(Thanh tra) - 9 tháng đầu năm 2026, đơn thư khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh tại Sơn La tăng 10%. Tỉnh tăng cường hướng dẫn, đối thoại, xử lý vụ việc phức tạp, hướng tới giải quyết dứt điểm ngay từ cơ sở.
Thanh tra tỉnh Sơn La cho biết, 9 tháng đầu năm 2026, các cơ quan hành chính trong tỉnh đã tiếp 1.564 lượt với 1.808 người, liên quan 1.530 vụ việc. So với cùng kỳ năm 2025, số người được tiếp tăng 318 lượt, tương đương 25%.
Tổng số đơn tiếp nhận cũng tăng. Các cơ quan hành chính tiếp nhận 2.733 đơn các loại. Trong đó có 165 đơn khiếu nại, 158 đơn tố cáo và 2.410 đơn kiến nghị, phản ánh. Số đơn tăng 255 đơn so với cùng kỳ, tương đương 10%.
Đáng chú ý, phần lớn khiếu nại vẫn tập trung trong lĩnh vực đất đai. Nội dung chủ yếu liên quan giao đất, cho thuê đất, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất và giải phóng mặt bằng các dự án.
Một số vụ việc liên quan việc trả lại hồ sơ xin chuyển mục đích sử dụng đất, từ chối cấp phép xây dựng, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Có trường hợp diện tích đất giao cho nông, lâm trường trùng với đất người dân đang quản lý, sử dụng.
Trong khi đó, nội dung tố cáo chủ yếu phát sinh trong quá trình thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Một số tố cáo liên quan việc thực hiện thủ tục hành chính trong lĩnh vực đất đai, xử lý vi phạm đất đai, xây dựng và việc thực hiện chế độ, chính sách tại các cơ sở giáo dục.
Theo Thanh tra tỉnh Sơn La, nhiều vụ việc có nguồn gốc từ những vấn đề tồn tại qua nhiều năm. Hồ sơ được hình thành qua nhiều thời kỳ, liên quan nhiều cơ quan, đơn vị nên việc rà soát, xác minh mất nhiều thời gian.
Trong bối cảnh vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, yêu cầu xử lý đơn ngay tại cơ sở càng được đặt ra rõ hơn.
Kết quả, các cơ quan hành chính đã xử lý toàn bộ 2.733 đơn tiếp nhận. Trong đó, 2.542 đơn đủ điều kiện xử lý, đạt 93%.
Có 1.828 đơn thuộc thẩm quyền giải quyết, liên quan 1.800 vụ việc. Cấp xã tiếp nhận khối lượng lớn nhất với 1.626 đơn. Đây cũng là cấp trực tiếp xử lý phần lớn kiến nghị, phản ánh phát sinh từ cơ sở.
Với đơn khiếu nại thuộc thẩm quyền, các cơ quan đã giải quyết 36/53 vụ việc đã thụ lý, đạt 68%. Trong số này, 5 vụ khiếu nại đúng, 22 vụ sai và 9 vụ đúng một phần. Đối với tố cáo, đã giải quyết 12/14 đơn đã thụ lý, đạt 86%.
Những con số này cho thấy áp lực xử lý đơn thư vẫn lớn. Tuy nhiên, theo đánh giá của Thanh tra tỉnh, công tác tiếp nhận, phân loại, xử lý, hướng dẫn, chuyển đơn và tham mưu giải quyết cơ bản được thực hiện đúng thẩm quyền, trình tự.
Một điểm đáng chú ý trong công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo của Sơn La là việc tăng cường vai trò hướng dẫn, kiểm tra từ cấp tỉnh, đồng thời phát huy trách nhiệm của cấp xã.
Thanh tra tỉnh đã thành lập 4 tổ công tác để nắm tình hình, hướng dẫn công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo tại 75 xã, phường.
Cách làm được xác định là hướng dẫn trực tiếp, “cầm tay chỉ việc”, nhất là trong bối cảnh cán bộ cấp xã phải xử lý nhiều nhiệm vụ mới sau khi tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp.
Thanh tra tỉnh cũng tổ chức các lớp tập huấn nghiệp vụ cho hàng trăm cán bộ, công chức. Nội dung tập trung vào quy định pháp luật, kỹ năng xử lý đơn, giải quyết khiếu nại, tố cáo và những vấn đề phát sinh trong quá trình vận hành mô hình mới.
Cùng với đó, UBND tỉnh chỉ đạo chuẩn bị các điều kiện để triển khai tiếp công dân trực tuyến tại xã, phường. Việc này được gắn với cập nhật, quản lý và khai thác hệ thống cơ sở dữ liệu về tiếp công dân, xử lý đơn, giải quyết khiếu nại, tố cáo.
Theo đánh giá của Chánh Thanh tra tỉnh Nguyễn Văn Bắc, yêu cầu quan trọng hiện nay là phải chuyển mạnh việc giải quyết khiếu nại, tố cáo về gần dân, sát dân. Cấp xã cần chủ động nắm tình hình, tiếp nhận và xử lý bước đầu các vụ việc. Cấp tỉnh tăng cường hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc và tập trung vào những vụ việc phức tạp, liên ngành.
Tinh thần này cũng được thể hiện trong việc xử lý các vụ việc kéo dài, vượt cấp lên Trung ương, hay các vụ việc phức tạp về an ninh, trật tự.
Theo Thanh tra tỉnh Sơn La, việc xử lý các vụ việc phức tạp được thực hiện theo hướng tăng cường đối thoại, giải thích chính sách, pháp luật, rà soát kỹ hồ sơ và xác định rõ thẩm quyền, trách nhiệm. Đây là giải pháp nhằm hạn chế khiếu kiện vượt cấp, kéo dài và góp phần giữ ổn định an ninh, trật tự trên địa bàn.
Sơn La dự báo khiếu nại, tố cáo trong 3 tháng cuối năm vẫn tiềm ẩn yếu tố phức tạp, nhất là trong lĩnh vực đất đai, bồi thường giải phóng mặt bằng, công tác cán bộ và chính sách xã hội.
Thanh tra tỉnh xác định tiếp tục bám sát chỉ đạo của Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh và Thanh tra Chính phủ. Trọng tâm là giải quyết có chất lượng các vụ việc mới phát sinh, phấn đấu đạt tỷ lệ trên 85%; thực hiện nghiêm các quyết định giải quyết khiếu nại, quyết định xử lý tố cáo đã có hiệu lực, phấn đấu đạt từ 90% trở lên.
Cùng với đó là tăng cường đối thoại, công khai kết quả giải quyết; rà soát các vụ việc phức tạp, kéo dài, vượt cấp; nâng cao trách nhiệm người đứng đầu và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, theo dõi, cập nhật hồ sơ.
Mục tiêu xuyên suốt là giải quyết vụ việc ngay từ cơ sở, đúng thẩm quyền, đúng pháp luật; bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người dân và không để phát sinh điểm nóng, vụ việc đông người, phức tạp, kéo dài.
