Chánh Thanh tra Phạm Xuân Linh (thứ 3 trái ảnh) cùng địa diện các đơn vị thuộc Khối Thi đua Thanh tra các bộ, ngành, thể hiện quyết tâm thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ năm 2026. Ảnh: BTT

Thanh tra chủ động, phòng ngừa từ sớm

Một trong những bước chuyển quan trọng trong công tác thanh tra ATBXHN là chủ động nắm tình hình, khoanh vùng nguy cơ thay vì thụ động chờ vi phạm xảy ra mới kiểm tra.

Tính đến tháng 9/2026, đơn vị đã hoàn thành 39/60 cuộc thanh tra theo kế hoạch và 1 cuộc thanh tra đột xuất tại 13 tỉnh, thành phố. Đối với một lĩnh vực liên quan trực tiếp đến an toàn bức xạ, hạt nhân, việc phát hiện sớm nguy cơ có ý nghĩa quan trọng. Vì vậy, cùng với bảo đảm chất lượng các cuộc thanh tra, đơn vị tăng cường theo dõi, nắm bắt tình hình để kịp thời tổ chức thanh tra đột xuất đối với những cơ sở có dấu hiệu vi phạm.

Chánh Thanh tra Phạm Xuân Linh nhấn mạnh: Việc đổi mới phương thức thanh tra phải gắn liền với yêu cầu nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, phòng ngừa rủi ro ngay từ cơ sở theo đúng tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV. Mọi hành vi vi phạm đều được xem xét và xử lý nghiêm minh theo quy định của pháp luật.

Bên cạnh thanh tra trực tiếp, Thanh tra ATBXHN đẩy mạnh hướng dẫn nghiệp vụ, chia sẻ dữ liệu và kinh nghiệm xử lý vi phạm cho các địa phương, tạo mạng lưới giám sát chặt chẽ từ Trung ương đến cơ sở.

Đại diện Thanh tra ATBXHN công bố quyết định thanh tra việc chấp hành quy định về an toàn bức xạ tại Bệnh viện Đa khoa Bắc Ninh số 2, ngày 5/6. Ảnh: XL

Không chỉ dừng lại ở khâu phát hiện và xử lý vi phạm, từ thực tiễn công tác, Thanh tra ATBXHN đã tích cực tham mưu hoàn thiện thể chế phục vụ quản lý nhà nước.

Thanh tra ATBXHN đã chủ trì xây dựng Nghị định số 71/2026/NĐ-CP ngày 9/3/2026 của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử. đồng thời tham mưu ban hành Kế hoạch triển khai thực hiện Nghị định trên toàn quốc.

Hiện nay, đơn vị đang xây dựng Thông tư quy định chi tiết và hướng dẫn hoạt động thanh tra, kiểm tra, giám sát về ATBXHN.

Thanh tra ATBXHN cũng tham gia các tổ soạn thảo văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến an toàn hạt nhân, an ninh hạt nhân, lò phản ứng nghiên cứu và nhà máy điện hạt nhân mô đun nhỏ.

Buổi công bố quyết định thanh tra về ATBXHN tại Bệnh viện Bạch Mai, ngày 29/6. Ảnh: TV

Chuẩn hóa hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật chuyên ngành

Nhằm tạo cơ sở pháp lý thống nhất cho công tác kiểm tra, Thanh tra ATBXHN đã chủ trì xây dựng và trình Bộ Khoa học và Công nghệ công bố 20 tiêu chuẩn quốc gia trong lĩnh vực an toàn và an ninh hạt nhân.

Hệ thống tiêu chuẩn này bao quát từ thuật ngữ, khảo sát và lựa chọn địa điểm, đánh giá địa chấn đến thiết kế, xây dựng, hệ thống cung cấp điện, hệ thống đo lường và điều khiển, phòng điều khiển, bảo vệ thực thể vật liệu hạt nhân và các yêu cầu thiết kế bảo đảm an toàn đối với cơ sở hạt nhân.

Các tiêu chuẩn tạo thêm cơ sở để hoạt động quản lý, kiểm tra, giám sát được thực hiện theo những yêu cầu thống nhất. Đây cũng là phần việc có ý nghĩa trong quá trình chuẩn bị các điều kiện phục vụ phát triển điện hạt nhân.

Từ thanh tra xử lý, kiến tạo thể chế đến chuẩn hóa tiêu chuẩn kỹ thuật, Thanh tra ATBXHN đang từng bước đưa Nghị quyết Đại hội XIV vào thực tiễn công tác. Quản lý chủ động hơn, sát thực tế hơn và phòng ngừa hiệu quả hơn chính là thước đo chất lượng của đơn vị trong tình hình mới.