Một trạm đổi pin xe máy điện được lắp đặt trên địa bàn TP Hồ Chí Minh. Ảnh: Cảnh Nhật

Nhằm hoàn thiện hạ tầng giao thông xanh, mới đây, UBND TP Hồ Chí Minh đã thống nhất chủ trương cho lắp đặt tủ đổi pin xe máy điện trên vỉa hè và các không gian công cộng, trong phạm vi bảo vệ kết cấu hạ tầng đường bộ.

Theo tìm hiểu của phóng viên Báo Thanh tra, mô hình tủ đổi pin cho phép người dùng chỉ cần tháo pin xe máy điện đã cạn và thay pin được sạc đầy chỉ trong vài phút, góp phần nâng cao hiệu quả khai thác phương tiện, đáp ứng nhu cầu sử dụng xe điện ngày càng gia tăng của người dân.

Sở Xây dựng TP Hồ Chí Minh cho biết, hiện có 2 đơn vị đề xuất tham gia xã hội hóa đầu tư hệ thống tủ đổi pin xe máy điện, với 20.000 tủ được đặt cạnh các trụ đèn chiếu sáng, trên những vỉa hè đủ rộng, cách mép đường từ 0,5 - 1m, ưu tiên khu vực gần nhà chờ xe buýt, bệnh viện, trường học, bảo tàng và cơ quan hành chính công.

Các tủ đổi pin loại 6 - 12 khay, công suất từ 6 - 12kW, thiết kế liền khối, sử dụng nguồn điện dân dụng 220V. Doanh nghiệp cam kết lắp đặt trong quý I/2026; đầu tư, vận hành và bảo trì bằng nguồn vốn của mình; đồng thời chấp nhận tự di dời, tháo dỡ và không yêu cầu bồi thường hay khiếu nại khi cơ quan có thẩm quyền yêu cầu dừng hoạt động.

Tủ đổi pin xe máy điện được lắp đặt tại phường Bình Đông, TP Hồ Chí Minh. Ảnh: Cảnh Nhật

Để triển khai lắp đặt hệ thống tủ đổi pin xe máy điện trên vỉa hè và không gian công cộng, UBND TP Hồ Chí Minh giao Sở Xây dựng xây dựng công bố công khai tiêu chí lựa chọn doanh nghiệp tham gia đầu tư, lắp đặt, quản lý và vận hành tủ đổi pin. Đồng thời rà soát, công bố danh sách các tuyến đường có vỉa hè đủ điều kiện, bảo đảm minh bạch, tránh lấn chiếm không gian công cộng.

Sở Xây dựng TP Hồ Chí Minh có trách nhiệm làm rõ cơ chế quản lý, vận hành sau đầu tư; xác định rõ trách nhiệm của doanh nghiệp trong việc đầu tư, quản lý, vận hành, bảo trì, bảo dưỡng tủ đổi pin; bảo đảm an toàn điện, phòng chống cháy nổ, an ninh trật tự, vệ sinh môi trường và mỹ quan đô thị…

Trên thực tế, thời gian gần đây, tủ đổi pin xe máy điện đã bắt đầu xuất hiện tại nhiều vị trí ở TP Hồ Chí Minh, chủ yếu được đặt tại cửa hàng điện máy, cây xăng và một số điểm ven đường thuận tiện. Theo ghi nhận, mỗi lần đổi pin chỉ mất khoảng 1 - 2 phút, giúp rút ngắn đáng kể thời gian chờ đợi so với hình thức sạc truyền thống.

Anh Lê Văn Huân (tài xế xe máy điện chạy công nghệ) cho biết, trước đây mỗi ngày anh phải tìm điểm sạc nhiều lần, mỗi lần mất khoảng 120 phút chờ đợi. Tuy nhiên, từ khi có các tủ đổi pin, việc vận hành xe trở nên thuận lợi hơn, chỉ mất vài phút để thay pin, giúp anh có thêm thời gian chạy xe.

Với tủ đổi pin, người dùng chỉ cần tháo pin xe máy điện đã cạn và thay pin được sạc đầy chỉ trong khoảng 2 phút. Ảnh: Cảnh Nhật

Theo Sở Xây dựng TP Hồ Chí Minh, hiện TP có khoảng 100.000 xe máy điện, nhưng chỉ có khoảng 300 trụ sạc nhanh và khoảng 50 điểm đổi pin. Trong khi theo khuyến cáo của quốc tế, trung bình cần một trụ sạc hoặc tủ đổi pin cho khoảng 50 xe máy điện, cho thấy hạ tầng hiện nay vẫn còn thiếu so với nhu cầu thực tế.

Đáng chú ý, phần lớn người dân hiện nay vẫn sạc xe máy điện tại nhà hoặc chung cư, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn điện và phòng cháy chữa cháy.

Theo Đề án kiểm soát khí thải phương tiện giao thông đang được hoàn thiện, từ năm 2029, khoảng 400.000 xe mô tô, xe gắn máy tham gia hoạt động xe công nghệ chở khách và hàng hóa trên địa bàn TP Hồ Chí Minh sẽ chuyển sang sử dụng điện, năng lượng xanh. Dự kiến đến năm 2030, TP sẽ có khoảng 1,2 triệu xe máy điện và cần phát triển hơn 25.000 trụ sạc, tủ đổi pin công cộng.

Việc triển khai chủ trương lắp đặt khoảng 20.000 tủ đổi pin trên vỉa hè và không gian công cộng sẽ đáp ứng nhu cầu sử dụng xe điện ngày càng gia tăng của người dân, đồng thời tạo nền tảng quan trọng để TP Hồ Chí Minh phát triển giao thông xanh một cách an toàn, bền vững và hiệu quả.