(Thanh tra) - Thanh tra tỉnh Sơn La cho biết, bước vào giai đoạn 2026 - 2030, công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực sẽ được đặt trọng tâm vào kiểm soát quyền lực, khắc phục kẽ hở trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, đẩy mạnh chuyển đổi số và nâng hiệu quả phát hiện, xử lý vi phạm.
Thanh tra tỉnh Sơn La cho biết, kết quả sơ kết giai đoạn 2023-2026 là cơ sở để tỉnh xác định những yêu cầu mới trong công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực.
Theo đánh giá của UBND tỉnh, các mục tiêu, nhiệm vụ của Chiến lược quốc gia phòng, chống tham nhũng, tiêu cực đến năm 2030 trong giai đoạn thứ nhất đã được triển khai đồng bộ, toàn diện và cơ bản đạt yêu cầu, kế hoạch đề ra.
Đáng chú ý, công tác phòng ngừa, phát hiện và xử lý tham nhũng được gắn với cải cách bộ máy hành chính, chuyển đổi số và phát triển kinh tế - xã hội. Đây cũng là nền tảng để Sơn La bước vào giai đoạn thứ hai với yêu cầu cao hơn về kiểm soát quyền lực và quản trị công.
Theo Thanh tra tỉnh Sơn La, yêu cầu trước hết là tiếp tục nâng cao hiệu lực, hiệu quả lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền các cấp. Trách nhiệm người đứng đầu phải được đề cao và gắn chặt với kiểm soát quyền lực nhà nước.
Đặc biệt, trong bối cảnh tổ chức bộ máy mới, tỉnh xác định cần khẩn trương hoàn thiện và vận hành hiệu quả cơ chế kiểm soát quyền lực trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Đây là vấn đề có ý nghĩa quan trọng khi việc sắp xếp tổ chức bộ máy gắn với tinh giản đầu mối, phân cấp, phân quyền đang tạo ra phương thức quản lý mới. Theo đó, Sơn La đặt yêu cầu tăng cường công khai, minh bạch, trách nhiệm giải trình và kiểm soát xung đột lợi ích.
Tỉnh cũng đặc biệt lưu ý việc kịp thời nhận diện, khắc phục những “khoảng trống”, kẽ hở trong quản lý nhà nước có thể phát sinh sau quá trình sắp xếp bộ máy và phân cấp, phân quyền.
Từ thực tiễn này, Chánh Thanh tra tỉnh Sơn La Nguyễn Văn Bắc cho rằng kiểm soát quyền lực phải đi trước một bước. Khi thẩm quyền được phân cấp mạnh hơn, trách nhiệm của từng cấp, từng ngành và nhất là người đứng đầu cũng phải được xác định rõ hơn.
Theo ông Nguyễn Văn Bắc, phòng ngừa không chỉ dừng ở việc ban hành quy định mà phải được chuyển thành cơ chế kiểm soát cụ thể trong từng quy trình công vụ. Công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình cần trở thành yêu cầu thường xuyên trong hoạt động của bộ máy.
Đây cũng là bài học được Sơn La rút ra sau giai đoạn đầu thực hiện Chiến lược. Tỉnh xác định phải kết hợp đồng bộ giữa phòng ngừa với chủ động phát hiện, xử lý nghiêm minh; lấy phòng ngừa là giải pháp căn cơ, lâu dài, đồng thời xử lý nghiêm minh, kịp thời, không có vùng cấm để tạo sức răn đe.
Một trọng tâm lớn khác trong giai đoạn 2026-2030 là đẩy mạnh chuyển đổi số trong phòng, chống tham nhũng, tiêu cực.
Sơn La xác định xây dựng chính quyền số, quản trị số phải gắn với yêu cầu kiểm soát quyền lực và phát hiện sớm nguy cơ tham nhũng, tiêu cực.
Theo đó, tỉnh định hướng phát triển, liên thông đồng bộ các cơ sở dữ liệu chuyên ngành. Việc mở rộng dịch vụ công trực tuyến toàn trình, thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt và ứng dụng công nghệ, phân tích dữ liệu lớn sẽ được chú trọng.
Mục tiêu là từng bước số hóa quy trình quản lý, giám sát và thanh tra. Qua đó, giảm sự phụ thuộc vào phương thức quản lý thủ công, tăng khả năng nhận diện bất thường và nâng cao tính minh bạch trong thực thi công vụ.
Đây cũng là hướng khắc phục một trong những hạn chế được Sơn La chỉ ra sau giai đoạn đầu. Công tác xác minh tài sản, thu nhập còn gặp khó khăn do cơ sở dữ liệu về đất đai, tài sản, thuế, ngân hàng giữa các ngành chưa được kết nối, chia sẻ đồng bộ.
Vì vậy, trong kiến nghị gửi Thanh tra Chính phủ và các bộ, ngành Trung ương, Sơn La đề nghị đẩy mạnh đầu tư hạ tầng công nghệ, xây dựng và chia sẻ cơ sở dữ liệu quốc gia liên thông phục vụ xác minh tài sản, thu nhập và thanh tra, kiểm tra.
Tỉnh cũng đề nghị đẩy nhanh việc hoàn thiện, liên thông các cơ sở dữ liệu về đất đai, đăng ký doanh nghiệp, thuế, tài khoản ngân hàng. Đây được xem là điều kiện quan trọng để nâng hiệu quả kiểm soát tài sản, thu nhập của người có chức vụ, quyền hạn.
Cùng với số hóa, Sơn La đặt yêu cầu nâng cao chất lượng, hiệu lực của thanh tra, kiểm tra, kiểm toán, điều tra, truy tố, xét xử và thi hành án. Trọng tâm là phòng ngừa từ sớm, từ xa; chủ động phát hiện và xử lý nghiêm minh, kịp thời các hành vi tham nhũng, tiêu cực, lãng phí; đồng thời nâng cao hiệu quả thu hồi tài sản bị thất thoát, chiếm đoạt.
Công tác cán bộ tiếp tục được xác định là một khâu quan trọng. Sơn La định hướng xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức có phẩm chất đạo đức, bản lĩnh chính trị, tính liêm chính và chuyên nghiệp cao. Kiểm soát quyền lực trong công tác cán bộ, cải cách chế độ công vụ, đánh giá cán bộ thực chất và xây dựng văn hóa liêm chính sẽ được chú trọng.
Theo Chánh Thanh tra tỉnh Nguyễn Văn Bắc, để các giải pháp phát huy hiệu quả, cần duy trì sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan kiểm tra, thanh tra, điều tra, truy tố, xét xử và thi hành án. Đồng thời, phải phát huy vai trò giám sát của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội, báo chí, cộng đồng doanh nghiệp và Nhân dân.
Đáng chú ý, Sơn La đề xuất đổi mới toàn diện công tác tuyên truyền, giáo dục; đưa nội dung liêm chính vào đời sống hành chính thường nhật. Tỉnh cũng kiến nghị xây dựng cơ chế an toàn, thông suốt để tiếp nhận phản ánh, tố giác sai phạm, tạo điều kiện để xã hội tham gia sâu hơn vào phòng, chống tham nhũng, tiêu cực.
Bước vào giai đoạn 2026-2030, định hướng của Sơn La vì thế không chỉ là xử lý khi tham nhũng, tiêu cực đã xảy ra. Trọng tâm được chuyển mạnh sang kiểm soát quyền lực, bịt kẽ hở, số hóa quản trị, phòng ngừa từ sớm, từ xa và nâng hiệu quả thu hồi tài sản.
Đây được xem là những giải pháp nền tảng để xây dựng bộ máy công quyền liêm chính, minh bạch, hoạt động hiệu lực, hiệu quả trong giai đoạn mới.
