Chánh Thanh tra tỉnh Nghệ An Vũ Tuấn Dũng tham gia tiếp công dân định kỳ. Ảnh: Phan Quỳnh

Nghị quyết phát huy hiệu quả nhưng dần bộc lộ những khoảng trống ở Nghệ An

Được ban hành ngày 13/7/2017, Nghị quyết số 05/2017/NQ-HĐND của HĐND tỉnh Nghệ An quy định mức chi bồi dưỡng đối với người làm nhiệm vụ tiếp công dân, xử lý đơn khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh trên địa bàn tỉnh. Ngay sau đó, Thanh tra tỉnh Nghệ An đã chủ trì tham mưu UBND tỉnh ban hành Quyết định số 62/2017/QĐ-UBND để cụ thể hóa việc triển khai thực hiện.

Qua 1 thời gian dài áp dụng, nghị quyết đã tạo cơ sở pháp lý quan trọng để các cơ quan, đơn vị, địa phương thực hiện chế độ bồi dưỡng đối với đội ngũ trực tiếp làm công tác tiếp công dân và xử lý đơn thư. Các địa phương trên địa bàn tỉnh Nghệ An cơ bản thực hiện đúng đối tượng, đúng mức chi theo quy định; công tác lập dự toán, quản lý, sử dụng và quyết toán kinh phí nhìn chung bảo đảm theo Luật Ngân sách Nhà nước.

Theo báo cáo của Thanh tra tỉnh Nghệ An, từ năm 2017 đến nay, khối các sở, ban, ngành và đoàn thể cấp tỉnh đã chi trả hơn 1,702 tỷ đồng tiền bồi dưỡng. Đối với cấp xã, kể từ khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp (từ ngày 1/7/2025), tổng kinh phí đã chi trả đạt hơn 903 triệu đồng.

Không chỉ có ý nghĩa về mặt vật chất, chính sách này còn góp phần động viên đội ngũ cán bộ trực tiếp làm nhiệm vụ trong lĩnh vực đặc thù, thường xuyên phải tiếp xúc với công dân, giải quyết nhiều vụ việc phức tạp, nhạy cảm. Đây cũng là cơ sở để các cơ quan quan tâm hơn đến công tác tiếp công dân, bố trí nhân lực, kinh phí và điều kiện thực hiện nhiệm vụ.

Đặc biệt, tại nhiều địa phương ở Nghệ An, cán bộ tiếp công dân chủ yếu kiêm nhiệm nhiều lĩnh vực khác nhau. Khoản bồi dưỡng tuy chưa lớn nhưng phần nào hỗ trợ, khích lệ tinh thần trách nhiệm, góp phần duy trì hoạt động tiếp công dân thường xuyên, liên tục.

Tuy nhiên, quá trình triển khai cũng cho thấy nhiều tồn tại. Một số địa phương chưa thực hiện chi trả do khó khăn về nguồn kinh phí hoặc còn lúng túng trong việc xác định đối tượng được hưởng. Một số đơn vị chưa thực hiện thanh quyết toán hoặc chưa báo cáo đầy đủ số liệu theo quy định.

Bên cạnh đó, quy định hiện hành cũng chưa hướng dẫn rõ số lượng người tối đa được hưởng chế độ trong một buổi tiếp công dân đông người, dẫn đến nhiều vướng mắc trong lập dự toán và thanh toán kinh phí.

Cần nghị quyết mới đáp ứng yêu cầu thực tiễn và khung pháp lý hiện hành

Theo Thanh tra tỉnh Nghệ An, nguyên nhân lớn nhất khiến Nghị quyết số 05 không còn phù hợp là hệ thống văn bản pháp luật làm căn cứ ban hành nghị quyết đã hết hiệu lực và được thay thế bằng nhiều quy định mới như Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025, Luật Ngân sách Nhà nước năm 2025, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tiếp công dân, Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo cùng các nghị định hướng dẫn thi hành.

Đặc biệt, ngày 11/6/2026, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư số 65/2026/TT-BTC sửa đổi quy định về chế độ bồi dưỡng đối với người làm nhiệm vụ tiếp công dân, trong đó điều chỉnh đáng kể mức chi.

Theo quy định mới, người chưa hưởng phụ cấp trách nhiệm theo nghề được bồi dưỡng 200.000 đồng/ngày/người, tăng mạnh so với mức 120.000 đồng/ngày đối với cấp tỉnh, cấp huyện và 80.000 đồng/ngày đối với cấp xã theo Nghị quyết số 05.

Đối với người đang hưởng phụ cấp trách nhiệm theo nghề, mức bồi dưỡng tăng từ 90.000 đồng lên 150.000 đồng/ngày. Nhóm cán bộ hỗ trợ khác cũng được nâng từ 60.000 đồng lên 100.000 đồng/ngày.

Trong bối cảnh giá cả, chi phí sinh hoạt và mức lương cơ sở đều tăng sau nhiều năm, mức bồi dưỡng theo nghị quyết cũ không còn tương xứng với áp lực công việc của đội ngũ làm công tác tiếp công dân.

Đáng chú ý, việc triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp từ giữa năm 2025 đã làm thay đổi đáng kể khối lượng công việc ở cơ sở. Số lượng đơn thư phát sinh có xu hướng tăng, nhất là các vụ việc liên quan đến đất đai, giải phóng mặt bằng, chính sách xã hội. Nhiều cán bộ vừa phải thực hiện nhiệm vụ chuyên môn, vừa kiêm nhiệm công tác tiếp công dân trong điều kiện áp lực lớn nhưng chế độ hỗ trợ chưa tương xứng.

Từ thực tiễn đó, Thanh tra tỉnh Nghệ An kiến nghị HĐND tỉnh ban hành nghị quyết mới thay thế Nghị quyết số 05/2017/NQ-HĐND nhằm bảo đảm phù hợp với hệ thống pháp luật hiện hành và yêu cầu thực tiễn.

Theo đề xuất của Thanh tra tỉnh Nghệ An, nghị quyết mới cần quy định rõ đối tượng, điều kiện, mức chi và nguồn kinh phí áp dụng thống nhất trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp; đồng thời rà soát, chuẩn hóa các vị trí, chức danh được hưởng chế độ bồi dưỡng để tránh bỏ sót hoặc trùng lặp đối tượng.

Đặc biệt, mức chi cần được điều chỉnh theo đúng khung quy định của Thông tư số 65/2026/TT-BTC, đồng thời bảo đảm cân đối với khả năng ngân sách và điều kiện phát triển kinh tế - xã hội của Nghệ An.

Việc ban hành nghị quyết thay thế không chỉ nhằm tháo gỡ những vướng mắc trong thực hiện chế độ bồi dưỡng mà còn góp phần tạo động lực cho đội ngũ trực tiếp làm công tác tiếp công dân, nâng cao chất lượng tiếp nhận, xử lý đơn thư, giải quyết khiếu nại, tố cáo, đáp ứng yêu cầu cải cách hành chính và xây dựng nền hành chính phục vụ người dân trong giai đoạn mới ở Nghệ An.