Trong bối cảnh nền kinh tế đang trên đà phục hồi và chuyển đổi số mạnh mẽ, Bộ Tài chính đã hoàn thiện và đang lấy ý kiến rộng rãi về Dự thảo Nghị định hướng dẫn chi tiết một số điều của Luật Thuế TNCN.

Đây được xem là bước đi mang tính đột phá nhằm thể chế hóa các Nghị quyết của Đảng và Nhà nước, không chỉ giúp minh bạch hóa hệ thống thuế mà còn trực tiếp giảm nghĩa vụ tài chính, khơi thông nguồn lực sáng tạo trong Nhân dân.

Ưu đãi đặc biệt cho nhân lực chất lượng cao và đổi mới sáng tạo

Tại Hội nghị đối thoại giữa Bộ Tài chính với người nộp thuế diễn ra vào cuối năm 2025, Thứ trưởng Bộ Tài chính Cao Anh Tuấn nhấn mạnh việc cải cách chính sách thuế phải lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm.

Dự thảo Nghị định lần này không chỉ dừng lại ở việc kế thừa các quy định hiện hành mà còn bổ sung nhiều nhóm đối tượng được ưu đãi thuế, bám sát các mục tiêu phát triển kinh tế xanh và công nghệ cao.

Sự minh bạch trong chính sách được thể hiện qua việc quy định cụ thể, chi tiết các khoản thu nhập được miễn thuế. Điều này giúp loại bỏ những kẽ hở pháp lý, tránh tình trạng hiểu sai hoặc áp dụng tùy tiện tại các địa phương, đồng thời giúp người nộp thuế tự tin hơn trong việc thực hiện nghĩa vụ và bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình.

Một trong những nội dung đáng chú ý nhất của Dự thảo là việc cụ thể hóa các ưu đãi thuế dành cho lĩnh vực khoa học, công nghệ theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Cụ thể, Dự thảo đề xuất miễn thuế TNCN đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công của các cá nhân thực hiện nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Đặc biệt, nhằm thu hút và giữ chân nhân tài trong cuộc đua chuyển đổi số, Chính phủ dự kiến miễn thuế trong thời hạn 5 năm đối với nhân lực công nghiệp công nghệ số chất lượng cao và nhân lực công nghệ cao thực hiện nghiên cứu, phát triển các công nghệ chiến lược.

Đây được coi là “cú hích” tài chính quan trọng, khuyến khích các chuyên gia, kỹ sư dồn tâm huyết vào các dự án trọng điểm quốc gia, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của Việt Nam trên bản đồ công nghệ thế giới.

Dự thảo Nghị định góp phần thể chế hóa đầy đủ các chủ trương, chính sách của Đảng nhằm thúc đẩy phát triển các ngành, lĩnh vực ưu tiên. Ảnh: B.S

Bảo vệ quyền lợi người lao động và khuyến khích sản xuất nông nghiệp

Không chỉ hướng tới các lĩnh vực "mũi nhọn", Dự thảo còn đặc biệt quan tâm đến đời sống của đại bộ phận người lao động trực tiếp.

Một thay đổi mang tính nhân văn là việc đề xuất miễn thuế đối với toàn bộ tiền lương làm việc ban đêm, làm thêm giờ và tiền lương trả cho những ngày không nghỉ phép.

Thay đổi này không chỉ giúp người lao động tăng thu nhập thực tế mà còn thể hiện sự ghi nhận của Nhà nước đối với nỗ lực làm việc ngoài giờ của họ.

Trong lĩnh vực nông nghiệp, để thúc đẩy mô hình “Cánh đồng lớn” và sản xuất bền vững, Dự thảo quy định miễn thuế đối với lợi tức cổ phần của thành viên hợp tác xã nông nghiệp và cá nhân nông dân ký kết hợp đồng với doanh nghiệp.

Các cá nhân tham gia trồng rừng sản xuất, nuôi trồng thủy sản cũng được hưởng những ưu đãi tương đương. Chính sách này giúp tháo gỡ nút thắt về vốn và thu nhập, khuyến khích nông dân gắn bó với ruộng đồng và chuyển đổi sang phương thức sản xuất hiện đại.

Để hiện thực hóa cam kết về bảo vệ môi trường, Dự thảo Nghị định đã đưa vào các quy định mới về "tài chính xanh".

Lần đầu tiên, thu nhập từ việc chuyển nhượng kết quả giảm phát thải khí nhà kính (tín chỉ carbon) được đưa vào danh mục miễn thuế TNCN cho lần chuyển nhượng đầu tiên.

Bên cạnh đó, thu nhập từ lãi trái phiếu xanh và chuyển nhượng trái phiếu xanh cũng được miễn thuế nhằm thu hút dòng vốn đầu tư vào các dự án thân thiện với môi trường.

Đối với thị trường chứng khoán, nhằm khuyến khích đầu tư dài hạn và chuyên nghiệp, Dự thảo đề xuất giảm 50% thuế TNCN đối với lợi tức chia từ các quỹ đầu tư chứng khoán, quỹ đầu tư bất động sản trong thời hạn 5 năm (đến hết năm 2031). Đồng thời, việc miễn thuế đối với chuyển nhượng chứng chỉ quỹ mở nắm giữ từ 2 năm trở lên cũng là một điểm mới giúp ổn định tâm lý nhà đầu tư, giảm thiểu tình trạng đầu cơ lướt sóng và thúc đẩy thị trường vốn phát triển bền vững.

Kỳ vọng vào một hệ thống thuế minh bạch, công bằng

Song song với việc nới lỏng nghĩa vụ thuế, Bộ Tài chính cũng đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính. Tại các hội nghị đối thoại, cơ quan thuế đã triển khai kênh tiếp nhận và trả lời vướng mắc trực tuyến song song với hình thức đối thoại trực tiếp. Việc ứng dụng công nghệ thông tin giúp người dân có thể tra cứu thông tin, nộp hồ sơ quyết toán thuế một cách nhanh chóng, giảm thiểu tối đa các thủ tục rườm rà tại cơ quan thuế.

Các quy định mới về miễn thuế đối với tiền lương hưu (bao gồm cả quỹ hưu trí tự nguyện chi trả một lần hoặc hàng tháng) cũng được sửa đổi theo hướng thông thoáng hơn.

Điều này không chỉ bảo đảm an sinh xã hội cho người cao tuổi mà còn khuyến khích người dân tham gia vào các sản phẩm bảo hiểm, hưu trí bổ sung, giảm bớt áp lực cho ngân sách Nhà nước trong tương lai.

Có thể thấy, Dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Thuế TNCN mới đã bao phủ toàn diện các khía cạnh của đời sống kinh tế - xã hội. Từ việc hỗ trợ các lĩnh vực công nghệ cao, tài chính xanh đến việc chăm lo cho người lao động và nông dân, chính sách thuế đang dần trở thành công cụ điều tiết linh hoạt, vừa đảm bảo nguồn thu cho ngân sách, vừa tạo động lực phát triển.

Việc lấy ý kiến rộng rãi về Dự thảo cho thấy sự cầu thị của cơ quan soạn thảo. Khi được ban hành và đi vào cuộc sống, Nghị định này được kỳ vọng sẽ tạo ra một môi trường pháp lý minh bạch, giúp người dân yên tâm đầu tư, sản xuất, đóng góp tích cực vào sự phát triển chung của đất nước. Với những cải cách mạnh mẽ này, nghĩa vụ thuế sẽ không còn là "gánh nặng" mà trở thành trách nhiệm nhẹ nhàng, gắn liền với quyền lợi và sự phát triển bền vững của mỗi cá nhân trong xã hội.