Trụ sở Thanh tra Chính phủ. Ảnh: BTT

Thanh tra Chính phủ vừa ban hành Kết luận thanh tra số 330/KL-TTCP về phòng, chống lãng phí trong quản lý, sử dụng các cơ sở nhà, đất của các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp Nhà nước quản lý trên địa bàn tỉnh Quảng Trị.

Quảng Trị được thành lập trên cơ sở hợp nhất tỉnh Quảng Bình và tỉnh Quảng Trị. Trước khi sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, tổng số cơ sở nhà, đất trên địa bàn hai tỉnh là 4.902 cơ sở.

Nhiều cơ sở nhà, đất bỏ trống, sử dụng chưa đúng quy định

Theo Thanh tra Chính phủ, công tác tham mưu, ban hành và tổ chức thực hiện các quy định về quản lý, sử dụng nhà, đất còn chậm. Việc rà soát văn bản, xây dựng chương trình thực hành tiết kiệm, chống lãng phí hằng năm chưa kịp thời.

Công tác lập, thẩm định, phê duyệt và tổ chức thực hiện phương án sắp xếp lại, xử lý nhà, đất còn chậm. Một số đơn vị được giao đất chưa chủ động thực hiện thủ tục về đất đai; có cơ sở bỏ trống, xuống cấp, bị lấn chiếm, sử dụng sai mục đích hoặc kinh doanh, cho thuê không đúng quy định. Việc xác định giá trị quyền sử dụng đất để tính vào giá trị tài sản của cơ quan, tổ chức, đơn vị cũng chưa được thực hiện đầy đủ.

Trong 25 cơ sở được thanh tra trực tiếp, có 13 cơ sở bỏ trống, không sử dụng trên 12 tháng liên tục, xuống cấp, hư hỏng. Đáng chú ý, 11/13 cơ sở có phương án sắp xếp, xử lý chưa phù hợp, thiếu tính khả thi nên sau nhiều năm vẫn bỏ trống.

3 cơ sở gồm Trung tâm GDNN-GDTX huyện Triệu Phong, Nhà thiếu nhi huyện Triệu Phong và Nhà khách UBND huyện Triệu Phong được giao cho đơn vị không có nhu cầu sử dụng. Cơ sở 2 Phân hiệu Đại học Huế tại Quảng Trị không còn nhu cầu sử dụng nhưng chưa có phương án xử lý. Tại Khu vực Rập Trời, phường Ba Đồn, phương án đấu giá tài sản trên đất và chuyển nhượng quyền sử dụng đất được phê duyệt khi khu đất chưa giải phóng mặt bằng và đang bị lấn, chiếm.

Bên cạnh đó, 7 cơ sở được sử dụng vào mục đích kinh doanh, cho thuê không đúng quy hoạch, kế hoạch và mục đích sử dụng đất. Trong số này, có trường hợp đề án kinh doanh, cho thuê được phê duyệt nhưng chưa quy định nội dung nộp tiền thuê đất; có cơ sở được đơn vị quản lý đề xuất phương án sắp xếp chưa phù hợp.

3 cơ sở chưa hoàn thành nghĩa vụ tài chính liên quan đến tiền thuê đất và các loại thuế. Thanh tra Chính phủ cũng chỉ ra tình trạng đất tại khu vực bãi tắm Đá Nhảy bị chiếm dụng để cho thuê kinh doanh dịch vụ nhưng chưa được xử lý dứt điểm.

Vi phạm kéo dài, nhiều khoản nghĩa vụ tài chính phải thu hồi

Thanh tra Chính phủ xác định nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế có cả khách quan và chủ quan. Chính sách, pháp luật liên quan đến quản lý nhà, đất trải rộng trên nhiều lĩnh vực, thường xuyên được sửa đổi; một số hồ sơ pháp lý về đất đai, xây dựng chưa đầy đủ, gây khó khăn cho việc xác định nguồn gốc, diện tích, quyền sử dụng đất, giá trị tài sản và phương án xử lý.

Về chủ quan, một số cơ quan, đơn vị, địa phương chưa quan tâm đúng mức đến quản lý, sử dụng nhà, đất công; còn lúng túng trong lựa chọn phương án xử lý. Một số đơn vị chưa chủ động, còn chờ hướng dẫn, phối hợp giữa các cơ quan; công tác kiểm tra, thanh tra và xử lý vi phạm chưa thường xuyên, kịp thời.

Đối với 25 cơ sở nhà, đất được thanh tra, Thanh tra Chính phủ yêu cầu xử lý dứt điểm các trường hợp cho thuê, sử dụng đất trái quy định; đồng thời rà soát, xác định đầy đủ tiền sử dụng đất, tiền thuê đất và các nghĩa vụ tài chính để thu về ngân sách Nhà nước.

Đáng chú ý, các khoản phải xử lý, thu hồi gồm 562,526 triệu đồng tại Rạp chiếu bóng 15/7 và 189 triệu đồng tại cơ sở hẻm 125 Quốc lộ 9. Cơ quan Thuế được yêu cầu thu đúng, thu đủ các khoản nghĩa vụ tài chính, trong đó hơn 8,884 tỷ đồng của 29 hộ kinh doanh tại bãi biển Nhật Lệ; hơn 1,489 tỷ đồng của Công ty Cổ phần Du lịch - Khách sạn Công đoàn Quảng Bình và hơn 48,159 triệu đồng của 81 hộ kinh doanh tại Nhật Lệ, Bảo Ninh.

Yêu cầu xử lý dứt điểm, không để nhà, đất công tiếp tục lãng phí

Thanh tra Chính phủ kiến nghị UBND tỉnh, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị rà soát, làm rõ tính chất, mức độ, hậu quả, nguyên nhân và trách nhiệm của từng tổ chức, cá nhân có liên quan qua các thời kỳ; trường hợp có đủ căn cứ thì xử lý trách nhiệm theo quy định.

Đồng thời, Quảng Trị phải rà soát, lập và hoàn thiện phương án sắp xếp, xử lý toàn bộ cơ sở nhà, đất; đẩy nhanh tiến độ xử lý các cơ sở bỏ trống, sử dụng kém hiệu quả, sai mục đích; xác định giá trị quyền sử dụng đất đối với những cơ sở chưa được xác định để tính vào giá trị tài sản theo quy định.

Thanh tra Chính phủ yêu cầu tăng cường thanh tra, kiểm tra đối với các cơ sở nhà, đất bỏ trống, không sử dụng quá 12 tháng hoặc chậm đưa đất vào sử dụng theo tiến độ dự án; xác định rõ nguyên nhân, trách nhiệm, hậu quả và xử lý nghiêm vi phạm. Trường hợp phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự thì chuyển cơ quan có thẩm quyền xem xét, xử lý.

Bộ Giáo dục và Đào tạo được kiến nghị chỉ đạo Đại học Huế rà soát, đề xuất phương án xử lý đối với cơ sở Phân hiệu Đại học Huế tại Quảng Trị. Bộ Tài chính được giao chủ trì rà soát, tham mưu hoàn thiện cơ chế, chính sách về quản lý, sử dụng tài sản công và tháo gỡ các điểm nghẽn trong xử lý nhà, đất dôi dư sau sắp xếp tổ chức bộ máy, thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp.

Ngày 23/7/2026, Văn phòng Chính phủ có Văn bản số 7222/VPCP-V.I thông báo ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu về việc thực hiện Kết luận thanh tra số 330/KL-TTCP. Thanh tra Chính phủ đề nghị các cơ quan, đơn vị liên quan thực hiện Kết luận thanh tra và báo cáo kết quả về Thanh tra Chính phủ để tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ.