Phó Tổng Thanh tra Trần Đức Lượng. Ảnh: Hồng Hà

Trao đổi bên lề hội nghị tổng kết Chương trình Sáng kiến phòng, chống tham nhũng Việt nam 2011 (VACI 2011), ngày 20/5, Phó Tổng Thanh tra Trần Đức Lượng nhấn mạnh: Nếu đánh giá về tiêu chí của tính hiệu quả, hiệu suất, độ bền vững, khả năng nhân rộng, tính sáng tạo thì VACI 2011 đã thành công. Tuy nhiên có một số dự án trong quá trình triển khai gặp khó khăn, ví dụ trong điều hành có đề án “Điều chế vắc-xin phòng, chống tham nhũng”. Khó khăn ở đây có nhiều yếu tố: Thứ nhất, khi xây dựng đề án chưa lường hết được các khó khăn, vướng mắc của nó. Thứ hai, thời gian thực hiện chương trình rất ngắn. Triển khai trong 2 năm, nhưng thời gian thực tế để tổ chức thực hiện chỉ có 1 năm. Và từ ý tưởng để biến thành kế hoạch hành động, chúng ta cũng chưa có kinh nghiệm nên trong một số dự án chưa có được thành công. 

+ Chúng ta phải rút ra những bài học kinh nghiệm gì thưa Phó Tổng Thanh tra?

- Chúng ta đã có bước tiến dài trong tổ chức thực hiện. Với chủ đề tăng cường liêm chính, tăng trách nhiệm giải trình, tăng thực thi pháp luật, tức là chúng ta muốn khơi dậy từ trong cộng đồng, ở cấp cơ sở đưa ra các ý tưởng sáng tạo để góp phần giảm thiểu tham nhũng. Đây cũng là cách làm của Việt Nam. Trên thế giới có nhiều nước đã làm theo cách này. Chúng ta cũng học tập nhưng có tính sáng tạo hơn. 

Bước đầu có những khó khăn nhưng qua vài năm thực hiện chúng ta cũng có những kinh nghiệm. Trong tổ chức thực hiện, chúng ta lựa chọn chủ đề và phát động cuộc thi, tổ chức hội thảo ở các vùng miền, khu vực để kêu gọi sự sáng tạo từ rất nhiều giai tầng trong xã hội với nhiều chủ đề như: Giám sát cộng đồng, trường học, công nghệ thông tin tại các cơ quan Nhà nước, tổ chức xã hội, học viện, hiệp hội, trường học trải dài ở 21 tỉnh, thành phố. 

Kinh nghiệm thứ 2 cũng chính là quyết tâm của các chủ dự án. Tức là khi trúng giải rồi thì không vì lợi nhuận, không vì mục đích kinh tế mà cần có động lực tinh thần, thể hiện quyết tâm cao khi triển khai thực hiện. Các chủ dự án cũng rất tâm huyết từ lúc xây dựng chương trình dự án, tổ chức thực hiện, và chủ động tổ chức các cuộc gặp nhau của các nhóm chủ đề để trao đổi kinh nghiệm. Khi thành công các chủ dự án rất mong muốn dự án của mình được nhân rộng. Đó chính là tính bền vững. 

+ Từ các sáng kiến đề án, chúng ta sẽ làm gì để nhân rộng hiệu quả, thưa ông?

- Vấn đề này cần sự quan tâm của cấp ủy, chính quyền địa phương. Như 1 đề án ở Hà Tĩnh khi phần tài trợ chỉ có 15.000 USD nhưng thực tế địa phương đã bỏ ra hơn nhiều lần để triển khai nhân rộng. Thanh tra Chính phủ sẽ đề xuất với Thủ tướng chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương nghiên cứu tính hiệu quả của các Đề án VACI 2011 để đầu tư nhân rộng và phổ biến. Công tác phòng, chống tham nhũng trước hết là trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân, toàn xã hội, nhưng trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền địa phương cũng rất quan trọng.

+ Các chủ đề án đều mong mỏi sự vào cuộc của cấp ủy, chính quyền địa phương. Ông đánh giá như thế nào về mức độ phòng, chống tham nhũng thông qua việc thực hiện các đề án? 

- Theo tôi các cấp ủy, chính quyền địa phương đã vào cuộc từ lâu rồi, họ thể hiện bằng những hành động thiết thực, cụ thể. Còn từ chương trình dự án này, đối với Việt Nam là mới. Trong thực tế, chính quyền các địa phương đã vào cuộc, nhưng chưa đồng bộ, đồng đều, ở chỗ này, chỗ kia chưa được quan tâm. Thanh tra Chính phủ cũng sẽ kiến nghị với Thủ tướng Chính phủ để chỉ đạo các cấp ủy, chính quyền quan tâm nhiều hơn, đặc biệt là các đề án có chất lượng tốt. Phòng, chống tham nhũng hiệu quả sẽ thúc đẩy kinh tế, xã hội phát triển tốt hơn và lúc đó đời sống của người dân cải thiện tốt hơn.

+ Xin cảm ơn Phó Tổng Thanh tra!
 

Hồng Hà (Ghi)