Phát biểu khai mạc Hội nghị Trung ương 4 khóa XIV, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh yêu cầu bao trùm là nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền, sức chiến đấu của Đảng, quy tụ và phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc để hiện thực hóa mục tiêu phát triển.

“Những vấn đề về tổ chức, xây dựng Đảng, phương thức lãnh đạo, cầm quyền; cán bộ, nguồn lực và phát triển kinh tế - xã hội cần được xem xét trong mối liên hệ hữu cơ với nhau: Đảng định hướng đúng. Hệ thống chính trị, guồng máy hành chính vận hành hiệu quả. Tiềm năng, sức lực con người được phát huy. Nhân dân được thụ hưởng thành quả”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nói.

Trung ương cần nhìn thẳng vào những hạn chế kéo dài

Gợi mở 4 vấn đề trọng tâm mà Hội nghị Trung ương 4 cần tập trung giải quyết, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước trước hết nhấn mạnh việc nâng cao năng lực tự đổi mới, tự chỉnh đốn và định hướng phát triển đất nước của Đảng.

Khai mạc Hội nghị Trung ương 4 khóa XIV. Ảnh: TTXVN

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, Trung ương cần nhìn thẳng vào những hạn chế kéo dài: vì sao tồn tại, khuyết điểm đã được chỉ ra nhưng chậm sửa chữa, vi phạm đã được cảnh báo nhưng vẫn tái diễn? Có nội dung đúng quy trình mà chưa chọn đúng người, chưa giải quyết được việc, hiệu quả thấp? Các nghị quyết mới phải xử lý căn nguyên, xác định trách nhiệm, kể cả trách nhiệm của cơ quan lãnh đạo, tham mưu ở Trung ương.

Nghị quyết mới vì thế phải kết hợp chặt chẽ xây dựng với chỉnh đốn, giáo dục; phòng ngừa với xử lý nghiêm minh; hình thành cơ chế để tổ chức đảng, từng đảng viên tự phát hiện, tự sửa chữa khuyết điểm.

“Xây dựng Đảng thật sự là đạo đức, là văn minh phải thể hiện ở sự liêm chính, công tâm, tôn trọng sự thật, bảo vệ cái đúng và trách nhiệm trước Nhân dân”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nói.

Các đề cương tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam, 40 năm thực hiện Cương lĩnh và nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Điều lệ Đảng cần được đặt trong yêu cầu chuẩn bị nền tảng cho sự phát triển lâu dài của đất nước.

Nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Điều lệ phải gắn với các tổng kết nêu trên; đồng thời giữ vững nguyên tắc nền tảng, làm rõ yêu cầu mới về tổ chức, thẩm quyền, trách nhiệm và kiểm soát quyền lực.

Người đứng đầu Đảng, Nhà nước lưu ý cần phân biệt vướng mắc do Điều lệ, văn bản thi hành hay tổ chức thực hiện; xác định rõ nội dung thuộc Điều lệ, nội dung do Trung ương quy định, vấn đề cần kiểm chứng.

“Chỉ đề xuất sửa đổi vấn đề cần thiết, có giá trị lâu dài; không chuyển cơ học nội dung nghị quyết vào Điều lệ”, theo lời Tổng Bí thư, Chủ tịch nước.

Khắc phục bao biện, làm thay, xin ý kiến nhiều vòng

Vấn đề trọng tâm thứ hai là đổi mới phương thức lãnh đạo, cầm quyền để nâng cao hiệu lực hoạt động của hệ thống chính trị.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ không thể chỉ sắp xếp lại bộ máy mà giữ nguyên cách làm việc không còn phù hợp.

Toàn cảnh phiên khai mạc Hội nghị Trung ương 4 khóa XIV. Ảnh: TTXVN

Đổi mới phương thức lãnh đạo, cầm quyền phải bảo đảm thống nhất về định hướng, phân định rõ trách nhiệm, phát huy đầy đủ thẩm quyền và tính chủ động của từng cấp ủy, tổ chức đảng và cơ quan, đơn vị.

Sơ kết Nghị quyết 28, theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, cần làm rõ phương thức lãnh đạo, cầm quyền phải đổi mới như thế nào để quyết sách có chất lượng hơn, bộ máy chủ động hơn, công việc được giải quyết tốt hơn.

“Cơ chế Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, Nhân dân làm chủ phải vận hành thực chất, khắc phục bao biện, làm thay, buông lỏng lãnh đạo và xin ý kiến nhiều vòng đối với việc thuộc thẩm quyền”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nói.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước định hướng chất lượng lãnh đạo phải được nâng lên từ phát hiện vấn đề, dự báo, lựa chọn phương án đến quyết định, kiểm tra và điều chỉnh.

Theo đó, cần làm rõ cách khắc phục tình trạng nhiều văn bản, nhiều cuộc họp nhưng công việc chậm chuyển biến; phân cấp, phân quyền phải tạo năng lực hành động thực tế trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp…

Việc thay thế Quy định số 21 cũng cần bảo đảm thống nhất về tổ chức đảng, thẩm quyền thi hành kỷ luật, giải quyết khiếu nại kỷ luật và quy trình thực hiện, phù hợp với mô hình mới. Đồng thời, nâng cao hiệu quả kiểm tra, giám sát, phát hiện sớm sơ hở, kiểm soát cả lạm quyền và né tránh trách nhiệm.

“Giữ nghiêm kỷ luật đi đôi với bảo vệ cán bộ liêm chính, đổi mới vì lợi ích chung; không bao che sai phạm”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước quán triệt.

Không lấy thành tích bù trừ vi phạm về đạo đức, liêm chính

Vấn đề trọng tâm thứ ba được người đứng đầu Đảng, Nhà nước đề cập là việc đổi mới công tác cán bộ, trọng dụng nhân tài đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước.

“Quyết sách chỉ trở thành hiện thực khi có đội ngũ cán bộ đủ phẩm chất, năng lực và trách nhiệm thực hiện”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nói.

Các đại biểu tại Hội nghị Trung ương 4 khóa XIV. Ảnh: TTXVN

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, cần quản lý đội ngũ thống nhất, liên thông; gắn nhiệm vụ chính trị, vị trí việc làm với tạo nguồn, đào tạo, đánh giá, bố trí và sàng lọc; khắc phục chia cắt theo từng khâu, từng cấp, từng nhiệm kỳ.

Đánh giá cán bộ phải nhận diện được phẩm chất, thực tài, uy tín và triển vọng qua công việc, nhất là cách xử lý việc khó. Kết quả phải đặt trong tương quan với thẩm quyền, nguồn lực và điều kiện thực hiện; không lấy thành tích bù trừ vi phạm về chính trị, đạo đức, liêm chính.

Cán bộ cấp chiến lược phải có tầm nhìn, tư duy hệ thống, năng lực lựa chọn và tổ chức thực hiện những quyết sách lớn; cán bộ cơ sở phải nắm chắc địa bàn, có năng lực giải quyết công việc và phục vụ Nhân dân.

“Người đứng đầu phải biết phát hiện, trọng dụng người có đức, có tài, phát huy trí tuệ tập thể và chuẩn bị đội ngũ kế cận. Mỗi nhiệm kỳ phải để lại một đội ngũ tốt hơn, một tổ chức mạnh hơn, năng lực thực thi cao hơn”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý.

Ông đề nghị làm rõ cơ chế phát hiện, thu hút nguồn cán bộ từ khu vực ngoài nhà nước và người Việt Nam ở nước ngoài; chuẩn bị nguồn cán bộ mở, nhiều lớp, nhiều phương án; tạo cơ hội cho cán bộ trẻ, cán bộ nữ, cán bộ người dân tộc thiểu số, cán bộ khoa học kỹ thuật.

Cùng với đó, theo người đứng đầu Đảng, Nhà nước, cần thảo luận cơ chế giao nhiệm vụ lớn, trao quyền thực chất, bảo đảm nguồn lực và đánh giá theo đóng góp; tạo môi trường tôn trọng sáng tạo, chấp nhận rủi ro nghiên cứu có kiểm soát.

“Thu hút được người tài phải đi cùng sử dụng hiệu quả, phát triển đội ngũ kế cận và chuyển giao tri thức”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước định hướng.

Không để quyền lực, thông tin, tài sản công trở thành lợi thế riêng

Vấn đề thứ tư là xác định đúng ưu tiên, phát huy hiệu quả nguồn lực để phát triển nhanh và bền vững.

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, năm 2027 phải tăng tốc, bứt phá, chuyển biến mạnh mẽ, tạo đà thực hiện mục tiêu cả nhiệm kỳ.

Ông đề nghị Trung ương thảo luận kỹ mục tiêu tổng quát, các chỉ tiêu chủ yếu và giải pháp trọng tâm, nhất là cơ sở, điều kiện phấn đấu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên, lạm phát khoảng 4,5%.

Đồng thời, Trung ương cần làm rõ đâu là những khâu đột phá để chuyển nguồn lực thành năng lực sản xuất, kinh doanh và kết quả phát triển thực chất?...

Về ngân sách nhà nước, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị Trung ương đánh giá năm 2026, cho ý kiến về dự toán năm 2027, làm rõ khả năng cân đối và những điều chỉnh cần thiết để phục vụ yêu cầu tăng tốc, bứt phá.

Theo người đứng đầu Đảng, Nhà nước, phân bổ nguồn lực cần bảo đảm vai trò chủ đạo của ngân sách Trung ương, phát huy tính chủ động của địa phương; hài hòa giữa đầu tư phát triển, cải cách tiền lương và an sinh xã hội.

“Cần thảo luận cơ chế khắc phục dàn trải, ràng buộc chưa hợp lý, tiết kiệm ngay từ phân bổ để tập trung cho nhiệm vụ trọng điểm; đánh giá hiệu quả chi qua kết quả thực tế”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nói và nhấn mạnh “không để quyền lực, thông tin, tài sản công trở thành lợi thế riêng”.

Bốn trọng tâm trên, theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, cùng hướng tới một yêu cầu: xây dựng Đảng và hệ thống chính trị đủ sức lãnh đạo, tổ chức thực hiện các mục tiêu phát triển, phát huy sự tham gia và sức sáng tạo của toàn dân.

Trung ương tập trung làm rõ 4 vấn đề xuyên suốt

Trong quá trình xem xét các nội dung của chương trình, người đứng đầu Đảng, Nhà nước đề nghị Trung ương tập trung làm rõ 4 vấn đề xuyên suốt.

Một là, mỗi đề án phải xác định đúng những vấn đề cần giải quyết. Vướng ở chủ trương, thể chế hay ở tổ chức thực hiện, phối hợp và trách nhiệm cá nhân? Vì sao quy định đã sửa, nguồn lực đã giao mà công việc vẫn chậm?

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu khai mạc Hội nghị Trung ương 4 khóa XIV. Ảnh; TTXVN

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, phải phân biệt rõ bất cập của chủ trương với yếu kém trong thực hiện; bảo đảm các quyết sách thống nhất, không tháo gỡ ở lĩnh vực này lại tạo rào cản ở lĩnh vực khác.

Thứ hai, các chủ trương, định hướng lớn đã xác định phải được thể chế hóa đầy đủ, đồng bộ và tổ chức thi hành hiệu quả. Cần sửa luật, chính sách nào; cơ quan nào chủ trì, thời hạn nào hoàn thành?

“Không để lợi ích cục bộ, thủ tục phát sinh làm thu hẹp chủ trương; trách nhiệm phải gắn với chất lượng, tiến độ thể chế hóa và kết quả thi hành”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước quán triệt.

Thứ ba, phải bảo đảm con người, thẩm quyền và nguồn lực ngay khi quyết định. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu làm đâu chắc đó, việc đã rõ thì quyết định, triển khai kịp thời; việc mới, khó cần thí điểm phải rõ phạm vi, thẩm quyền, thời hạn, cơ chế kiểm soát và tiêu chí đánh giá.

“Làm chắc để đi nhanh, không lấy thận trọng làm lý do trì hoãn, nhưng cũng tuyệt đối không được chủ quan, nóng vội”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước quán triệt.

Thứ tư, mỗi quyết sách phải có cách kiểm chứng kết quả và điều chỉnh từ thực tiễn. Vấn đề nào được giải quyết, nguồn lực nào được khơi thông, Nhân dân được hưởng lợi gì? Mọi kết quả phải đảm bảo tính hiệu quả.

“Mọi lựa chọn phải đặt lợi ích quốc gia, dân tộc, quyền và lợi ích chính đáng của Nhân dân lên trên hết”, theo lời người đứng đầu Đảng, Nhà nước.