Dự án nút giao thông Ngọc Hội do Công ty Phúc Sơn làm nhà đầu tư. Ảnh: Khoa Lê

6 DA BT có chủ trương sử dụng quỹ đất thanh toán tại khu vực Sân bay Nha Trang được Thanh tra Chính phủ công bố quyết định thanh tra gồm: Có 3 DA do Công ty Cổ phần Tập đoàn Phúc Sơn (Cty Phúc Sơn) làm nhà đầu tư; DA Đường số 4 (đoạn từ đường số 6 đến đường số 23) do Công ty Cổ phần Đầu tư VCN (Cty VCN) làm nhà đầu tư; DA đường Nguyễn Thiện Thuật nối dài do Cty Hacom Holdsing làm nhà đầu tư và DA Hệ thống thu gom, xử lý nước thải Khu Du lịch Bắc bán đảo Cam Ranh do Liên danh Công ty Cổ phần Đầu tư và Công nghệ môi trường INCOTEC - Công ty Cổ phần Xây dựng và Thương mại Ngọc Minh UDIC làm nhà đầu tư.

Dự án hơn 3.280 tỷ đồng “dính” nhiều sai phạm

Theo kết luận của Thanh tra Chính phủ, Cty Phúc Sơn được UBND tỉnh Khánh Hoà lựa chọn làm nhà đầu tư của 3 DA BT (xây dựng chuyển giao) gồm: DA Nút giao thông Ngọc Hội, DA đường vành đai kết nối nút giao thông Ngọc Hội và DA các tuyến đường, các nút giao thông kết nối khu Sân bay Nha Trang. Các DA trên có tổng mức đầu tư hơn 3.280 tỷ đồng.

DA nút giao thông Ngọc Hội với tổng mức đầu tư dự kiến 1.378,9 tỷ đồng; DA đường vành đai kết nối nút giao thông Ngọc Hội với tổng mức dự kiến 1.180,1 tỷ đồng; DA các tuyến đường, các nút giao thông kết nối khu Sân bay Nha Trang với tổng mức đầu tư dự kiến 725,3 tỷ đồng.

Cả 3 DA trên đều được hoàn vốn bằng sử dụng quỹ đất thanh toán với tổng diện tích 19,12ha tại DA Khu Trung tâm đô thị Thương mại - Dịch vụ - Du lịch Nha Trang (sân bay cũ Nha Trang).

Trước đó, trên cơ sở đề nghị của UBND tỉnh Khánh Hoà tại Tờ trình số 4148/TTr-UBND ngày 14/06/2016; Bộ Kế hoạch và Đầu tư có Văn bản số 4848/BKHĐT-QLĐT ngày 23/6/2016; Thủ tướng Chính phủ có Văn bản số 1175/TTg-KTN ngày 07/7/2016 đồng ý về nguyên tắc cho phép áp dụng hình thức lựa chọn nhà đầu tư trong trường hợp đặc biệt theo Điều 26 Luật Đấu thầu năm 2013, theo phương thức đàm phán trực tiếp với nhà đầu tư.

Đến ngày, 7/11/2017 và 09/11/2017 các đơn vị được UBND tỉnh Khánh Hoà uỷ quyền đã ký kết hợp đồng BT 3 DA trên với Cty Phúc Sơn.

Qua quá trình thanh tra 3 DA trên, Thanh tra Chính phủ đã chỉ ra nhiều tồn tại, vi phạm, trong đó UBND tỉnh Khánh Hoà đã không thực hiện đầy đủ các cam kết theo nội dung Tờ trình số 4148/TTr-UBND ngày 14/6/2016 của UBND tỉnh để được Thủ tướng Chính phủ đồng ý về nguyên tắc cho phép áp dụng hình thức lựa chọn nhà đầu tư trong trường hợp đặc biệt quy định tại Điều 26 Luật Đấu thầu năm 2013 (Văn bản số 1175/TTg-KTN ngày 06/7/2016). Cụ thể, không hoàn thành đưa vào khai thác, sử dụng vào khoảng cuối năm 2017. Mặc dù đã gia hạn đến tháng 6/2021 nhưng thực tế đến thời điểm thanh tra mới thi công đạt khoảng 27% khối lượng xây lắp.

Không thực hiện đúng tiêu chí công trình cấp bách để được áp dụng hình thức lựa chọn nhà đầu tư trong trường hợp đặc biệt quy định tại Điều 26 Luật Đấu thầu năm 2013. Việc phê duyệt đề xuất DA, báo cáo nghiên cứu khả thi, tổng mức đầu tư, ký hợp đồng BT không phù hợp với tờ trình báo cáo Thủ tướng Chính phủ, làm tăng tổng mức đầu tư DA lên 484 tỷ đồng, kéo dài thời gian thực hiện DA lên thêm 30 tháng, tách 1 DA nhóm A thành 2 DA nhóm B.

Khu vực Sân bay Nha Trang cũ. Ảnh: Khoa Lê

Ngoài ra, còn có một số sai sót trong áp dụng định mức, đơn giá, biện pháp thi công, đền bù giải phóng mặt bằng và đưa một số hạng mục đầu tư vào DA chưa đúng quy định làm tăng tổng mức đầu tư 3 DA BT lên 499,202 tỷ đồng.

Bên cạnh đó, phương án hoàn vốn nêu trong hợp đồng BT không phù hợp với đề xuất của UBND tỉnh được Thủ tướng Chính phủ chấp thuận tại Văn bản số 1175/TTG-KTN ngày 07/7/2016 của Thủ tướng Chính phủ.

Trách nhiệm để xảy ra những vi phạm trên thuộc về UBND tỉnh Khánh Hoà; giám đốc các sở như: Kế hoạch và Đầu tư, Xây dựng, Tài nguyên và Môi trường, Tài chính; Ban Quản lý DA các công trình giao thông và thuỷ lợi Khánh Hoà (nay là Ban Nông nghiệp); Ban Quản lý DA phát triển tỉnh; Cty Phúc Sơn và các nhà thầu tư vấn thiết kế, thi công, giám sát; Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Khánh Hoà; Văn phòng UBND tỉnh; lãnh đạo UBND tỉnh Khánh Hoà trong thời kỳ của DA và các đơn vị, tổ chức cá nhân khác có liên quan.

Tương tự, 3 DA BT của các nhà đầu tư còn lại, Thanh tra Chính phủ chỉ rõ, việc phê duyệt, đề xuất DA, ký hợp đồng khi chưa có quỹ đất thanh toán, chưa bàn giao, đưa công trình đi vào sử dụng...

Đề xuất hình thức kỷ luật nghiêm minh

Từ những vi phạm của 3 DA BT do Cty Phúc Sơn làm nhà đầu tư, Tổng Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo Chủ tịch và các Phó Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hoà (giai đoạn 2014 - 2019) nghiêm túc kiểm điểm và đề xuất hình thức kỷ luật nghiêm minh, đúng pháp luật trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định.

Đồng thời, giao Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hoà chỉ đạo các sở, ban, ngành liên quan kiểm điểm, xử lý nghiêm minh các tập thể, cá nhân đã xảy ra các sai phạm được nêu trong Kết luận thanh tra; chấn chỉnh kịp thời công tác quản lý đất đai, quản lý đầu tư xây dựng, nhất là đối với các công trình DA thực hiện theo hình thức BT, không để xảy ra tình trạng thực hiện khác đối với báo cáo, đề xuất đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.

Ngoài ra, UBND tỉnh Khánh Hoà khẩn trương chỉ đạo chấn chỉnh, xử lý khắc phục những tồn tại, vi phạm. Trong đó, ban hành các quyết định về bổ sung giao đất, cho thuê đất để có cơ sở pháp lý cho việc thanh, quyết toán các DA BT theo đúng quy định của pháp luật về đất đai và đầu tư; giảm mức đầu tư 499,202 tỷ đồng,

Nghiêm túc kiểm điểm các đơn vị có liên quan trong việc thẩm định 3 DA này; giảm 5% giá trị xây lắp khi quyết toán công trình DA BT theo đúng cam kết của nhà đầu tư đã báo cáo Thủ tướng Chính phủ (theo giá trị dự toán được duyệt là 97,933 tỷ đồng); điều chỉnh phương án thu hồi vốn trong hợp đồng BT theo đúng với đề xuất của tỉnh là sử dụng quỹ đất tại khu vực Sân bay Nha Trang để thanh toán hợp đồng BT đã được Thủ tướng Chính phủ chấp thuận tại Văn bản số 1175/TTg-KTN ngày 6/7/2016.

Trong quá trình thực hiện ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về kết luận thanh tra, nếu phát hiện dấu hiệu tội phạm thì phải chuyển hồ sơ cho cơ quan công an xử lý.