CPI 9 tháng năm 2026 tăng 4,52%. Ảnh minh họa: B.S

Theo thông tin từ Cục Thống kê (Bộ Tài chính), bức tranh giá cả trong nước 9 tháng đầu năm chịu nhiều tác động từ biến động kinh tế và địa chính trị thế giới.

Xung đột gia tăng tại khu vực Trung Đông đã đẩy chi phí vận tải, logistics và giá dầu thế giới leo thang, kéo theo áp lực lạm phát trên quy mô toàn cầu.

Trước những biến động của kinh tế thế giới và áp lực lạm phát gia tăng, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế. Công tác điều hành được thực hiện linh hoạt, phối hợp chặt chẽ giữa chính sách tài khóa và tiền tệ; đồng thời đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, tháo gỡ khó khăn cho hoạt động sản xuất kinh doanh. 

Đặc biệt, công tác điều hành thị trường xăng dầu được thực hiện chủ động, linh hoạt, bám sát diễn biến giá thế giới và cung – cầu trong nước, góp phần hạn chế tác động của giá năng lượng đến thị trường trong nước, cùng với đó, các địa phương tích cực triển khai những giải pháp hỗ trợ sản xuất, ổn định thị trường.

Riêng trong tháng 9/2026, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tăng 0,62% so với tháng trước. Trong 11 nhóm hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng chính, có 9 nhóm tăng giá.

Tác động mạnh nhất đến CPI tháng 9 là nhóm giao thông với mức tăng 3,97% (làm tăng CPI chung 0,4 điểm phần trăm), chủ yếu do giá xăng dầu trong nước điều chỉnh tăng theo giá thế giới, trong đó giá xăng tăng 9,39% và dầu diesel tăng 4,53%. Xếp thứ hai là nhóm giáo dục với mức tăng 1,41% do nhiều trường đại học, dân lập và tư thục điều chỉnh học phí bước vào năm học mới.

Ở chiều ngược lại, hai nhóm hàng ghi nhận mức giảm giá là văn hóa, giải trí, du lịch (giảm 0,28%) và thông tin, truyền thông (giảm 0,14%) do nhu cầu du lịch sau hè hạ nhiệt và giá thiết bị di động, điện tử giảm.

Tính chung quý III/2026, CPI tăng 4,8% so với cùng kỳ năm 2025. Cả 11 nhóm hàng hóa, dịch vụ đều tăng giá; nổi bật là nhóm nhà ở và vật liệu xây dựng (tăng 6,59%), nhóm giao thông (tăng 7,73%), cùng nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống (tăng 4,58%) khi nhu cầu tăng cao trong dịp nghỉ lễ Quốc khánh 2/9 và Tết Trung thu.

Bình quân 9 tháng năm 2026, CPI tăng 4,52% so với cùng kỳ năm trước. Đóng góp lớn nhất vào mức tăng này gồm nhóm nhà ở, điện nước, chất đốt và vật liệu xây dựng (tăng 6,68%, tác động làm tăng CPI chung 1,52 điểm phần trăm); nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống (tăng 4,72%, tác động tăng 1,69 điểm phần trăm); và nhóm giao thông (tăng 6,06%, tác động tăng 0,6 điểm phần trăm).

Lạm phát cơ bản bình quân 9 tháng năm 2026 tăng 4,26% so với cùng kỳ. Mức tăng này thấp hơn CPI bình quân chung (4,52%), do đã loại trừ các yếu tố biến động mạnh như lương thực, thực phẩm tươi sống, năng lượng cùng các dịch vụ do Nhà nước quản lý như y tế, giáo dục.

Thị trường tài chính ghi nhận chỉ số giá vàng bình quân 9 tháng tăng tới 42,67% so với cùng kỳ năm trước trước nhu cầu trú ẩn an toàn và biến động thế giới, trong khi chỉ số giá đô la Mỹ duy trì mức tăng nhẹ 1,01%.

Ở khu vực sản xuất, chi phí nguyên nhiên vật liệu đầu vào và giá nhập khẩu đều tăng lần lượt 5,12% và 2,56% trong 9 tháng, khiến tỷ giá thương mại hàng hóa (TOT) giảm 0,17%, phản ánh môi trường thương mại quốc tế còn nhiều thách thức.

Dù đối mặt với áp lực chi phí đẩy từ bên ngoài, công tác điều hành vĩ mô của Chính phủ đã phát huy hiệu quả. Sự phối hợp chặt chẽ giữa chính sách tài khóa và tiền tệ, cùng việc điều hành linh hoạt thị trường xăng dầu và bảo đảm nguồn cung hàng hóa thiết yếu, đã giúp nền kinh tế kiểm soát lạm phát, giữ vững các cân đối lớn.