Sáng 17/11, tại Hà Nội, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Thanh tra Chính phủ Nguyễn Quốc Đoàn chủ trì tiếp đón và hội đàm với Đoàn đại biểu cấp cao Ban Kiểm tra Trung ương Đảng, Thanh tra Nhà nước Lào.
Đoàn đại biểu cấp cao Ban Kiểm tra Trung ương Đảng, Thanh tra Nhà nước Lào do ông Vanhxay Phongsavanh, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ban Kiểm tra Trung ương Đảng, Trưởng Ban phòng, chống tham nhũng Trung ương, Tổng Thanh tra Nhà nước Lào làm Trưởng đoàn.
Tổng Thanh tra Chính phủ Nguyễn Quốc Đoàn nhiệt liệt chào mừng ông Vanhxay Phongsavanh cùng các thành viên Đoàn đại biểu cấp cao Ban Kiểm tra Trung ương Đảng, Thanh tra Nhà nước Lào trở lại thăm và làm việc với Thanh tra Chính phủ Việt Nam sau ba tháng.
“Điều đó thể hiện sự quan tâm sâu sắc, tình cảm gắn bó và quyết tâm tăng cường hợp tác của lãnh đạo hai cơ quan, góp phần vun đắp mối quan hệ hợp tác ngày càng bền chặt, hiệu quả giữa hai bên”, Tổng Thanh tra Chính phủ Nguyễn Quốc Đoàn bày tỏ.
Cuộc hội đàm giữa hai cơ quan nhằm trao đổi kinh nghiệm trong việc sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy cơ quan thanh tra các cấp, hướng đến nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động thanh tra.
Bày tỏ vui mừng, Chủ nhiệm Ban Kiểm tra Trung ương Đảng, Tổng Thanh tra Nhà nước Lào Vanhxay Phongsavanh nhấn mạnh ngoài việc thảo luận, trao đổi kinh nghiệm chuyên môn, còn tiếp tục vun đắp, tăng cường mối quan hệ hợp tác giữa hai cơ quan ngày càng chặt chẽ, đi vào chiều sâu.
Ông đề nghị Thanh tra Chính phủ Việt Nam chia sẻ phương pháp, quy trình sáp nhập thanh tra các bộ về Thanh tra Chính phủ; thực tiễn hoạt động sau sắp xếp tổ chức bộ máy cơ quan thanh tra các cấp...
“Chúng tôi đánh giá cao sự quan tâm của Ban Kiểm tra Trung ương Đảng, Thanh tra Nhà nước Lào đối với những kinh nghiệm của Việt Nam trong sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy cơ quan thanh tra các cấp”, Tổng Thanh tra Nguyễn Quốc Đoàn đáp từ.
Trước khi sắp xếp, hệ thống cơ quan Thanh tra Việt Nam được tổ chức ở nhiều cấp. Ở Trung ương có Thanh tra Chính phủ, Thanh tra bộ, Thanh tra tổng cục, Thanh tra cục thuộc bộ. Ở địa phương có Thanh tra tỉnh, Thanh tra huyện và Thanh tra sở.
Từ ngày 1/6/2025 đến nay, hệ thống cơ quan thanh tra Việt Nam được tổ chức theo mô hình 2 cấp, gồm: Thanh tra Chính phủ và Thanh tra cấp tỉnh; đồng thời duy trì các cơ quan thanh tra trong Quân đội nhân dân, Công an nhân dân, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam; Thanh tra Cơ yếu và cơ quan thanh tra được thành lập theo điều ước quốc tế.
Theo Tổng Thanh tra, sau sắp xếp, toàn ngành Thanh tra Việt Nam giảm 76,2% đơn vị cấp cục, vụ (còn 25 đơn vị); giảm 46% đơn vị tương đương cấp sở (còn 34 đơn vị); giảm 77,9% đơn vị cấp phòng (còn 477 đơn vị); giảm 51,75% cán bộ, công chức, viên chức (còn 8.202 người).
Chia sẻ phương pháp, quy trình sắp xếp, Tổng Thanh tra cho biết ngay sau khi có chủ trương sắp xếp của Bộ Chính trị, Thanh tra Chính phủ đã rà soát, thống kê và đánh giá hiện trạng tổ chức bộ máy, đội ngũ công chức của thanh tra các bộ, ngành; đồng thời tổ chức làm việc trực tiếp với các bộ, ngành để thống nhất phương án bàn giao.
Trên cơ sở thông tin, dữ liệu đã được rà soát và thống nhất với các bộ, ngành, Thanh tra Chính phủ xây dựng phương án sắp xếp tổ chức bộ máy và phân bổ biên chế.
Nguyên tắc căn bản khi xây dựng phương án là căn cứ vào tính tương đồng về chức năng, nhiệm vụ của các vụ thanh tra theo lĩnh vực, kết hợp với số lượng công chức từ các bộ, ngành chuyển về và yêu cầu thực tiễn trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ của Thanh tra Chính phủ.
Thông tin những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện, Tổng Thanh tra Nguyễn Quốc Đoàn cũng dành thời gian chia sẻ nguyên nhân chưa sáp nhập thanh tra của Bộ Quốc phòng, Bộ Công an và Ngân hàng Nhà nước vào Thanh tra Chính phủ.
Theo Tổng Thanh tra, đây là 3 cơ quan có tính chất đặc thù, tổ chức theo hệ thống ngành dọc, có cơ cấu tổ chức, phương thức quản lý và cơ chế hoạt động riêng.
Hoạt động thanh tra, kiểm tra trong lĩnh vực này có những yêu cầu đặc thù về đối tượng, phạm vi, nội dung, phương thức tiến hành. Đối với Bộ Công an và Bộ Quốc phòng còn gắn với bảo đảm bí mật nhà nước, bí mật công tác.
“Quan điểm xuyên suốt của chúng tôi là sắp xếp tổ chức bộ máy không chỉ nhằm tinh gọn đầu mối, giảm biên chế mà quan trọng hơn là phải nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động; bảo đảm chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn được phân định rõ ràng; khắc phục tình trạng chồng chéo, trùng lặp; đồng thời bảo đảm sự thống nhất, thông suốt trong tổ chức và hoạt động của hệ thống cơ quan thanh tra”, Tổng Thanh tra Nguyễn Quốc Đoàn nhấn mạnh.
Sau sắp xếp, việc điều phối thống nhất được tăng cường, cơ bản kiểm soát được kế hoạch thanh tra, hạn chế chồng chéo, trùng lặp để tập trung nguồn lực vào những vấn đề nổi cộm, dư luận xã hội quan tâm, dễ phát sinh tham nhũng, tiêu cực.
Minh chứng là năm 2025, ngành Thanh tra kiến nghị thu hồi, xử lý về tiền bằng 162,7% so với năm 2024. Đặc biệt, trong 10 tháng năm 2026, ngành Thanh tra đã kiến nghị thu hồi, xử lý về tiền gấp gần 10 lần và về đất hơn 35,5 lần so với cùng kỳ năm 2025. Thời gian thực hiện cuộc thanh tra được rút ngắn, giảm hơn 75% so với giai đoạn trước.
Tổng Thanh tra Chính phủ Nguyễn Quốc Đoàn đặc biệt nhấn mạnh “một trong những yêu cầu rất quan trọng khi triển khai sắp xếp tổ chức bộ máy là không để công việc bị gián đoạn, không bỏ sót nhiệm vụ”.
Do đó, các cơ quan Thanh tra Việt Nam đã thực hiện việc chuyển giao đồng bộ chức năng, nhiệm vụ, nhân sự, hồ sơ, tài liệu, các cuộc thanh tra đang tiến hành và những công việc chưa hoàn thành; đồng thời xác định rõ trách nhiệm của cơ quan chuyển giao và cơ quan tiếp nhận.
Ngành Thanh tra Việt Nam cũng đẩy mạnh chuyển đổi số để hiện đại hóa, nâng cao hiệu quả hoạt động.
Kinh nghiệm về phương pháp, quy trình xây dựng định hướng chương trình thanh tra, kế hoạch thanh tra; việc phối hợp giữa Thanh tra Chính phủ với Tòa án, Viện Kiểm sát, Bộ Công an, HĐND và Kiểm toán Nhà nước Việt Nam cũng là những vấn đề được Tổng Thanh tra Nguyễn Quốc Đoàn chia sẻ tại hội đàm.
Ông cho biết quan hệ với TAND Tối cao, Viện KSND Tối cao, Bộ Công an, Kiểm toán Nhà nước và HĐND được xác lập trên cơ sở vị trí hiến định, chức năng, thẩm quyền riêng của từng cơ quan.
Việc phối hợp phải kịp thời, khách quan, đầy đủ; không làm thay hoặc can thiệp trái thẩm quyền vào hoạt động của nhau.
“Trong quá trình phối hợp, mỗi cơ quan cần xác định rõ đầu mối, trách nhiệm cung cấp thông tin, phản hồi và theo dõi kết quả, đồng thời bảo đảm yêu cầu về bảo mật và quản lý hồ sơ”, Tổng Thanh tra Nguyễn Quốc Đoàn nói.
Cũng tại hội đàm, đại biểu của hai đoàn đã trao đổi kinh nghiệm khi Thanh tra Chính phủ Việt Nam giải thể 3 vụ thanh tra theo lĩnh vực, kết thúc hoạt động của 12 cơ quan thanh tra bộ, thành lập 8 cục thanh tra theo lĩnh vực; khắc phục chồng chéo, trùng lặp giữa cơ quan thanh tra với kiểm tra…
Nhấn mạnh Việt Nam và Lào có nhiều điểm tương đồng trong quá trình xây dựng, phát triển đất nước, song theo Tổng Thanh tra Nguyễn Quốc Đoàn, mỗi nước có những đặc thù riêng về thể chế, pháp luật và điều kiện thực tiễn.
Ông kỳ vọng qua hội đàm hai bên tiếp tục tăng cường hiểu biết; duy trì trao đổi, chia sẻ thông tin, kinh nghiệm chuyên môn, tăng cường phối hợp trong đào tạo, bồi dưỡng cán bộ… theo đúng tinh thần, ý kiến chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Lê Minh Hưng tại buổi tiếp xã giao vào ngày 25-26/8 vừa qua tại Việt Nam.
“Chúng tôi đánh giá cao thành công của cuộc hội đàm trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm chuyên môn lần này”, ông Vanhxay Phongsavanh, Chủ nhiệm Ban Kiểm tra Trung ương Đảng, Tổng Thanh tra Nhà nước Lào nói.
Ông Vanhxay Phongsavanh tin tưởng những nội dung trao đổi, chia sẻ lần này là cơ sở và là những kinh nghiệm quan trọng để vận dụng vào việc phát triển công tác thanh tra của Lào; đồng thời đóng góp tích cực cho sự hợp tác giữa hai bên trong thời gian tới.