Ảnh minh họa: TM

Cảnh báo nguy cơ xâm nhập mặn và hạn hán diện rộng

Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa ban hành văn bản gửi UBND các tỉnh, thành phố khu vực Nam Trung Bộ, Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long nhằm thực hiện Công điện số 15 của Thủ tướng Chính phủ về việc chủ động ứng phó với xâm nhập mặn và hạn hán, cháy rừng.

Theo nhận định của các cơ quan chuyên môn, do ảnh hưởng của hoạt động khai thác nước thượng nguồn sông Mê Công, nguy cơ hạn hán, thiếu nước và cháy rừng đang hiện hữu cục bộ tại Nam Trung Bộ và Đông Nam Bộ.

Đồng thời, tình trạng xâm nhập mặn tại Đồng bằng sông Cửu Long đang có diễn biến tăng cao bất thường.

Các mốc thời gian cao điểm cần đặc biệt lưu ý tại cao nguyên Nam Trung Bộ và Đông Nam Bộ là tháng 3 và 4/2026; ở Đồng bằng sông Cửu Long các kỳ triều cường từ tháng 3 - 5/2026 và vùng ven biển Nam Trung Bộ là tháng 7 và 8/2026.

Triển khai phương án ứng phó theo nguyên tắc "sáu rõ"

Để chủ động bảo vệ sản xuất và đời sống dân sinh, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị UBND các địa phương thực hiện nghiêm túc chỉ đạo của Thủ tướng theo nguyên tắc “rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền”.

Các nhóm giải pháp trọng tâm bao gồm:

Xây dựng phương án sản xuất phù hợp với hiện trạng nguồn nước; chủ động dự phòng các tình huống bất lợi đã từng xảy ra trên địa bàn.

Thực hiện kiểm kê cụ thể nguồn nước trước mỗi vụ sản xuất; tăng cường nạo vét kênh mương, cửa lấy nước, đắp đập ngăn mặn và vận hành các trạm bơm dã chiến để tận dụng tối đa nguồn nước ngọt.

Khoanh vùng các khu vực có nguy cơ thiếu nước sinh hoạt; đôn đốc tiến độ các dự án cấp nước nông thôn và hướng dẫn người dân tích trữ, xử lý nước an toàn.

Tiếp tục ưu tiên nguồn lực đầu tư xây dựng mới, sửa chữa, nâng cấp các hệ thống thủy lợi, đặc biệt là công trình cấp nước, ngăn mặn, công trình cấp nước sinh hoạt tập trung ở các vùng thường xuyên khó khăn về nguồn nước.

Trụ sở Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Ảnh: TM

Giải pháp cụ thể cho từng vùng trọng điểm

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng đưa ra các hướng dẫn chuyên biệt cho từng khu vực nhằm tối ưu hóa hiệu quả ứng phó.

Theo đó, Đồng bằng sông Cửu Long vận hành công trình thủy lợi tranh thủ lấy nước khi điều kiện cho phép để trữ vào hệ thống kênh rạch, hồ ao.

Đặc biệt lưu ý ranh mặn 4g/lít có thể xâm nhập sâu từ 42 - 55km tại các cửa sông Cửu Long trong tháng 2 và 3. Chỉ xuống giống vụ Hè Thu 2026 khi điều kiện nguồn nước ngọt thực sự ổn định hoặc vào mùa mưa.

Đông Nam Bộ và Cao nguyên Nam Trung Bộ hướng dẫn người dân các biện pháp giữ ẩm, dùng vật liệu địa phương che chắn gốc cây để duy trì sức sống tối thiểu trong trường hợp thiếu nước nghiêm trọng. Thống nhất kế hoạch điều tiết nước từ các hồ chứa thủy điện cho vùng hạ du.

Ven biển Nam Trung Bộ kiểm kê chặt chẽ nguồn nước trữ trong các hồ chứa; chỉ tổ chức sản xuất khi đảm bảo cung cấp đủ nước cho cả vụ.

Các Sở Nông nghiệp và Môi trường được yêu cầu thường xuyên báo cáo tình hình về Bộ (qua Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi) để kịp thời tổng hợp, đề xuất lãnh đạo Chính phủ giải quyết các khó khăn, vướng mắc phát sinh.