Tại điểm cầu Trụ sở Tiếp công dân Trung ương. Ảnh: Lan Anh

Sáng 15/5, UBND tỉnh Lào Cai lần đầu tổ chức tiếp công dân bằng hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến, kết nối từ Trụ sở Tiếp công dân của tỉnh với Trụ sở Tiếp công dân Trung ương và điểm cầu xã Yên Bình.

Tại buổi tiếp, vụ việc của ông Nguyễn Quang Khâm, trú tại thôn Đào Kiều 2, xã Yên Bình được đưa ra xem xét. Công dân đề nghị trả lại phần diện tích đất hơn 913m² đã đổi cho địa phương để xây dựng Nhà văn hóa thôn Đào Kiều 1 từ năm 2019, hoặc được hoàn thiện thủ tục pháp lý, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với diện tích hơn 1.184m² đất nuôi trồng thủy sản đã nhận đổi trước đó.

Việc này đã được Thanh tra tỉnh kiểm tra, rà soát và có Báo cáo số 30 vào ngày 30/1/2026. Trong báo cáo có nêu, nhận định vụ việc của ông Nguyễn Quang Khâm có tính chất vướng mắc, phức tạp nên UBND xã Yên Bình đã có Văn bản số 302 ngày 27/11/2025, đề xuất 2 phương án giải quyết.

Phương án 1: Giữ nguyên công trình nhà văn hóa, hoàn thiện hồ sơ dự án để thu hồi đất của hộ ông Khâm giao cho nhà văn hoá; đồng thời thực hiện cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho gia đình ông Khâm tại vị trí đất 5% đã đổi.

Công trình nhà văn hóa tiếp tục được giữ để phục vụ sinh hoạt cộng đồng; không thực hiện di dời, phá dỡ hoặc thay đổi mục đích sử dụng nhằm tránh lãng phí tài sản công và không gây xáo trộn đời sống Nhân dân trong thôn.

Với diện tích 1.184,3 m² đất tại khu vực Đầm Rồ mà gia đình ông Khâm nhận đổi trước đây, theo UBND xã, có nguồn gốc từ đất công ích và quá trình “đổi đất” không đúng thẩm quyền.

Tuy nhiên, xét bối cảnh lịch sử và nhu cầu giải quyết ổn định, hài hòa lợi ích Nhà nước - Nhân dân, UBND xã Yên Bình đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì hướng dẫn xác định hiện trạng pháp lý, mục đích sử dụng đất, hướng xử lý với diện tích đất trên mà hộ ông Khâm đang quản lý.

Phương án 2: Trường hợp không thể hoàn thiện cơ sở pháp lý để cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với phần diện tích đã đổi cho ông Nguyễn Quang Khâm, UBND xã đề nghị trả lại diện tích đất đã xây dựng nhà văn hoá tại thôn Đào Kiều 1 cho gia đình ông Khâm, đồng thời thanh lý tài sản trên đất.

Với Nhà văn hóa đã xây dựng, UBND xã đề nghị Sở Tài chính chủ trì, hướng dẫn phương án xử lý, thanh lý tài sản công theo đúng quy định, bao gồm: Xác định giá trị còn lại của công trình và hạng mục mái vòm (được đầu tư bằng nguồn ngân sách và đóng góp của Nhân dân); hướng dẫn hình thức thanh lý, di dời hoặc xử lý tài sản phù hợp.

Để bảo đảm nơi sinh hoạt cộng đồng của thôn Đào Kiều, khi chưa hoàn tất việc xử lý tài sản công, UBND xã Yên Bình bố trí tạm thời khu vực trụ sở UBND xã Thịnh Hưng (cũ) làm địa điểm sinh hoạt cộng đồng cho thôn.

Sau khi tỉnh ban hành chủ trương sắp xếp, kiện toàn các thôn (nếu có), UBND xã có trách nhiệm lựa chọn vị trí phù hợp, lập hồ sơ và trình cấp có thẩm quyền phê duyệt để xây dựng nhà văn hóa thôn mới.

Ý kiến của đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường cho rằng, theo quy định tại Điều 132, Luật Đất đai năm 2013, việc sử dụng quỹ đất nông nghiệp vào mục đích công ích để bồi thường cho người có đất sử dụng vào mục đích xây dựng nhà văn hoá thôn là có cơ sở. Tuy nhiên, việc UBND huyện Yên Bình (cũ) và xã Thịnh Hưng (cũ) ký hợp đồng với ông Khâm là không có cơ sở, trái quy định của pháp luật đất đai.

Theo Thanh tra tỉnh, khi Luật Đất đai năm 2013 hết hiệu lực, Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực tiếp tục quy định cho phép thực hiện việc sử dụng đất công ích để bồi thường cho người dân có đất thu hồi khi xây dựng các công trình văn hóa.

Tại Báo cáo số 30, Thanh tra tỉnh kiến nghị Chủ tịch UBND tỉnh chỉ đạo UBND xã Yên Bình thực hiện các thủ tục về đất đai theo quy định để đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của ông Khâm.

Trưởng Ban Tiếp công dân Trung ương Nguyễn Hồng Điệp

Trưởng Ban Tiếp công dân Trung ương Nguyễn Hồng Điệp cho rằng, công trình nhà văn hóa đã được đầu tư từ năm 2019, hiện đang sử dụng hiệu quả, liên quan đến nhiều nguồn vốn đầu tư cũng như đóng góp của Nhân dân.

Theo ông Điệp, nếu phương án giữ nguyên công trình phù hợp với quy hoạch, đúng quy định pháp luật và gia đình ông Khâm đồng thuận thì nên xem xét lựa chọn, bởi đây là cách giải quyết vừa bảo đảm hiệu quả sử dụng công trình, vừa tránh lãng phí nguồn lực xã hội.

Nhấn mạnh trong xử lý các vụ việc tồn đọng không thể giải quyết máy móc, trong khi sai sót phát sinh không phải do người dân, ông Điệp cho rằng, điều quan trọng là phải đặt quyền, lợi ích hợp pháp của người dân lên trên hết; đồng thời các cơ quan chức năng cần cầu thị, dám nhìn nhận thiếu sót, không né tránh, không sợ sửa sai.

Trên cơ sở đó, Ban Tiếp công dân Trung ương đề nghị nếu đủ điều kiện về quy hoạch, pháp lý và được gia đình đồng thuận thì nghiên cứu theo hướng giữ nguyên công trình, giao cơ quan chuyên môn hướng dẫn địa phương hoàn thiện cơ sở pháp lý để giải quyết dứt điểm vụ việc.

Toàn cảnh buổi tiếp công dân tại điểm cầu Trung ương. Ảnh: Lan Anh

Kết luận, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai Phan Trung Bá khẳng định nội dung vụ việc thuộc thẩm quyền giải quyết của UBND xã Yên Bình.

Phó Chủ tịch tỉnh yêu cầu UBND xã Yên Bình nghiêm túc rút kinh nghiệm trong việc chậm giải quyết vụ việc theo chỉ đạo trước đó của tỉnh; khẩn trương chủ trì, phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Tài chính, Thanh tra tỉnh và các cơ quan liên quan xem xét, thống nhất phương án giải quyết dứt điểm, hoàn thành trước ngày 30/6; báo cáo Chủ tịch UBND tỉnh theo quy định.

Lãnh đạo tỉnh Lào Cai đồng thời yêu cầu các sở, ngành có trách nhiệm phối hợp, hướng dẫn UBND xã Yên Bình tháo gỡ khó khăn, vướng mắc; công dân tiếp tục phối hợp với chính quyền địa phương và cơ quan chức năng để giải quyết vụ việc theo quy định của pháp luật.