Chiều 22/8, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Nghị quyết giảm thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp đối với cá nhân và doanh nghiệp.

Chính phủ đề xuất giảm 30% thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp cho kỳ tính thuế năm 2026 và năm 2027 của cá nhân, hộ kinh doanh và doanh nghiệp có doanh thu hằng năm không quá 10 tỷ đồng.

Vượt nhỏ mà mất toàn bộ mức giảm thuế có thể tạo tâm lý ngại tăng quy mô

Tán thành với đề xuất của Chính phủ, nhưng nhiều đại biểu đề nghị làm rõ cơ sở của ngưỡng doanh thu 10 tỷ đồng và mức giảm 30%.

Đại biểu Quốc hội Nguyễn Duy Thanh (Cà Mau)

Đại biểu Quốc hội Nguyễn Duy Thanh cho biết, doanh nghiệp có doanh thu không quá 10 tỷ đồng, đang áp dụng thuế suất 17%, khi được giảm 30% thì mức thuế thực tế tương đương 11,9%. Nhưng chỉ cần doanh thu vượt ngưỡng, mức thuế quay lại 17%, chênh lệch tới 5,1 điểm phần trăm.

“Vấn đề ở đây không phải là ngưỡng 10 tỷ đồng cao hay thấp mà là cách xử lý khi doanh nghiệp đi qua ngưỡng đó”, đại biểu Nguyễn Duy Thanh nói.

Ông đề nghị nghiên cứu cơ chế chuyển tiếp, theo hướng mức giảm thuế giảm dần trong một khoảng doanh thu nhất định sau khi vượt 10 tỷ đồng.

“Nếu chỉ vượt một mức nhỏ mà mất toàn bộ mức giảm thì có thể tạo tâm lý ngại tăng quy mô; đồng thời có thể phát sinh động cơ chia nhỏ doanh thu, tách hoạt động hoặc pháp nhân để tiếp tục được hưởng chính sách”, ông Thanh nêu quan điểm.

Cùng quan điểm, đại biểu Thạch Phước Bình đề nghị phải bảo đảm doanh nghiệp phát triển, tăng doanh thu thì nghĩa vụ thuế có thể tăng nhưng “không tăng đột ngột đến mức tạo ra động cơ không chịu lớn của doanh nghiệp”.

Trong khi đó, đại biểu Nguyễn Thành Trung nhận định khó khăn của hộ kinh doanh hiện nay không chỉ nằm ở nghĩa vụ thuế mà còn ở chi phí tuân thủ khi chuyển từ thuế khoán sang kê khai, sử dụng hóa đơn điện tử, thực hiện chế độ kế toán và các thủ tục liên quan.

“Nếu chỉ giảm 30% số thuế mà không giảm thủ tục thì hiệu quả chính sách sẽ chưa trọn vẹn”, đại biểu lưu ý.

Các đại biểu Quốc hội tại phiên họp chiều 22/8. Ảnh: QH

Theo đại biểu, việc bù trừ hoặc hoàn số thuế đã tạm nộp trong tám tháng đầu năm 2026 cần được thực hiện đơn giản, chủ động trên cơ sở dữ liệu của cơ quan thuế, không làm phát sinh thêm thủ tục hành chính đối với người dân và doanh nghiệp.

Dự thảo cũng cần làm rõ nguyên tắc xác định doanh thu với doanh nghiệp mới thành lập, chia tách, sáp nhập hoặc có kỳ tính thuế khác năm dương lịch.

“Một chính sách thuế tốt không chỉ giảm số thuế phải nộp mà còn phải giảm chi phí tuân thủ, giảm thủ tục và bảo đảm người dân, doanh nghiệp được hưởng chính sách một cách thuận lợi ngay từ khi nghị quyết có hiệu lực”, đại biểu Nguyễn Thành Trung nhấn mạnh.

Ngưỡng 10 tỷ đồng bao phủ đa số hộ kinh doanh, doanh nghiệp

Giải thích việc lựa chọn ngưỡng doanh thu 10 tỷ đồng, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết theo số liệu quản lý hiện nay, có 2.696.863 hộ kinh doanh doanh thu đến 10 tỷ đồng, chiếm 99,98% tổng số hộ; 865.115 doanh nghiệp doanh thu đến 10 tỷ đồng, chiếm khoảng 81,11%.

“Điểm gãy 10 tỷ đồng đó đã bao phủ đại đa số các doanh nghiệp cùng số hộ kinh doanh được hưởng chính sách này”, Bộ trưởng Bộ Tài chính khẳng định.

Về mức giảm 30% thuế, Bộ trưởng tính toán doanh thu 10 tỷ đồng tương đương khoảng 833 triệu đồng mỗi tháng. Với lợi nhuận khoảng 12%, số thuế doanh nghiệp phải nộp hàng tháng vào khoảng 15–17 triệu đồng. Mức giảm 30% tương đương khoảng 4 triệu đến hơn 5 triệu đồng.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn. Ảnh: QH

“Mức 5 triệu này thì tương đương với mức chi tiêu cao nhất của một người dân trong một tháng và cũng tương đương với mức lương tối thiểu vùng, cụ thể là vùng một”, Bộ trưởng cho biết.

Với khoản giảm này, theo Bộ trưởng Bộ Tài chính, sẽ giúp doanh nghiệp có thêm nguồn lực để phát triển.

Về chi phí tuân thủ, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn đồng tình đây là vấn đề doanh nghiệp đặc biệt quan tâm. Chính sách thuế phải “trung lập, đơn giản, dễ hiểu, dễ tính, dễ làm, dễ kiểm tra”.

Bộ trưởng cho biết nội dung này sẽ tiếp tục được xử lý trong Luật Hỗ trợ phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, dự kiến trình Quốc hội tại kỳ họp tháng 10.

Theo đó, cơ quan soạn thảo dự kiến nâng mức doanh thu được lựa chọn phương pháp tính thuế đơn giản - tính thuế thu nhập theo tỷ lệ phần trăm trên doanh số - từ 3 tỷ đồng hiện nay lên 10 tỷ đồng, giúp doanh nghiệp được hỗ trợ nhiều hơn.

Bộ trưởng Bộ Tài chính cũng cho biết, dự thảo nghị định của Chính phủ sẽ loại trừ các trường hợp công ty con, công ty liên kết nhằm hạn chế tối đa việc lợi dụng chính sách.

Giải đáp về thời gian áp dụng, Bộ trưởng cho biết nghị quyết thực hiện cho năm 2026 và 2027 vì năm tài chính được tính theo năm; khi kết thúc năm mới quyết toán, trừ chi phí và số thuế tạm nộp.

Bộ trưởng Bộ Tài chính đồng thời nêu rõ, việc thông báo chính sách sớm sẽ giúp doanh nghiệp chủ động xác định mức ưu đãi, xây dựng kế hoạch đầu tư, kinh doanh, đặc biệt trong chu kỳ cuối năm và những tháng Tết.