Sáng 16/10, tại Hội nghị toàn quốc do Bộ Chính trị, Ban Bí thư tổ chức, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc đã truyền đạt những nội dung cốt lõi của 3 nghị quyết về xây dựng Đảng được thông qua tại Hội nghị Trung ương 4 vừa qua.

“Đây không phải là 3 nghị quyết riêng lẻ, mà là 3 bộ phận gắn bó hữu cơ trong một chỉnh thể thống nhất, cùng giải quyết những vấn đề có ý nghĩa nền tảng và quyết định đối với năng lực lãnh đạo, cầm quyền của Đảng”, ông Ngọc nhấn mạnh.

Đảng muốn lãnh đạo tốt, trước hết phải quản lý tốt chính mình

Thông tin cụ thể những nội dung cốt lõi trong Nghị quyết số 31 về tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh toàn diện, đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước trong kỷ nguyên mới, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương trước hết nhấn mạnh định hướng nâng cao năng lực tự đổi mới, tự chỉnh đốn, tự hoàn thiện của Đảng, coi đây là yêu cầu thường xuyên, xuất phát từ chính nhu cầu phát triển của Đảng.

Các đại biểu tham dự hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Hội nghị Trung ương 4 khóa XIV. Ảnh: Như Ý

Bên cạnh đó, cần nhận thức đầy đủ mối quan hệ giữa “xây” và “chống”, quản lý Đảng chặt chẽ, nghiêm minh.

“Đảng muốn lãnh đạo tốt, trước hết phải quản lý tốt chính mình. Quản lý chặt để phòng ngừa sai phạm, giữ vững kỷ luật, kỷ cương; quản lý nghiêm minh để bảo đảm mọi tổ chức đảng, mọi đảng viên đều bình đẳng trước kỷ luật của Đảng, không có vùng cấm, không có ngoại lệ”, ông Nguyễn Duy Ngọc nhấn mạnh.

Thực tiễn công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng những nhiệm kỳ qua, theo Trưởng Ban Tổ chức Trung ương, xử lý nghiêm các tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên vi phạm là cần thiết, nhưng quan trọng hơn là phải nhận diện, khắc phục những nguyên nhân và điều kiện làm phát sinh vi phạm.

“Từ mỗi vụ việc phải rút ra được những vấn đề về cơ chế, chính sách, quản lý cán bộ và kiểm soát quyền lực để hoàn thiện, phòng ngừa từ sớm, từ xa. Không chỉ xử lý sai phạm đã xảy ra mà phải ngăn ngừa nguy cơ tái diễn những sai phạm tương tự”, ông nhấn mạnh.

Cùng với đó, phải tạo được môi trường trong đó cái đúng, cái tốt được khuyến khích, bảo vệ và phát huy; những biểu hiện lệch lạc, suy thoái được nhận diện, uốn nắn kịp thời; sai phạm phải được xử lý nghiêm minh.

Xây dựng Đảng thật sự là đạo đức, là văn minh; đề cao văn hóa của Đảng, trách nhiệm nêu gương và sự thống nhất giữa lời nói với việc làm, cũng là nội dung cốt lõi của nghị quyết.

Ông Nguyễn Duy Ngọc quán triệt phải khắc phục tình trạng nói nhiều làm ít, nói không đi đôi với làm, hình thức trong sinh hoạt, tự phê bình và phê bình; kiên quyết đấu tranh với chủ nghĩa cá nhân, cơ hội, thực dụng, đặc quyền, đặc lợi.

Một nội dung cốt lõi khác là xây dựng Đảng phải thực sự dựa vào nhân dân, gắn bó mật thiết với Nhân dân và chịu sự giám sát của Nhân dân; gắn xây dựng, chỉnh đốn Đảng với nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền và hiệu quả phát triển đất nước; lấy kết quả thực tiễn làm thước đo quan trọng.

Theo Trưởng Ban Tổ chức Trung ương, xây dựng Đảng phải thực sự tạo ra chuyển biến về chất lượng hoạch định chủ trương, quyết sách, năng lực thể chế hóa, tổ chức thực hiện, tháo gỡ các điểm nghẽn, huy động và phát huy hiệu quả các nguồn lực phát triển.

“Với ban thường vụ các tỉnh ủy, thành ủy, khi đất nước đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, nếu vẫn lãnh đạo phát triển kinh tế - xã hội theo cách làm cũ, chủ yếu nghe báo cáo, giao chỉ tiêu, đôn đốc tiến độ, tháo gỡ từng vụ việc, thì rất khó đáp ứng yêu cầu”, ông Nguyễn Duy Ngọc dẫn chứng.

Ông cho rằng phải nâng tầm năng lực lãnh đạo của cấp ủy, trước hết là năng lực tư duy chiến lược, nhận diện và tạo ra những động lực tăng trưởng mới; khả năng dự báo, hoạch định không gian phát triển, lựa chọn những ngành, lĩnh vực có lợi thế cạnh tranh, huy động và phân bổ hiệu quả các nguồn lực.

Giao thêm nhiệm vụ mà không bảo đảm đủ cán bộ, nguồn lực, công việc sẽ ách tắc

Với Nghị quyết số 29 về tiếp tục đổi mới, hoàn thiện phương thức lãnh đạo, cầm quyền của Đảng trong kỷ nguyên mới, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc cho biết nghị quyết tiếp tục làm rõ và hoàn thiện phương thức lãnh đạo, cầm quyền của Đảng, bảo đảm Đảng lãnh đạo toàn diện nhưng không bao biện, làm thay.

Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc. Ảnh: Như Ý

“Điều quan trọng là phải khắc phục cả hai khuynh hướng: bao biện, làm thay, can thiệp không đúng vào công việc thuộc thẩm quyền của cơ quan Nhà nước; hoặc buông lỏng lãnh đạo, thiếu kiểm tra, giám sát, không chịu trách nhiệm về kết quả thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng”, ông Nguyễn Duy Ngọc lưu ý.

Từ thực tiễn, theo Trưởng Ban Tổ chức Trung ương, có những công việc pháp luật và các quy định đã xác định rõ thẩm quyền của cơ quan, tổ chức, cá nhân nhưng khi thực hiện vẫn phải xin ý kiến qua nhiều cấp, nhiều khâu. Điều đó không chỉ làm chậm công việc mà còn làm mờ trách nhiệm của chủ thể quyết định.

Tinh thần được Trung ương quán triệt là đổi mới phân công, phân cấp, phân quyền, việc gì cấp nào làm tốt hơn thì giao cho cấp đó; đã giao nhiệm vụ phải giao thẩm quyền, nguồn lực và điều kiện thực hiện tương ứng và xác định rõ trách nhiệm, cơ chế kiểm tra, giám sát, trách nhiệm giải trình.

“Nếu chỉ giao thêm nhiệm vụ mà không bảo đảm đủ cán bộ có năng lực, nguồn lực, dữ liệu và điều kiện thực hiện, công việc sẽ ách tắc, người dân và doanh nghiệp phải chờ đợi. Ngược lại, có những việc đã thuộc thẩm quyền của cấp xã nhưng vẫn phải xin ý kiến nhiều cấp, nhiều cơ quan thì phân cấp cũng chưa phát huy hiệu quả”, ông Nguyễn Duy Ngọc nhấn mạnh.

Nghị quyết của Trung ương cũng đổi mới căn bản việc xây dựng và tổ chức thực hiện nghị quyết, bảo đảm mỗi chủ trương, quyết sách được chuẩn bị kỹ lưỡng, có tính khả thi và được thực hiện đến cùng.

Đi kèm với đó là cần đổi mới công tác kiểm tra, giám sát theo hướng chủ động phòng ngừa, cảnh báo sớm, đồng hành với tổ chức thực hiện và nâng cao hiệu quả lãnh đạo.

Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc cũng nhấn mạnh phương thức lãnh đạo hiện đại không chỉ là ứng dụng công nghệ mới, mà trước hết là tư duy lãnh đạo khoa học hơn, quyết định đúng đắn hơn, tổ chức thực hiện hiệu quả hơn, ngày càng phát huy đầy đủ hơn quyền làm chủ của nhân dân.

Với Nghị quyết số 30 về tiếp tục xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp và đổi mới căn bản, toàn diện công tác cán bộ đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương nhấn mạnh trước hết yêu cầu đổi mới tư duy về công tác cán bộ, xuất phát từ yêu cầu nhiệm vụ để lựa chọn, xây dựng và phát triển đội ngũ; không bố trí công việc theo con người hiện có.

“Đây là sự thay đổi rất quan trọng trong cách tiếp cận công tác cán bộ”, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương nhận định.

Theo đó, phải xác định rõ yêu cầu nhiệm vụ, chức năng, vị trí việc làm và những năng lực cần thiết; từ đó mới lựa chọn, đào tạo, bố trí, sử dụng cán bộ phù hợp. Không thể vì đang có cán bộ như thế nào mà thiết kế công việc theo con người như thế ấy, hoặc chỉ căn cứ vào bằng cấp, thâm niên, quá trình công tác để bố trí cán bộ.

Ông Nguyễn Duy Ngọc nêu ví dụ sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, khối lượng công việc và yêu cầu năng lực của cán bộ cấp xã đã thay đổi rất lớn. Nếu vẫn đánh giá, bố trí cán bộ chủ yếu theo chức danh, thâm niên hoặc kinh nghiệm trước đây thì khó đáp ứng yêu cầu.

Vì vậy, theo ông, phải căn cứ vào nhiệm vụ thực tế để xác định cần người có năng lực gì, thiếu năng lực nào, ai có thể đảm đương, ai cần đào tạo thêm và vị trí nào phải điều chỉnh, bố trí lại.

“Công tác cán bộ phải bắt đầu từ yêu cầu của công việc và kết thúc bằng hiệu quả của công việc; không phải tìm việc cho người, mà phải tìm đúng người để làm việc”, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương quán triệt.

Ông cho biết Bộ Chính trị đã kết luận chỉ đạo trong quý IV/2026, cả hệ thống chính trị phải hoàn thành xây dựng vị trí việc làm. Đây là cơ sở nền tảng để xác định biên chế, cải cách tiền lương và thực hiện các chính sách về cán bộ.

Không để đánh giá là một việc, sử dụng cán bộ lại là việc khác

Đổi mới thực chất việc đánh giá cán bộ, lấy phẩm chất, năng lực, uy tín và đặc biệt là kết quả, sản phẩm công việc làm thước đo chủ yếu cũng là định hướng quan trọng được Trưởng Ban Tổ chức Trung ương đề cập.

Toàn cảnh hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Hội nghị Trung ương 4 khóa XIV. Ảnh: Như Ý

Nghị quyết yêu cầu khắc phục tình trạng đánh giá hình thức, bình quân, nể nang, né tránh; không chỉ đánh giá qua hồ sơ, báo cáo, nhận xét chung chung mà phải dựa vào kết quả thực hiện nhiệm vụ, những sản phẩm cụ thể, có thể kiểm chứng.

Tuy nhiên, ông Nguyễn Duy Ngọc lưu ý đánh giá bằng kết quả không có nghĩa chỉ nhìn vào những con số mà phải xem xét kết quả trong mối quan hệ với tính chất, độ khó của nhiệm vụ, điều kiện thực hiện, nguồn lực được giao và đóng góp thực chất của từng cá nhân.

Đánh giá cán bộ cũng phải phân biệt được người làm tốt với người làm chưa tốt, người thực sự dám làm với người chỉ làm tròn quy trình, người có đóng góp thực chất với người có thành tích chủ yếu trên báo cáo.

Quan trọng hơn, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương cho rằng kết quả đánh giá phải được sử dụng thực chất trong đào tạo, bố trí, sử dụng, đề bạt, trọng dụng hoặc thay thế cán bộ. “Không để đánh giá là một việc, sử dụng cán bộ lại là việc khác”, ông Ngọc nói.

Cho biết Bộ Chính trị đã thông qua chủ trương sửa đổi, bổ sung Quyết định 366 để cụ thể hóa, triển khai đồng bộ các quan điểm, tư tưởng nêu trên, ông Ngọc thông tin sẽ thống nhất thực hiện quy định mới về đánh giá cán bộ từ 1/1/2027.

Ông Nguyễn Duy Ngọc cũng đề cập tinh thần đổi mới cơ chế phát hiện, tạo nguồn, lựa chọn và sử dụng cán bộ theo hướng rộng mở, thực chất hơn; đặc biệt coi trọng phát hiện, trọng dụng nhân tài.

Nghị quyết của Trung ương yêu cầu khắc phục tình trạng tạo nguồn khép kín, cục bộ; chủ động chuẩn bị đội ngũ kế cận từ sớm, từ xa, nhiều lớp, nhiều phương án; mở rộng nguồn cán bộ có chất lượng từ thực tiễn công tác, từ các lĩnh vực, khu vực và môi trường hoạt động khác nhau theo quy định

“Điều quan trọng không phải cán bộ xuất thân từ đâu, đã trải qua bao nhiêu vị trí, mà là có đủ phẩm chất, năng lực, đáp ứng tiêu chuẩn và làm được việc hay không”, ông Ngọc nhấn mạnh.

Tại nghị quyết vừa ban hành, Trung ương cũng lưu ý việc tạo động lực để cán bộ cống hiến, khuyến khích và bảo vệ người dám đổi mới, sáng tạo vì lợi ích chung; đồng thời kiên quyết sàng lọc, thay thế người không đáp ứng yêu cầu.

Cùng với đãi ngộ xứng đáng cho nhân tài, bảo vệ người dám nghĩ, dám làm, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương nhấn mạnh phải khắc phục tình trạng cán bộ yếu kém, trì trệ, né tránh trách nhiệm nhưng vẫn được bố trí, sử dụng kéo dài; thực hiện nghiêm việc rà soát, sàng lọc, bố trí lại, miễn nhiệm hoặc thay thế những người không đáp ứng yêu cầu.

Một nội dung quan trọng khác, theo ông, là kiểm soát chặt chẽ quyền lực trong công tác cán bộ, đề cao trách nhiệm của cấp ủy, người đứng đầu; đồng thời hoàn thiện thể chế và ứng dụng dữ liệu, công nghệ để nâng cao tính khách quan, minh bạch.

Trong đó, theo Trưởng Ban Tổ chức Trung ương, trách nhiệm của cấp ủy, người đứng đầu không chỉ được đo bằng kết quả của một nhiệm kỳ, mà còn bằng chất lượng đội ngũ cán bộ được xây dựng và nguồn kế cận được chuẩn bị cho những nhiệm kỳ tiếp theo.

“Hoàn thành tốt nhiệm vụ trước mắt nhưng không chuẩn bị được đội ngũ cán bộ cho tương lai thì chưa hoàn thành đầy đủ trách nhiệm đối với sự phát triển lâu dài của tổ chức”, ông Nguyễn Duy Ngọc nói.

Theo Trưởng Ban Tổ chức Trung ương, ba nghị quyết có trọng tâm riêng nhưng bổ sung, hỗ trợ lẫn nhau, không thể tách rời.

Mục tiêu mà ba nghị quyết cùng hướng tới là: Đảng trong sạch, vững mạnh hơn; phương thức lãnh đạo, cầm quyền khoa học, hiệu quả hơn; đội ngũ cán bộ có chất lượng, trách nhiệm và năng lực thực thi cao hơn.