Theo dõi Báo Thanh tra trên
Bùi Bình
Thứ bảy, 21/11/2026 - 16:05
(Thanh tra) - Phát hiện sai phạm, thu hồi tài sản là nhiệm vụ quan trọng, nhưng không phải là thước đo duy nhất đánh giá chất lượng một cuộc thanh tra. Giá trị bền vững nhất của công tác thanh tra nằm ở khả năng "chẩn đoán" đúng bất cập quản lý, phòng ngừa thất thoát từ sớm và đưa ra những kiến nghị thể chế mang tính thực tiễn. Thực tiễn tại Lào Cai và Lai Châu đã minh chứng rõ nét cho tư duy đổi mới này.
Ông Nguyễn Trung Triều, Chánh Thanh tra tỉnh Lào Cai, phát biểu tại buổi làm việc với Tổ công tác Cục I, Thanh tra Chính phủ về một số nhiệm vụ trọng tâm. Ảnh: Bùi Bình
Từ trước đến nay, không ít quan niệm mặc định rằng: Một cuộc thanh tra "có chất lượng" là phải chỉ ra nhiều sai phạm, kiến nghị thu hồi số tiền thật lớn. Tuy nhiên, thực tiễn quản lý cho thấy, nếu chỉ chăm chăm "bới vết tìm sâu" mà bỏ qua việc nhận diện các điểm nghẽn thể chế thì sai phạm sẽ tiếp tục tái diễn dưới hình thức khác.
Thực tiễn tại Lào Cai trong 9 tháng đầu năm 2026 là một minh chứng. Toàn tỉnh triển khai 94 cuộc thanh tra tại 219 đơn vị, ban hành 55 kết luận, phát hiện sai phạm hơn 35,9 tỷ đồng và đã thu hồi nộp ngân sách 20,17 tỷ đồng (đạt 84,33%).
Thế nhưng, giá trị lớn nhất của thanh tra Lào Cai giai đoạn này không chỉ nằm ở số tiền hơn 20 tỷ đồng thu hồi được, mà là hiệu quả phòng ngừa thất thoát lâu dài.
"Một cuộc thanh tra tốt không phải là cố tìm thật nhiều sai phạm, mà là làm rõ đúng bản chất vấn đề và đưa ra giải pháp khả thi đi đến cùng"
Kết quả này cho thấy nỗ lực đưa kiến nghị vào thực hiện, song cũng đặt ra yêu cầu tiếp tục theo dõi những khoản chưa thu hồi, làm rõ trách nhiệm và bảo đảm các kết luận thanh tra được thực hiện đầy đủ.

Lãnh đạo, cán bộ Thanh tra Lào Cai tham gia tập huấn nghiệp vụ, góp phần nâng cao chất lượng công tác và hiệu quả thực hiện nhiệm vụ. Ảnh: Bùi Bình
Thông qua thanh tra chuyên đề về khoáng sản, Thanh tra tỉnh Lào Cai đã phát hiện sự bất cập trong chính sách và kiến nghị rà soát, điều chỉnh lại giá tính thuế tài nguyên đối với đá trắng cho sát với thị trường. Việc chủ động thanh tra các dự án chậm tiến độ, rà soát nhà đất dôi dư sau sắp xếp bộ máy đã giúp địa phương nhận diện chính xác các "điểm nghẽn", ngăn chặn nguy cơ thất thoát tài sản công từ khi mới phát sinh.
Chia sẻ về nội dung này, ông Nguyễn Trung Triều, Chánh Thanh tra tỉnh Lào Cai nhấn mạnh: “Chất lượng một cuộc thanh tra không chỉ thể hiện ở những sai phạm được phát hiện, mà quan trọng hơn là kết quả xử lý và những chuyển biến trong công tác quản lý sau thanh tra. Chúng tôi xác định việc theo dõi, đôn đốc thực hiện kết luận, thu hồi tài sản và khắc phục những hạn chế đã được chỉ ra phải được tiến hành nghiêm túc, bảo đảm các kiến nghị có hiệu quả thực chất”.

Thanh tra tỉnh Lai Châu công bố quyết định thanh tra, triển khai nhiệm vụ theo kế hoạch. Ảnh: Bùi Bình
Một khía cạnh khác chứng minh "tỷ lệ sai phạm hay số tiền thu hồi không phải là thước đo tuyệt đối" chính là thực tiễn tại tỉnh Lai Châu.
9 tháng đầu năm 2026, thanh tra phát hiện sai phạm kinh tế hơn 6,3 tỷ đồng, kiến nghị thu hồi hơn 3,8 tỷ đồng và đã thu hồi hơn 3,5 tỷ đồng, đạt 94,3%. Cơ quan thanh tra đồng thời kiến nghị xem xét trách nhiệm đối với 83 tổ chức và 207 cá nhân.
"Tiền nộp nộp ngân sách xong không có nghĩa là kết luận thanh tra đã hoàn thành. Khắc phục lỗ hổng quản lý mới là phần việc khó nhất"
Tuy nhiên, một con số đáng suy ngẫm khác xuất hiện: Trong 23 kết luận thanh tra đến hạn, mới chỉ có 3 kết luận hoàn thành đầy đủ, còn 20 kết luận chưa thể khép lại.
Điều này phản ánh một thực tế: Tiền đã nộp xong không đồng nghĩa với việc kết luận thanh tra đã được thực thi triệt để. Những kiến nghị về xử lý trách nhiệm cán bộ, sửa đổi quy trình nội bộ hay chấn chỉnh tồn tại quản lý mới là phần "khó" và dễ bị kéo dài nhất.

Ông Vũ Văn Quý, Phó Chánh Thanh tra tỉnh Lai Châu, xử lý công việc chuyên môn. Ảnh: Bùi Bình
Nói về nút thắt này, ông Vũ Văn Quý, Phó Chánh Thanh tra tỉnh Lai Châu nêu quan điểm: “Thu hồi tài sản sau thanh tra là yêu cầu quan trọng, nhưng để bảo đảm hiệu quả lâu dài, cần gắn việc thực hiện kết luận với xác định rõ trách nhiệm, thời hạn và cơ chế kiểm tra, đôn đốc. Việc rà soát, phân loại các kiến nghị chưa hoàn thành và kịp thời tháo gỡ vướng mắc là cần thiết để nâng cao hiệu lực thực thi kết luận thanh tra, hạn chế tình trạng tồn đọng, kéo dài”.
Từ thực tiễn Lào Cai và Lai Châu, có thể khẳng định: Một cuộc thanh tra tốt không phải là cuộc thanh tra "cố tìm cho ra thật nhiều sai phạm", mà là cuộc thanh tra làm rõ đúng bản chất sự việc, đưa ra giải pháp khả thi và đi đến cùng việc khắc phục.
Để đạt được mục tiêu đó, công tác thanh tra hiện nay đang chuyển dịch mạnh mẽ theo các định hướng cốt lõi:
Chuẩn hóa kết luận ngay từ gốc: Căn cứ thu hồi tiền hoặc xử lý trách nhiệm phải hoàn toàn chuẩn xác, minh bạch. Kiến nghị càng rõ ràng, tính khả thi càng cao thì quá trình đôn đốc càng thuận lợi.
Số hóa và phân loại hồ sơ đôn đốc: Cập nhật tiến độ thực hiện kết luận lên hệ thống dữ liệu số. Phân loại rõ: Vướng mắc do thể chế thì kiến nghị cấp trên tháo gỡ; chậm trễ do cố tình chây ỳ thì chuyển cơ quan thẩm quyền xử lý nghiêm.
"Phát hiện sai phạm là điểm khởi đầu, thu hồi tài sản là điều kiện cần, nhưng sửa đổi bất cập quản lý mới là giá trị bền vững"
Phối hợp liên ngành thực chất: Cơ quan thanh tra cần phối hợp với cơ quan tài chính, thuế, chính quyền địa phương và đơn vị quản lý tài sản, đồng thời làm rõ trách nhiệm thi hành. Kết quả phải được kiểm chứng bằng chứng từ, hồ sơ, không chỉ dựa vào báo cáo. Khi phát hiện bất cập trong quản lý, cần kiến nghị sửa đổi để ngăn sai phạm tái diễn. Thu hồi tài sản là yêu cầu trực tiếp; phòng ngừa thất thoát mới là giá trị bền vững.
Phát hiện sai phạm là điểm khởi đầu; thu hồi tài sản là điều kiện cần; nhưng sửa đổi bất cập quản lý, nâng cao kỷ cương công vụ mới là điều kiện đủ cho một cuộc thanh tra thành công. Đưa kết luận đi vào cuộc sống, kiến tạo môi trường quản trị lành mạnh – đó mới chính là thước đo cao nhất về hiệu lực của ngành Thanh tra trong giai đoạn mới.
Ý kiến bình luận:
Hiện chưa có bình luận nào, hãy trở thành người đầu tiên bình luận cho bài biết này!
(Thanh tra) - Từ số hóa hồ sơ đến kết nối, phân tích dữ liệu phục vụ nghiệp vụ, ngành Thanh tra đang từng bước đổi mới phương thức quản lý, điều hành và tổ chức hoạt động thanh tra. Khi dữ liệu được khai thác hiệu quả, việc nhận diện rủi ro, lựa chọn trọng tâm và kiểm soát tiến độ các cuộc thanh tra sẽ chủ động hơn, nhưng con người vẫn giữ vai trò quyết định.
Thái Hải
(Thanh tra) - Không chỉ là sân chơi thể thao, Hội thao chào mừng 81 năm Ngày Truyền thống Thanh tra Việt Nam còn là dịp để công chức, người lao động Thanh tra tỉnh Đắk Lắk giao lưu, thắt chặt tình đoàn kết, lan tỏa tinh thần rèn luyện sức khỏe, góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ năng động, trách nhiệm.
Bùi Bình
Trần Kiên
Trọng Tài
Bùi Bình
Hoài Phương
BSR
Thanh Lương
Minh Nghĩa
Hòa Bình
Đông Hà
Thanh Lương - Thanh Hoa
Thái Hải
Nguyên Khôi
Phú Đức
Minh Nghĩa