(Thanh tra) - Qua kiểm tra 6 trang trại chăn nuôi lợn tập trung tại xã Thanh Quân, cơ quan chức năng phát hiện nhiều tồn tại trong xử lý nước thải, chất thải rắn và kiểm soát mùi hôi; tổng số tiền xử phạt vi phạm hành chính của các cơ quan lên tới hơn 663 triệu đồng.
Theo báo cáo ngày 8/10/2026 của UBND xã Thanh Quân, tỉnh Thanh Hóa về công tác kiểm tra bảo vệ môi trường tại các trang trại chăn nuôi lợn tập trung quy mô lớn trên địa bàn, trong 9 tháng đầu năm 2026, chính quyền địa phương và Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Thanh Hóa đã tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động bảo vệ môi trường tại các cơ sở chăn nuôi.
Xã Thanh Quân hiện có 6 trang trại chăn nuôi lợn tập trung quy mô lớn đang hoạt động. Tổng công suất thiết kế của các trang trại là 102.700 con, trong khi tổng đàn chăn nuôi thực tế tính đến tháng 8/2026 là 75.754 con.
Theo UBND xã Thanh Quân, trong 9 tháng đầu năm, địa phương đã tổ chức 9 cuộc kiểm tra tại 6 trang trại. Từ ngày 1/6 đến 30/9/2026, UBND xã phối hợp với Chi cục Chăn nuôi và Thú y Thanh Hóa thực hiện 3 đợt, với 18 cuộc lấy mẫu quan trắc môi trường tại 6 trang trại quy mô lớn. Riêng từ ngày 31/7 đến 12/8/2026, Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan và UBND xã kiểm tra 6/6 trang trại đang hoạt động.
Qua kiểm tra, cơ quan chức năng ghi nhận một số cơ sở còn vi phạm, tập trung vào việc thu gom, xử lý và xả nước thải; vận hành công trình xử lý chất thải; thực hiện các nội dung trong giấy phép môi trường; kiểm soát mùi hôi và quản lý chất thải rắn.
Tại Công ty TNHH Phát triển chăn nuôi Như Xuân, cơ quan chức năng phát hiện doanh nghiệp thay đổi nội dung so với giấy phép môi trường được cấp nhưng chưa báo cáo cơ quan có thẩm quyền. Công trình xử lý chất thải chưa được vận hành thử nghiệm theo quy định. Một số mẫu nước thải có thông số vượt quy chuẩn kỹ thuật, trong đó Coliform vượt 2,2 lần, tổng nitơ vượt 1,03 lần; đồng thời ghi nhận vị trí rò rỉ, chảy nước thải ra môi trường.
Hoạt động xử lý xác lợn chết sai quy trình, đốt bằng lò gas nhưng không xử lý khí thải, mùi cũng được xác định là nguyên nhân gây phát sinh mùi hôi. Tại khu vực phía sau quạt hút của các dãy chuồng nuôi, nồng độ NH3 vượt quy chuẩn kỹ thuật môi trường 1,5 lần.
Đối với Công ty Cổ phần Phát triển Nông nghiệp sạch Thanh Xuân, nước thải rò rỉ ra môi trường có tổng nitơ vượt 1,36 lần, Coliform vượt 7 lần so với quy chuẩn cho phép. Doanh nghiệp còn đốt chất thải rắn thông thường ngoài trời trái quy định, với khối lượng khoảng 800kg. Kết quả quan trắc không khí xung quanh cách trang trại 500m về phía Bắc ghi nhận chỉ tiêu NH3 vượt quy chuẩn kỹ thuật 1,26 lần.
Tại Công ty TNHH Công nghệ xanh G8, mẫu nước thải lấy ngày 31/7/2026 có các thông số vượt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nước thải chăn nuôi. Trong khi đó, Công ty Cổ phần Đầu tư Quốc tế Asean bị phát hiện đốt khoảng 500kg chất thải rắn thông thường ngoài trời, đồng thời công tác kiểm soát mùi tại khu vực gần hồ thu phân và hầm hủy xác lợn chết chưa triệt để.
Công ty TNHH Thương mại Song Dương còn tồn tại nguy cơ tràn nước thải từ các hồ sinh học khi mưa lớn hoặc xảy ra sự cố; chưa hoàn thành đăng ký hợp quy để sử dụng nước tưới cho cây trồng.
Tại một số thời điểm, nhất là sáng sớm và chiều tối, khi các trang trại vệ sinh, rửa chuồng hoặc thời tiết không thuận lợi cho khuếch tán, mùi hôi từ hoạt động chăn nuôi vẫn phát sinh rõ rệt, ảnh hưởng đến môi trường xung quanh.
Trước những tồn tại được phát hiện, UBND xã Thanh Quân đã kiểm tra và xử phạt vi phạm hành chính 4 lượt đối với 3 trang trại, gồm Công ty TNHH Phát triển chăn nuôi Như Xuân, Công ty Cổ phần Phát triển Nông nghiệp sạch Thanh Xuân và Cụm chăn nuôi gia công Đồng Sán, với tổng số tiền hơn 218 triệu đồng.
Trong khi đó, qua đợt kiểm tra từ ngày 31/7 đến 12/8/2026 và kết quả phân tích mẫu, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Thanh Hóa đã ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với 4/6 trang trại, tổng số tiền 445 triệu đồng.
Cụ thể, Công ty TNHH Phát triển chăn nuôi Như Xuân bị xử phạt 271 triệu đồng; Công ty TNHH Công nghệ xanh G8 bị phạt 90 triệu đồng; Công ty Cổ phần Phát triển Nông nghiệp sạch Thanh Xuân bị phạt 77 triệu đồng; Công ty Cổ phần Đầu tư Quốc tế Asean bị phạt 7 triệu đồng.
Sau các đợt kiểm tra, các trang trại đã triển khai sửa chữa, cải tạo công trình xử lý chất thải và thực hiện một số biện pháp khắc phục. Tình trạng mùi hôi tại một số cơ sở đã giảm về thời gian và mức độ so với trước.
Đáng chú ý, Công ty TNHH Công nghệ xanh G8 đã hoàn thành lắp đặt hệ thống quan trắc nước thải tự động, liên tục; dữ liệu được truyền về Sở Nông nghiệp và Môi trường để theo dõi, quản lý. Các trang trại còn lại cũng đã lắp đặt camera giám sát công trình xử lý nước thải, chất thải và truyền dữ liệu 24/24 giờ về UBND xã.
Tuy nhiên, theo báo cáo, một số vi phạm vẫn chưa được khắc phục dứt điểm. UBND xã Thanh Quân yêu cầu các trang trại hoàn thành việc khắc phục trước ngày 15/10/2026. Riêng Công ty TNHH Phát triển chăn nuôi Như Xuân và Công ty TNHH Thương mại Song Dương phải hoàn thành trước ngày 30/10/2026.
Trong thời gian tới, UBND xã Thanh Quân xác định tiếp tục tăng cường kiểm tra theo kế hoạch và đột xuất đối với từng trang trại; yêu cầu doanh nghiệp rà soát hồ sơ, thủ tục pháp lý về môi trường, đầu tư đầy đủ và vận hành thường xuyên các công trình xử lý nước thải, chất thải, kiểm soát mùi hôi.
Địa phương cũng yêu cầu các cơ sở chuyển từ tư duy xử lý khi xảy ra sự cố sang chủ động phòng ngừa, tuân thủ quy định pháp luật, không để hoạt động chăn nuôi ảnh hưởng đến đời sống, sức khỏe cộng đồng và an toàn cho người lao động.
