(Thanh tra) - Đó là phát biểu của Thẩm phán Tòa án Nhân dân (TAND) Tối cao Lương Ngọc Trâm tại hội thảo quốc tế về “Công ước năm New York 1958 của Liên hợp quốc về công nhận và cho thi hành phán quyết của trọng tài nước ngoài” do TAND Tối cao phối hợp với Tòa Trọng tài thường trực tổ chức ngày 21/4.
Dự hội thảo có ông Neil Nucup, Cố vấn Pháp lý và Trưởng Đại diện Văn phòng Tòa Trọng tài thường trực tại Việt Nam; bà Samantha Tan, Luật sư thành viên Hãng Luật Freshfields tại Singapore; cùng Thẩm phán, Thư ký TAND khu vực và TAND cấp tỉnh thuộc khu vực từ tỉnh Hà Tĩnh trở ra.
Phát biểu khai mạc hội thảo, Thẩm phán TAND Tối cao Lương Ngọc Trâm cho biết, việc tổ chức Hội thảo có ý nghĩa thiết thực và kịp thời. Đây không chỉ là diễn đàn học thuật để cập nhật, trao đổi kiến thức chuyên sâu về Công ước năm 1958, mà còn là cơ hội để đội ngũ Thẩm phán, Thư ký Tòa án Việt Nam, đặc biệt là tại các TAND khu vực, tiếp cận kinh nghiệm quốc tế, nâng cao năng lực chuyên môn, kỹ năng thực tiễn trong giải quyết loại việc đặc thù.
“Đặc biệt, từ 1/7/2025, hệ thống TAND Việt Nam được tổ chức theo mô hình 3 cấp. Trong đó, TAND khu vực được giao thẩm quyền giải quyết sơ thẩm các yêu cầu công nhận và cho thi hành phán quyết của trọng tài nước ngoài; TAND cấp tỉnh thực hiện phúc thẩm quyết định của TAND khu vực có kháng cáo, kháng nghị. Đây là nhiệm vụ mới, mang tính chuyên sâu, đòi hỏi đội ngũ thẩm phán, thư ký không chỉ vững pháp luật trong nước mà còn am hiểu sâu sắc Công ước năm 1958”, Thẩm phán Lương Ngọc Trâm cho biết thêm.
Thẩm phán Lương Ngọc Trâm nhấn mạnh thêm, trong bối cảnh Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu tăng trưởng kinh tế cao, hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số, việc hoàn thiện thể chế, nâng cao chất lượng hoạt động tư pháp, đặc biệt trong lĩnh vực thương mại quốc tế, có ý nghĩa hết sức cấp thiết. Theo đó, kết quả giải quyết yêu cầu công nhận và cho thi hành hiệu quả các phán quyết trọng tài nước ngoài không chỉ đơn thuần là kết quả thực thi một trong các nhiệm vụ của tòa án theo luật định mà còn là một trong những yếu tố then chốt góp phần xây dựng môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch, an toàn và có khả năng dự báo tại Việt Nam.
Theo Thẩm phán Lương Ngọc Trâm, các phán quyết trọng tài nước ngoài được tòa án xem xét, công nhận và cho thi hành khách quan, đúng pháp luật và phù hợp với thông lệ quốc tế sẽ góp phần củng cố niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt là các nhà đầu tư nước ngoài đang hoạt động tại Việt Nam cũng như những nhà đầu tư tiềm năng đang tìm hiểu, đánh giá môi trường kinh doanh của Việt Nam. Niềm tin vào khả năng được tòa án bảo vệ công bằng, minh bạch, đúng pháp luật chính là nền tảng để họ yên tâm mở rộng đầu tư, gắn bó lâu dài với thị trường Việt Nam. Niềm tin đó chính là yếu tố cốt lõi để tạo dựng uy tín quốc gia, nâng cao năng lực cạnh tranh và thúc đẩy phát triển bền vững.
"Do đó, một hệ thống tòa án vận hành hiệu quả, tôn trọng các chuẩn mực quốc tế sẽ là nền tảng vững chắc để thu hút dòng vốn đầu tư nước ngoài chất lượng cao, thúc đẩy hoạt động thương mại, tài chính và dịch vụ phát triển mạnh mẽ tại Việt Nam. Từ đó, vị thế, vai trò, uy tín của hệ thống Tòa án Việt Nam ngày càng được nâng cao, đáp ứng yêu cầu phát triển và hội nhập của đất nước trong giai đoạn mới", Thẩm phán Lương Ngọc Trâm khẳng định.
Để hội thảo mang lại nhiều giá trị thiết thực, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của tòa án trong lĩnh vực này, Thẩm phán Lương Ngọc Trâm yêu cầu các đại biểu tập trung nghiên cứu sâu các nguyên tắc cốt lõi của Công ước 1958, đặc biệt là các căn cứ từ chối công nhận và cho thi hành, bảo đảm áp dụng phù hợp với tinh thần Công ước và thông lệ quốc tế; đồng thời tăng cường trao đổi kinh nghiệm giữa chuyên gia quốc tế với Thẩm phán, Thư ký Tòa án Việt Nam gắn với các tình huống, vụ việc điển hình; thẳng thắn nhận diện những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn để thống nhất cách áp dụng pháp luật, bảo đảm minh bạch và khả năng dự báo; qua đó tiếp tục nghiên cứu, tổng hợp, đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng giải quyết, góp phần hoàn thiện thể chế và hiệu quả hoạt động tư pháp trong lĩnh vực thương mại quốc tế.
Tại hội thảo, các đại biểu đã tập trung trao đổi kinh nghiệm, làm rõ các nguyên tắc công nhận và cho thi hành phán quyết trọng tài nước ngoài, qua đó nâng cao năng lực đội ngũ thẩm phán, thư ký tòa án, góp phần hoàn thiện thể chế, củng cố niềm tin của nhà đầu tư và thúc đẩy môi trường kinh doanh minh bạch, an toàn tại Việt Nam.
Cũng tại hội thảo, các đại biểu đã được các chuyên gia trình bày khái quát chung về trọng tài thương mại quốc tế và vai trò của Tòa án quốc gia; quy định của Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015 về thủ tục yêu cầu công nhận và cho thi hành tại Việt Nam phán quyết của trọng tài nước ngoài; phân tích, diễn giải từ Điều I đến Điều V Công ước New York 1958 và lấy ví dụ tương ứng cho từng điều. Đồng thời trao đổi, thảo luận về giải quyết một số yêu cầu phản đối việc công nhận và cho thi hành phán quyết của trọng tài nước ngoài dựa trên cơ sở Điều II và Điều V của Công ước.
TAND Tối cao cho biết thêm, theo kế hoạch, sau khi tổ chức tại Hà Nội, hội thảo sẽ tiếp tục được tổ chức tại Thành phố Hồ Chí Minh cho các thẩm phán, thư ký TAND khu vực và TAND cấp tỉnh thuộc khu vực phía Nam.
