Các cô giáo chung tay dọn dẹp, vận chuyển vật liệu để sửa chữa các phòng học, sẵn sàng đón học sinh bước vào năm học mới. Ảnh: Bình Yên

Mái trường - nơi gieo những ước mơ

Buổi sáng ở Trường Phổ thông Dân tộc bán trú TH và THCS Trạm Tấu bắt đầu bằng những âm thanh quen thuộc. Tiếng học sinh gọi nhau trên hành lang, tiếng bước chân vội vàng trước giờ vào lớp, tiếng giáo viên chuẩn bị cho tiết học mới. Một ngày học mới lại bắt đầu, mang theo những câu chuyện quen thuộc của thầy và trò nơi vùng cao.

Nhưng trước khi đón học sinh trở lại, những người thầy, người cô ở đây còn phải tự tay hoàn tất nhiều phần việc. Sau mưa lũ, rãnh thoát nước, mặt đường bám đầy bùn đất cần được khơi thông. Hệ thống đường ống dẫn nước sinh hoạt về trường bị dòng lũ kéo đứt cũng phải khẩn trương khắc phục. Có những cô giáo cùng nhau dọn dẹp, vận chuyển vật liệu sửa lại phòng học; những người thầy tự tay cưa xẻ, gia công gỗ để tu bổ bàn ghế và trang thiết bị.

Giáo viên Trường Phổ thông Dân tộc bán trú TH và THCS Trạm Tấu khẩn trương khơi thông rãnh thoát nước, dọn dẹp bùn đất, chuẩn bị điều kiện đón học sinh trở lại trường sau mưa lũ. Ảnh: Bình Yên

Những công việc ấy có thể không xuất hiện trong một tiết học, nhưng lại là phần không thể thiếu để trường học sẵn sàng đón học sinh.

Năm học 2026 - 2027, Trường Phổ thông Dân tộc bán trú TH và THCS Trạm Tấu có 1.133 học sinh, 39 lớp; trong đó cấp TH có 655 học sinh/23 lớp, cấp THCS có 478 học sinh/16 lớp. Đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên gồm 78 người, trong đó có 56 giáo viên.

Nhà trường hiện có 23 phòng học, 5 phòng bộ môn, 12 phòng chức năng; khu nội trú có 26 phòng ở, phục vụ khoảng 1.100 học sinh nội trú.

Với nhiều học sinh ở những thôn bản xa, trường không chỉ là nơi học rồi trở về nhà. Đó còn là nơi ăn, ở, sinh hoạt và gắn bó trong phần lớn thời gian của năm học.

Em Mùa A Cáng, học sinh lớp 6A, quê ở Km 16, xã Trạm Tấu, cách trường khoảng 12km, đã quen dần với cuộc sống ấy.

“Lúc đầu em nhớ nhà. Nhưng được thầy cô động viên, được học cùng các bạn nên dần quen. Em muốn học thật tốt để sau này trở thành người con có ích, người công dân tốt, đóng góp xây dựng cho quê hương giàu đẹp”, em Cáng chia sẻ.

Một ước mơ nhỏ, nhưng phía sau là cả một hành trình mà nhà trường đang cố gắng vun đắp.

Với học sinh vùng cao, để các em học tốt trước hết phải giúp các em yên tâm ở trường. Một em học chưa tốt được giáo viên kèm thêm. Một học sinh nhớ nhà được thầy cô động viên. Những trường hợp khó khăn được nhà trường tìm cách hỗ trợ. Có khi, chỉ một cuộc trò chuyện sau giờ học cũng giúp giáo viên hiểu thêm điều học sinh đang gặp phải.

“Với học sinh vùng cao, để các em học tốt trước hết phải giúp các em yên tâm ở trường. Thầy cô vừa là người dạy học, vừa gần gũi, động viên và chăm lo để các em coi trường như ngôi nhà thứ hai”, cô giáo Vàng Thị Mai chia sẻ.

Vì thế, công việc của người thầy ở đây không kết thúc khi tiếng trống báo hết tiết vang lên.

Thầy giáo tự tay cưa xẻ, gia công gỗ để tu bổ bàn ghế, trang thiết bị phục vụ việc dạy và học. Ảnh: Bình Yên

Từ một lớp học đến một ước mơ

Mỗi học sinh có một hoàn cảnh riêng. Có em lớn lên trong gia đình còn khó khăn, có em sớm quen với công việc nương rẫy của cha mẹ, có em ở cách trường rất xa. Nhưng khi được tạo điều kiện học tập, hoàn cảnh không nhất thiết phải trở thành giới hạn của tương lai.

Năm học 2026 - 2027, nhà trường phấn đấu duy trì tỷ lệ chuyên cần đạt 95%, tỷ lệ học sinh hoàn thành chương trình đạt 98,5%, tỷ lệ hoàn thành THCS đạt 100%. Cùng với nâng cao chất lượng dạy học, trường tiếp tục chú trọng kỹ năng sống, hoạt động trải nghiệm và hướng nghiệp.

Theo ông Ngô Văn Huỳnh, Hiệu trưởng Trường Phổ thông Dân tộc bán trú TH và THCS Trạm Tấu, điều nhà trường hướng tới không chỉ là điểm số, mà còn là những giá trị cốt lõi và năng lực của học sinh để sau này có thể đáp ứng yêu cầu của xã hội, góp phần xây dựng quê hương, đất nước trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

“Các em ở vùng cao có thể còn hạn chế về điều kiện học tập, nhưng nếu có môi trường tốt và người đồng hành, các em hoàn toàn có thể tiến bộ. Chúng tôi mong mỗi học sinh khi rời trường đều có kiến thức, kỹ năng và quan trọng hơn là có niềm tin vào chính mình”, ông Huỳnh cho biết.

Niềm tin ấy cũng cần được tiếp sức từ phía gia đình và địa phương.

Tập thể giáo viên Trường Phổ thông Dân tộc bán trú TH và THCS Trạm Tấu tham gia tập huấn chuyên môn, chuẩn bị cho năm học 2026 - 2027. Ảnh: Bình Yên

Theo ông Trịnh Văn Xuê, Bí thư Đảng ủy xã, chăm lo cho giáo dục chính là chăm lo cho tương lai của địa phương. Vì vậy, địa phương tiếp tục phối hợp với nhà trường, gia đình và các lực lượng liên quan để tạo điều kiện cho học sinh yên tâm học tập, nhất là những em ở địa bàn còn khó khăn.

“Đối với địa bàn vùng cao, chăm lo cho giáo dục chính là chăm lo cho tương lai của địa phương. Mỗi học sinh được đến trường, được học tập và rèn luyện trong điều kiện tốt hơn là thêm một cơ hội để các em phát triển toàn diện, sau này đóng góp cho gia đình và quê hương”, ông Trịnh Văn Xuê cho biết.

Đến thời điểm hiện tại, xã đã phân bổ kinh phí sửa chữa cơ sở vật chất, mua sắm bàn ghế... trên 3 tỷ đồng cho các trường trên địa bàn xã.

Những lớp học ở Trạm Tấu vì thế không chỉ truyền đạt kiến thức. Ở đó, học sinh học cách tự lập khi sống xa gia đình, học cách hòa nhập với bạn bè, mạnh dạn thể hiện bản thân và từng bước hình dung về con đường phía trước.

Có thể hôm nay, ước mơ của một đứa trẻ vùng cao vẫn còn rất xa. Nhưng mỗi tiết học, mỗi lần được thầy cô động viên, mỗi cơ hội được tham gia một hoạt động mới lại giúp khoảng cách ấy ngắn hơn một chút.

Toàn cảnh Trường Phổ thông Dân tộc bán trú TH và THCS Trạm Tấu, nơi hơn 1.100 học sinh học tập, sinh hoạt và nuôi dưỡng những ước mơ. Ảnh: Bình Yên

Ở Trạm Tấu, những người thầy vẫn tiếp tục công việc quen thuộc của mình: đứng trên bục giảng, chăm lo học sinh và kiên nhẫn gieo từng hạt chữ.

Còn những đứa trẻ vùng cao vẫn mang theo những ước mơ giản dị. Có thể các em chưa biết con đường phía trước sẽ dài đến đâu, nhưng mỗi ngày đến trường đang cho các em thêm một lựa chọn.

Nếu ở Khao Mang, câu chuyện bắt đầu từ sự chuẩn bị của một ngôi trường để học sinh có điều kiện trở lại lớp, thì ở Trạm Tấu, câu chuyện đi tiếp vào những gì diễn ra phía sau cánh cổng trường: những người thầy đang đồng hành và những đứa trẻ đang từng ngày trưởng thành.

Bởi giá trị của một ngôi trường không chỉ nằm ở những phòng học, khu bán trú hay những bộ bàn ghế mới. Điều quan trọng hơn là từ nơi ấy, một đứa trẻ có thêm kiến thức, thêm kỹ năng và thêm niềm tin để nghĩ về tương lai.

Và đôi khi, một tương lai tốt đẹp hơn bắt đầu rất giản dị: Từ một lớp học nhỏ giữa vùng cao Trạm Tấu.