Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng được Quốc hội thông qua trong phiên làm việc chiều 23/4. Theo đó, Quốc hội quyết định giữ quy định người đi công chứng phải chụp ảnh với công chứng viên.

Quốc hội đã biểu quyết thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng. Ảnh: P.Thắng

Công chứng là dịch vụ công do công chứng viên của tổ chức hành nghề công chứng thực hiện để chứng nhận tính xác thực, hợp pháp của giao dịch bằng văn bản phải công chứng hoặc cá nhân, tổ chức tự nguyện yêu cầu công chứng.

Người đi công chứng chụp ảnh với công chứng viên làm tăng tính minh bạch

Một trong những vấn đề được các đại biểu quan tâm khi thảo luận là giữ hay bỏ quy định chụp ảnh người tham gia giao dịch ký văn bản công chứng trước sự chứng kiến của công chứng viên.

Trong báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự án luật trước khi các đại biểu Quốc hội bấm nút, Chính phủ cho rằng trong bối cảnh việc định danh điện tử, công nghệ sinh trắc học triển khai rộng rãi; công chứng viên được trang bị thiết bị xác thực cá nhân bằng công nghệ sinh trắc học, máy quét chuyên dụng hoặc sử dụng ứng dụng VNeID để xác thực người yêu cầu công chứng, ngăn chặn giả mạo…, thì việc bỏ quy định về chụp ảnh người yêu cầu công chứng ký trước mặt công chứng viên sẽ giúp giảm bớt một khâu trong thủ tục công chứng.

Tuy nhiên, quy định này thời gian qua cũng đã góp phần nâng cao trách nhiệm của công chứng viên và tổ chức hành nghề công chứng, tăng tính minh bạch, xác thực đối với giao dịch công chứng.

Quy định này đồng thời bảo đảm các giao dịch công chứng phải được ký trước sự chứng kiến của công chứng viên, bảo vệ tốt hơn quyền lợi cho công chứng viên và người yêu cầu công chứng.

Do vậy, Chính phủ đã chỉnh lý dự thảo luật theo hướng giữ lại quy định về việc chụp ảnh người tham gia giao dịch ký văn bản công chứng trước sự chứng kiến của công chứng viên.

Công chứng giao dịch bất động sản phải theo địa hạt

Luật Công chứng mới không liệt kê giao dịch phải công chứng, mà chỉ quy định rõ hơn tiêu chí xác định giao dịch phải công chứng.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự án luật trước khi các đại biểu Quốc hội bấm nút. Ảnh: P.Thắng

Theo đó, luật quy định “giao dịch phải công chứng là giao dịch quan trọng, đòi hỏi điều kiện tham gia giao dịch chặt chẽ, mức độ an toàn pháp lý cao và được luật quy định phải công chứng”.

Bộ Tư pháp được giao chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành có liên quan rà soát, cập nhật, đăng tải danh mục các giao dịch phải công chứng, chứng thực trên Cổng thông tin điện tử của Bộ Tư pháp.

Cách tiếp nhận này, theo Chính phủ, sẽ giúp giảm trực tiếp 6 loại giao dịch phải công chứng đang được quy định trong các nghị định của Chính phủ, tăng số lượng giao dịch được công chứng tự nguyện theo yêu cầu, tạo thuận lợi, giảm chi phí tuân thủ pháp luật cho tổ chức, cá nhân.

Luật Công chứng cũng tiếp tục quy định thẩm quyền công chứng giao dịch có đối tượng bất động sản theo phạm vi tỉnh, thành phố nơi tổ chức hành nghề công chứng đặt trụ sở.

Như vậy, công chứng viên sẽ chịu trách nhiệm về tính xác thực, hợp pháp của giao dịch, bao gồm cả việc kiểm tra, xác minh tình trạng pháp lý và thực tế của bất động sản khi cần thiết.

Chính phủ cho rằng việc thực hiện công chứng giao dịch về bất động sản trong phạm vi tỉnh, thành phố sẽ hạn chế tối đa nguy cơ rủi ro về công chứng, chứng thực nhiều lần đối với một bất động sản tại một thời điểm.

Tuy nhiên, tiếp thu ý kiến đại biểu, dự thảo luật trình Quốc hội biểu quyết thông qua đã điều chỉnh theo hướng mở rộng thẩm quyền công chứng không theo địa hạt đối với các giao dịch không có đối tượng trực tiếp là bất động sản như hợp đồng ủy quyền, hợp đồng đặt cọc để mua bán, chuyển nhượng bất động sản… Điều này, nhằm tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp.

Luật Công chứng sẽ có hiệu lực thi hành từ 1/7/2027.