Chánh Thanh tra tỉnh Cà Mau Hoàng Phương Thảo phát biểu tại buổi công bố Kết luận thanh tra số 69/KL-TT. Ảnh: Thanh tra tỉnh Cà Mau

Hành trình gần hai thập kỷ "nằm trên giấy"

Mới đây, Thanh tra tỉnh Cà Mau đã công khai Kết luận thanh tra số 69/KL-TT ngày 4/8/2026 thanh tra việc chấp hành pháp luật đối với Dự án Cải tạo và xây dựng hệ thống thoát nước và xử lý nước thải TP Cà Mau (cũ), giai đoạn 1.

Theo kết luận, dự án này được khởi động từ năm 2005 khi được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt sử dụng một phần vốn ODA của Chính phủ Italia. Đến tháng 2/2007, dự án được phê duyệt báo cáo tiền khả thi với tổng mức đầu tư ban đầu là 399,44 tỷ đồng (trong đó vốn ODA là hơn 273 tỷ đồng). Đến năm 2009, sau khi Hiệp định vay vốn chính thức được ký kết, tổng mức đầu tư tăng lên 507,366 tỷ đồng (trong đó vốn ODA là gần 347 tỷ đồng).

Trải qua nhiều năm dậm chân tại chỗ, dự án buộc phải gia hạn lần một vào năm 2015, nâng tổng mức đầu tư lên 550,716 tỷ đồng (trong đó vốn ODA là hơn 365,2 tỷ đồng). Đến đầu năm 2017, Sở Xây dựng phê duyệt thiết kế và dự toán điều chỉnh lên tới hơn 674,8 tỷ đồng.

Đến năm 2020, dự án tiếp tục được điều chỉnh lần 2, tiếp tục cắt giảm quy mô để khống chế tổng mức đầu tư ở mức hơn 567,97 tỷ đồng (trong đó vốn ODA là 343,446 tỷ đồng).

Đáng chú ý, sau khi dự án cơ bản đảm bảo điều kiện phát hành hồ sơ mời thầu xây dựng thì tháng 6/2022, Tổng cục Đường bộ Việt Nam có văn bản không đồng ý cho thi công hệ thống thoát nước trên tuyến Quốc lộ 63 vừa được đầu tư sửa chữa nâng cấp.

Tháng 7/2025, UBND tỉnh Cà Mau có tờ trình xin chủ trương dừng sử dụng vốn vay ODA thực hiện dự án và đã được Thủ tướng Chính phủ đồng ý vào tháng 11/2025.

Sau gần 20 năm triển khai, dự án này đã giải ngân hơn 36,45 tỷ đồng (trong đó vốn ODA là hơn 13,4 tỷ đồng, vốn trong nước là gần 23,04 tỷ đồng, chưa triển khai lựa chọn nhà thầu thi công). Đáng chú ý, trong số hơn 36,45 tỷ đồng đã giải ngân, toàn bộ hơn 13,4 tỷ đồng vốn ODA được dùng chi trả cho phần thiết kế kỹ thuật thuộc gói thầu thiết kế kỹ thuật và giám sát thi công của Liên danh tư vấn Italia (gói thầu số 04). Trong khi đó, gần 23,04 tỷ đồng vốn trong nước được tập trung chi cho giải phóng mặt bằng (hơn 11,69 tỷ đồng), quản lý dự án (4,62 tỷ đồng) và các gói thầu.

Trong giai đoạn từ năm 2005 đến năm 2015, dự án này do Công ty Cấp thoát nước và Công trình đô thị Cà Mau làm chủ đầu tư (năm 2016 cổ phần hóa thành Công ty CP Cấp nước Cà Mau). Ảnh chụp màn hình từ Google Maps

Phát hiện 14/22 gói thầu có hạn chế, sai sót

Kết luận của Thanh tra tỉnh Cà Mau cho biết, trong giai đoạn từ năm 2005 đến năm 2015, dự án này do Công ty Cấp thoát nước và Công trình đô thị Cà Mau làm chủ đầu tư (năm 2016 cổ phần hóa thành Công ty CP Cấp nước Cà Mau – sau đây gọi tắt là Công ty Cấp thoát nước). Giai đoạn từ năm 2015 đến nay, dự án được chuyển giao cho Ban Quản lý dự án (BQLDA) công trình xây dựng tỉnh Cà Mau làm chủ đầu tư.

Kết luận chỉ rõ, trong số 22 gói thầu đã triển khai (Công ty Cấp thoát nước triển khai 7 gói thầu, BQLDA công trình xây dựng triển khai 15 gói thầu) có tới 14 gói thầu xảy ra hạn chế, sai sót như một số gói thầu triển khai trễ so với kế hoạch lựa chọn nhà thầu được phê duyệt, thực hiện trễ hạn so với hợp đồng, sai sót về trình tự, thủ tục...

Liên quan đến dự án chậm tiến độ, tồn đọng, kéo dài, kết luận thanh tra đã chỉ rõ những nguyên nhân, trách nhiệm của Công ty Cấp thoát nước; BQLDA công trình xây dựng; Sở Kế hoạch và Đầu tư (nay là Sở Tài chính); Sở Xây dựng tỉnh Cà Mau.

Giai đoạn từ năm 2015 đến nay, dự án được chuyển giao cho BQLDA công trình xây dựng tỉnh Cà Mau làm chủ đầu tư. Ảnh: Chu Tuấn

Thanh tra tỉnh Cà Mau kiến nghị kiểm điểm nhiều cá nhân

Trước những phát hiện qua thanh tra, Thanh tra tỉnh Cà Mau đã kiến nghị Chủ tịch UBND tỉnh chỉ đạo tổ chức kiểm điểm vai trò, trách nhiệm đối với hàng loạt tập thể và cá nhân có liên quan qua các thời kỳ.

Ở cấp lãnh đạo tỉnh, ông Dương Tiến Dũng (nguyên Phó Chủ tịch UBND tỉnh) bị kiến nghị kiểm điểm do thiếu kiểm tra, ký phê duyệt một số báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, khả thi và khả thi điều chỉnh, không phát hiện đơn vị tư vấn xác định không đầy đủ khối lượng, chi phí dẫn đến tổng mức đầu tư thấp hơn yêu cầu thực tế. Đồng thời, việc ông Dũng phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi khi chưa thông qua HĐND tỉnh là chưa đúng quy định.

Bên cạnh đó, các nguyên Giám đốc Sở Xây dựng Nguyễn Việt Hùng, Hồ Hoàn Tất và nguyên Phó Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư (nay là Sở Tài chính) Nguyễn Quốc Định cũng bị kiến nghị kiểm điểm vai trò, trách nhiệm do đã để xảy ra những hạn chế, thiếu sót được nêu trong kết luận.

Đối với đơn vị trực tiếp thực hiện, trách nhiệm chính thuộc về các nguyên lãnh đạo Công ty Cấp thoát nước gồm ông Nguyễn Văn Nở (nguyên Giám đốc), ông Nguyễn Chí Thành (nguyên Phó Giám đốc); cùng ông Trần Lĩnh Trang (nguyên Giám đốc BQLDA công trình xây dựng tỉnh). Ba vị nguyên lãnh đạo này cũng bị kiến nghị kiểm điểm vai trò, trách nhiệm do đã để xảy ra những hạn chế, thiếu sót được nêu trong kết luận.

Ngoài ra, Thanh tra tỉnh Cà Mau cũng kiến nghị Sở Tài chính, Sở Xây dựng, BQLDA công trình xây dựng tỉnh tổ chức kiểm điểm vai trò, trách nhiệm đối với nhiều tổ chức, cá nhân trực thuộc có liên quan trong việc tham mưu để xảy ra những hạn chế, thiếu sót…