Sau khi Nghị quyết số 173/2024/QH15 có hiệu lực, số ca cấp cứu liên quan đến thuốc lá điện tử tại Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai giảm rõ rệt, còn khoảng 1-2 trường hợp mỗi tháng. Ảnh minh họa: Thanh Lương

Theo Tổ soạn thảo, việc sửa đổi Luật nhằm thể chế hóa đầy đủ các chủ trương của Quốc hội, tạo hành lang pháp lý thống nhất trong công tác quản lý, phòng ngừa và xử lý vi phạm đối với các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới.

Hiện Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá chưa có quy định cụ thể về khái niệm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng cũng như chưa quy định cấm đối với hai nhóm sản phẩm này.

Trong khi đó, Nghị quyết số 173/2024/QH15 của Quốc hội đã quy định cấm toàn diện thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và các sản phẩm chứa chất gây nghiện, gây hại cho sức khỏe con người; đồng thời, Luật Đầu tư cũng đã đưa hai nhóm sản phẩm này vào danh mục ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh.

Báo cáo tổng kết 13 năm thi hành Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá cho thấy Việt Nam đã đạt nhiều kết quả tích cực khi tỷ lệ hút thuốc lá điếu thông thường ở nam giới trưởng thành giảm đáng kể và tỷ lệ phơi nhiễm với khói thuốc thụ động tại gia đình, nơi làm việc và nơi công cộng đều giảm.

Tuy nhiên, Tổ soạn thảo nhận định kết quả này đang đứng trước nguy cơ bị ảnh hưởng bởi sự gia tăng nhanh của việc sử dụng thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng, đặc biệt trong thanh thiếu niên.

Theo số liệu sơ bộ của Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai, trước thời điểm lệnh cấm được ban hành, trong vòng 22 tháng đơn vị này tiếp nhận 120 trường hợp cấp cứu liên quan đến thuốc lá điện tử, trung bình khoảng 5-6 ca mỗi tháng, trong đó có những bệnh nhân bị tổn thương não nặng sau khi sử dụng.

Sau khi lệnh cấm có hiệu lực, số ca cấp cứu giảm còn khoảng 1-2 trường hợp mỗi tháng. Tình trạng quảng cáo công khai thuốc lá điện tử trên mạng xã hội, thông qua người có ảnh hưởng và tại các cửa hàng bán lẻ cũng giảm mạnh, gần như chấm dứt sau khi các cơ quan chức năng tăng cường thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm.

Theo Tổ soạn thảo, đây là minh chứng cho thấy các quy định cấm thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng đã bước đầu phát huy hiệu quả, cần tiếp tục được luật hóa để bảo đảm tính thống nhất và ổn định lâu dài.

Dự thảo Luật cũng đề xuất bổ sung quy định cấm mọi hình thức trưng bày sản phẩm thuốc lá tại điểm bán.

Theo Tổ soạn thảo, mặc dù Luật Quảng cáo và Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá đã cấm quảng cáo thuốc lá, song việc trưng bày sản phẩm cùng các vật dụng hỗ trợ như tủ trưng bày, đèn chiếu sáng, biển hiệu... trên thực tế vẫn là một hình thức quảng bá sản phẩm.

Đây cũng là khuyến nghị của Công ước khung của WHO về kiểm soát thuốc lá (FCTC) mà Việt Nam là thành viên.

Đến cuối năm 2024, đã có 59 quốc gia trên thế giới áp dụng quy định cấm trưng bày thuốc lá tại điểm bán, trong đó có nhiều nước ASEAN như Thái Lan, Singapore, Brunei, Lào và Malaysia.