Khu vực đê sông Hồng và phối cảnh Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng - không gian phát triển mới được Hà Nội định hướng gắn với bảo đảm an toàn phòng, chống lũ và phát triển bền vững. Ảnh: Đông Hà - Đắc Huy

Theo quyết định, phạm vi nghiên cứu điều chỉnh quy hoạch trải dài khoảng 40km dọc sông Hồng, đi qua khu vực đô thị trung tâm của Hà Nội, với tổng diện tích lập quy hoạch khoảng 11.000ha.

Khu vực này bao gồm nhiều phường, xã như: Thượng Cát, Đông Ngạc, Phú Thượng, Tây Hồ, Hồng Hà, Bồ Đề, Long Biên, Lĩnh Nam, Ô Diên, Mê Linh, Thiên Lộc, Vĩnh Thanh, Đông Anh, Bát Tràng, Thanh Trì, Nam Phù, Hồng Vân.

Mục tiêu xuyên suốt của lần điều chỉnh này là hình thành trục không gian xanh trung tâm gắn với văn hóa, sáng tạo và phát triển kinh tế dọc sông Hồng, trên nền tảng bảo đảm an toàn phòng, chống lũ.

Theo định hướng được phê duyệt, khu vực hai bên sông Hồng sẽ trở thành trục cảnh quan chủ đạo của đô thị trung tâm, kết hợp cây xanh, mặt nước, các không gian văn hóa, lịch sử, dịch vụ du lịch và giải trí mang tính biểu tượng của Hà Nội.

Hình thành các vùng không gian thoát lũ đặc biệt, đặc trưng, phù hợp với đặc điểm cảnh quan bãi sông và chức năng phòng chống thiên tai. Quy hoạch điều chỉnh phải tuân thủ nghiêm các quy định về đê điều, không thu hẹp không gian thoát lũ, không xây dựng đê mới hay nâng cao các tuyến đê hiện hữu. Ba ưu tiên được đặt ra là an toàn, sinh thái, giao thông, nhằm đảm bảo phát triển bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu trong dài hạn.

Về định hướng phát triển đô thị, quy hoạch xác định tái thiết mạnh mẽ cấu trúc dân cư hiện hữu, kết hợp chỉnh trang và phát triển các khu đô thị tái định cư đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội. Các khu vực làng xóm lâu đời, di tích, di sản văn hóa sẽ được rà soát, lựa chọn bảo tồn phù hợp, trong khi các khu vực khác được nghiên cứu tái cấu trúc để nâng cao chất lượng sống của người dân

Quy mô dân số khu vực nghiên cứu đến năm 2045 được dự báo khoảng 300.000 - 350.000 người, trên cơ sở cân đối khả năng dung nạp đất đai và hạ tầng đô thị. Các chỉ tiêu sử dụng đất, hạ tầng kỹ thuật được xác định theo hướng tiệm cận chuẩn đô thị hiện đại, với tỷ lệ đất giao thông tối thiểu 13%, mật độ mạng lưới đường từ 6,5 - 8km/km², đất cây xanh công cộng đạt tối thiểu 12m²/người

Bên cạnh không gian xanh và dân cư, quy hoạch cũng mở dư địa cho phát triển các chức năng kinh tế mới. Một số khu đất được định hướng bổ sung chức năng hỗn hợp, dịch vụ, du lịch, logistics và cụm công nghiệp phù hợp, qua đó khai thác hiệu quả quỹ đất, tạo động lực tăng trưởng kinh tế cho khu vực ven sông Hồng nói riêng và Hà Nội nói chung.

Hạ tầng giao thông được xác định là một trụ cột then chốt. Quy hoạch yêu cầu nghiên cứu đồng bộ các tuyến đường bộ cảnh quan, hệ thống cầu vượt sông, bến thủy nội địa và bến du lịch, bảo đảm kết nối dọc, ngang sông Hồng. Đồng thời, tuyến đường sắt đô thị dọc sông cũng được đặt ra nghiên cứu sơ bộ, nhằm tăng cường khả năng kết nối giao thông công cộng, giảm áp lực cho khu vực nội đô

Theo quyết định, Ban Quản lý đồ án quy hoạch kiến trúc (trực thuộc Sở Quy hoạch - Kiến trúc Hà Nội) là đơn vị tổ chức lập quy hoạch, với thời gian thực hiện không quá 9 tháng kể từ khi triển khai, không tính thời gian lấy ý kiến và thẩm định.

Theo đánh giá, việc phê duyệt nhiệm vụ điều chỉnh quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng cho thấy Hà Nội đang chủ động tháo gỡ các "nút thắt" quy hoạch tồn tại nhiều năm, từng bước mở không gian phát triển mới, đồng thời đặt ra yêu cầu cao về quản lý, cân bằng giữa phát triển kinh tế và bảo vệ an toàn sinh thái, đê điều của Hà Nội.