Thanh tra Bắc Ninh yêu cầu đơn vị tiếp tục phối hợp với chính quyền địa phương và cơ quan chuyên môn để xử lý các vướng mắc, hoàn thành việc xác định, cắm mốc ranh giới, qua đó làm rõ phạm vi diện tích được giao quản lý và hạn chế phát sinh tranh chấp, lấn chiếm. Ảnh minh hoạ: Internet

Hai vụ phá 4,32 ha rừng tự nhiên phòng hộ

Theo kết luận thanh tra, phần lớn diện tích đất được giao cho Ban Quản lý rừng phòng hộ Cấm Sơn đã được đăng ký, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Tuy nhiên, một số diện tích rừng sản xuất được chuyển giao cho đơn vị chưa hoàn tất thủ tục đăng ký đất đai, lập hồ sơ cấp giấy chứng nhận.

Cụ thể, 612,3 ha rừng sản xuất được chuyển giao từ Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Lục Ngạn cho Ban Quản lý rừng phòng hộ Cấm Sơn theo Quyết định số 328 ngày 16/6/2017 chưa được đăng ký đất đai, lập hồ sơ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Tại xã Sơn Hải, 153,7 ha rừng sản xuất được chuyển giao cho đơn vị theo Quyết định số 1264 ngày 16/11/2023 cũng chưa hoàn tất thủ tục đăng ký, cấp giấy chứng nhận tại thời điểm thanh tra.

Cùng với những tồn tại trong quản lý đất lâm nghiệp, kết luận thanh tra chỉ rõ 2 vụ phá rừng tự nhiên phòng hộ xảy ra trong các năm 2022 và 2023.

Một là, năm 2022, tại xã Sơn Hải xảy ra vụ phá 3,02 ha rừng tự nhiên phòng hộ. Cơ quan chức năng xác định 2 người liên quan; một trường hợp bị xử phạt vi phạm hành chính, một trường hợp bị khởi tố, truy tố và bị xét xử về tội “hủy hoại rừng” với mức án 1 năm tù.

Hai là, năm 2023, tại xã Phong Vân xảy ra vụ phá 1,3 ha rừng tự nhiên phòng hộ. Vụ việc được khởi tố, truy tố; TAND huyện Lục Ngạn tuyên phạt bị cáo 7 năm 6 tháng tù về tội “hủy hoại rừng”.

Tổng diện tích rừng tự nhiên phòng hộ bị phá trong 2 vụ việc trên là 4,32 ha.

Thanh tra tỉnh xác định, công tác quản lý, bảo vệ rừng của đơn vị về cơ bản được thực hiện theo quy định. Tuy nhiên, việc tuyên truyền, phối hợp với chính quyền địa phương để phát hiện, ngăn chặn hành vi xâm hại rừng chưa được thực hiện tốt, để xảy ra các vụ việc nêu trên.

Còn 150 mốc ranh giới chưa được cắm

Công tác xác định, quản lý ranh giới đất lâm nghiệp cũng còn tồn tại. Từ năm 2018 đến năm 2024, Ban Quản lý rừng phòng hộ Cấm Sơn đã cắm 1.552/1.702 mốc ranh giới, đạt khoảng 91%, trên địa bàn 6/7 xã. Còn 150 mốc chưa được cắm.

Theo kết luận, việc cắm mốc tại khu vực này gặp vướng mắc do người dân có ý kiến cho rằng ranh giới quy hoạch bảo vệ rừng liên quan đến khu vực nhà ở, vườn và diện tích sản xuất đã sử dụng từ trước. Người dân kiến nghị tỉnh xem xét điều chỉnh quy hoạch và bố trí đất sản xuất.

Trước đó, cơ quan chuyên môn đã có đề xuất liên quan đến việc điều chỉnh một phần diện tích rừng phòng hộ sang rừng sản xuất tại khu vực Phong Vân. Tuy nhiên, đến thời điểm thanh tra, việc hoàn thành cắm mốc ranh giới vẫn chưa thực hiện đầy đủ.

Thanh tra Bắc Ninh yêu cầu đơn vị tiếp tục phối hợp với chính quyền địa phương, cơ quan chuyên môn để tháo gỡ vướng mắc, hoàn thành việc xác định, cắm mốc ranh giới, quản lý chặt diện tích đất và rừng được giao.

Xác định trách nhiệm, yêu cầu khắc phục

Đối với công tác xây dựng phương án quản lý rừng bền vững, giai đoạn 2018-2020, Ban Quản lý rừng phòng hộ Cấm Sơn chưa xây dựng phương án. Giai đoạn 2021-2025, phương án đã được UBND tỉnh phê duyệt tại Quyết định số 89 ngày 24/1/2021. Đến thời điểm thanh tra, phương án quản lý rừng bền vững giai đoạn 2026-2030 chưa hoàn thành để trình thẩm định, phê duyệt.

Trong khi đó, việc giao khoán bảo vệ rừng, trồng và chăm sóc rừng vẫn được đơn vị triển khai theo kế hoạch. Giai đoạn 2018-2023, đơn vị thực hiện 3.346 lượt hợp đồng bảo vệ rừng với diện tích 36.542,6 ha, đạt 100% kế hoạch. Công tác trồng, chăm sóc rừng được thực hiện trên diện tích 240,7 ha, cũng đạt kế hoạch đề ra.

Theo báo cáo của đơn vị, từ ngày 1/1/2024 đến ngày 30/6/2026 không phát sinh vụ phá rừng, lấn chiếm đất hoặc tranh chấp đất rừng thuộc phạm vi quản lý phải xử lý.

Về trách nhiệm, Thanh tra Bắc Ninh xác định Giám đốc Ban Quản lý rừng phòng hộ Cấm Sơn giai đoạn 2017-2023 chịu trách nhiệm chính đối với những tồn tại được chỉ ra. Ban Giám đốc và trưởng các bộ phận có liên quan trong thời kỳ này cùng chịu trách nhiệm.

Đối với 2 vụ phá rừng xảy ra tại Sơn Hải và Phong Vân, UBND các xã có liên quan chịu trách nhiệm trong công tác chỉ đạo, tuyên truyền, phối hợp quản lý, bảo vệ rừng.

Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Sở Tài nguyên và Môi trường cùng UBND huyện Lục Ngạn trong giai đoạn 2018-2025 được xác định có trách nhiệm liên quan trong thực hiện chức năng quản lý Nhà nước theo lĩnh vực.

Thanh tra Bắc Ninh kiến nghị Ban Quản lý rừng phòng hộ Cấm Sơn khẩn trương hoàn thiện việc đăng ký đất đai, lập hồ sơ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với diện tích được giao; rà soát, điều chỉnh các nội dung liên quan đến phương án quản lý, bảo vệ rừng; hoàn thành phương án quản lý rừng bền vững giai đoạn 2026-2030 và phối hợp xử lý việc cắm các mốc ranh giới còn lại.

Đơn vị được yêu cầu tăng cường quản lý diện tích rừng, đất lâm nghiệp được giao; phối hợp với chính quyền cơ sở trong tuyên truyền pháp luật, kiểm tra, phát hiện và xử lý kịp thời các hành vi vi phạm.

Thanh tra Bắc Ninh cũng yêu cầu tổ chức kiểm điểm, xem xét trách nhiệm đối với các cá nhân liên quan. Sở Nông nghiệp và Môi trường có trách nhiệm tổ chức xem xét trách nhiệm của Giám đốc, Phó Giám đốc Ban Quản lý rừng phòng hộ Cấm Sơn giai đoạn 2017-2023 đối với những tồn tại trong đăng ký đất đai, xây dựng phương án quản lý rừng bền vững và để xảy ra 2 vụ phá rừng với tổng diện tích 4,32 ha.

Các đơn vị, địa phương có liên quan phải báo cáo kết quả thực hiện về Chủ tịch UBND TP và Thanh tra TP trước ngày 15/10/2026.