đội ngũ cán bộ, công chức thuộc phạm vi quản lý để thực hiện nghiêm túc.

Các cơ quan cũng phải rà soát, sửa đổi hoặc ban hành mới các quy chế nội bộ, phân công rõ trách nhiệm của từng đơn vị và cá nhân trong công tác kiểm soát tài sản.

Cùng với đó, cần nâng cao chất lượng kê khai, công khai tài sản, đồng thời tăng cường giám sát và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.

Đặc biệt, Phó Tổng Thanh tra Chính phủ nhấn mạnh yêu cầu đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia nhằm phục vụ công tác quản lý và đặt mục tiêu phòng ngừa tham nhũng, tiêu cực lên hàng đầu.

Trong quá trình triển khai thực tiễn, nếu phát sinh vướng mắc, các đơn vị cần phản ánh kịp thời để Thanh tra Chính phủ đồng hành, hướng dẫn và báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, xử lý.

Một số hình ảnh các đại biểu tham dự hội nghị: