Công tác quy hoạch, quản lý, sử dụng đất trên địa bàn huyện Võ Nhai những năm qua đã được tăng cường và đang từng bước đi vào nề nếp. Tuy nhiên, việc định hướng quy hoạch sử dụng đất chưa bám sát định hướng phát triển kinh tế - xã hội, chưa khoa học và chưa phù hợp với thực tế. Vì thế, nhiều hạng mục công trình đã được lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đến nay vẫn chưa triển khai thực hiện.

Chỉ tiêu các loại đất chủ yếu thực hiện đạt tỷ lệ rất thấp hoặc chênh lệch khá lớn so với kế hoạch như chỉ tiêu nhóm đất phi nông nghiệp đạt 80,33% nhưng đất ở chỉ đạt 11,95%; đất sản xuất kinh doanh phi nông nghiệp chỉ đạt 8,13%... Tiến độ đo đạc bản đồ địa chính quá chậm làm ảnh hưởng đến việc lập bản đồ địa chính, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và điều chỉnh quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất.

Thanh tra tỉnh Thái Nguyên đề nghị UBND tỉnh xem xét việc UBND huyện Võ Nhai thực hiện chức năng quản lý sử dụng đất không nghiêm túc để cho các hộ gia đình, cá nhân mua bán, chuyển nhượng đất trái quy định, làm nhà trên đất lúa kéo dài nhiều nhằm mà không báo cáo, không có biện pháp ngăn chặn.

Kiểm tra tại 4 xã, thị trấn (La Hiên, Lâu Thượng, Phú Thượng, Đình Cả) và Phòng Tài nguyên và Môi trường từ năm 2005 - 2010, Thanh tra tỉnh phát hiện việc tiếp nhận chứng thực hồ sơ khá tùy tiện, thiếu chặt chẽ. Một số trường hợp, UBND xã lập tờ trình đề nghị cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho chủ hộ đồng thời cùng ngày cũng chứng thực luôn hợp động chuyển nhượng thửa đất đó. Một số hồ sơ không đầy đủ, hợp lệ, hợp pháp nhưng UBND các xã, thị trấn vẫn chứng thực và chuyển Phòng Tài nguyên và Môi trường giải quyết.

Tình trạng nhiều hộ gia đình làm nhà trái phép trên đất trồng lúa diễn ra tràn lan, kéo dài trong nhiều năm. Tại xã La Hiên có 109 trường hợp vi phạm với diện tích 26.963m2; xã Lâu Thượng có 114 trường hợp vi phạm với diện tích 19.831m2; xã Phú Thượng có 11 trường hợp vi phạm với diện tích 2.074m2; thị trấn Đình Cả có 14 trường hợp vi phạm với diện tích 2.124,5m2.

Đáng nói, những vi phạm này đến nay vẫn chưa được xử lý dứt điểm và chưa có trường hợp nào thực hiện được việc khôi phục lại hiện trạng thửa đất như ban đầu. Xác minh một số thửa đất tại thị trấn Đình Cả, Thanh tra tỉnh thấy có 5 hộ đã làm nhà hoặc đổ đất xuống ruộng từ năm 2007 - 2009 nhưng không bị xử phạt.

Từ năm 2008 - 2010, UBND huyện cấp 9 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở không thu tiền cho 9 hộ với diện tích 2.317m2 nhưng đều không làm đúng, đủ thủ tục quy định tại Mục I Thông tư số 06/2007/TT-BTNMT của Bộ Tài nguyên và Môi trường. Hơn nữa, tiến độ thực hiện cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho 5 xã đã được đo đạc, nghiệm thu bản đồ địa chính cũng chậm.

Chánh Thanh tra tỉnh Phạm Bình Định đã yêu cầu UBND huyện tổ chức kiểm điểm rút kinh nghiệm và phân định trách nhiệm của từng bộ phận, cá nhân có liên quan đến sai phạm và có hình thực xử lý theo mức độ, thẩm quyền; chỉ đạo Phòng Tài nguyên và Môi trường Võ Nhai rà soát, điều chỉnh các số liệu, số sách chưa chính xác, đầy đủ.

Đối với trường hợp vi phạm phải xử lý vượt quá thẩm quyền, Thanh tra tỉnh yêu cầu huyện tổng hợp, báo cáo xin ý kiến chỉ đạo của UBND tỉnh để có biện pháp khắc phục, tạo sự ổn định trên địa bàn.