(Thanh tra) - Tại Hội nghị Hiệp thương lần thứ nhất bầu cử Đại biểu Quốc hội (ĐBQH) khóa XIV, Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) tổ chức sáng ngày 16/2, nhiều ý kiến đề nghị, tăng ĐBQH chuyên trách, giảm đại diện ở cơ quan hành pháp, cũng như tăng số lượng người dân tộc thiểu số, người ngoài Đảng, bảo đảm tỷ lệ đại biểu nữ…
Hiệp thương thảo thuận cơ cấu
Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, Phó Chủ tịch Hội đồng bầu cử Quốc gia Nguyễn Thiện Nhân nhấn mạnh, cuộc bầu cử ĐBQH và HĐND các cấp lần này là sự kiện có ý nghĩa chính trị trọng đại và cũng là đợt sinh hoạt sâu rộng trong nhân dân để cử tri cả nước lựa chọn những đại biểu xứng đáng đại diện cho ý chí, nguyện vọng của mình tại cơ quan quyền lực của nhà nước.
“Một trong những nhiệm vụ hàng đầu của MTTQ Việt Nam là giới thiệu những người đủ tiêu chuẩn ứng cử qua các bước hiệp thương theo luật định. Đây là khâu quan trọng để Hội đồng bầu cử Quốc gia lập và công bố danh sách chính thức những người ứng cử ĐBQH. Ủy ban Bầu cử các cấp và địa phương lập và công bố danh sách chính thức những người ứng cử đại biểu HĐND cùng cấp, vừa đảm bảo số lượng, chất lượng vừa thể hiện đúng cơ cấu, thành phần đại diện cho trí tuệ khối đại đoàn kết toàn dân tộc”, Chủ tịch Nguyễn Thiện Nhân nói.
Để có danh sách những người ứng cử theo từng đơn vị bầu cử, Mặt trận sẽ qua 3 lần hiệp thương. Hội nghị Hiệp thương lần thứ nhất được tiến hành để hiệp thương thỏa thuận về cơ cấu, thành phần, số lượng người của các cơ quan, tổ chức, đơn vị ở Trung ương được giới thiệu ứng cử ĐBQH trên cơ sở dự kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.
Theo Nghị quyết 1140/2016/UBTVQH13 dự kiến cơ cấu ĐBQH khóa XIV ở Trung ương tăng 15 người so với khóa XIII (khóa XIII là 183 đại biểu). Số tăng này đều là ĐBQH chuyên trách để góp phần tăng cường hiệu lực, hiệu quả hoạt động của Quốc hội.
Còn số lượng ĐBQH ở các cơ quan Đảng, cơ quan Chủ tịch nước, Chính phủ, cơ quan thuộc Chính phủ, Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, TAND Tối cao, Viện KSND Tối cao, Kiểm toán Nhà nước, MTTQ và các tổ chức thành viên không thay đổi so với khóa XIII.
Bảo đảm công bằng ở cả Trung ương và địa phương là đều có số dư
Ông Nguyễn Túc, Ủy viên Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam cho rằng, không khí hồ hởi, phấn khởi bởi không khí dân chủ sau Đại hội Đảng XII cần được phát huy mạnh trong cuộc bầu cử lần này.
“Khóa này tăng 15 ĐBQH ở Trung ương thì đều ở cơ quan Quốc hội. Trong khi đó, đại biểu thuộc các thành phần, tầng lớp trong xã hội chưa thỏa đáng. Cần tính toán lại điều này”, ông Túc nói.
Còn theo ông Đỗ Duy Thường, Ủy viên Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam cho rằng, cần thảo luận danh sách có số dư để bầu ra 198 ĐBQH được bầu ở Trung ương.
“Phải bảo đảm tiêu chuẩn cao nhất của người ứng cử ĐBQH, bảo đảm công bằng ở cả Trung ương và địa phương là đều có số dư. Cần bảo đảm số dư ở mỗi đơn vị bầu cử ít nhất là 2 người”, ông Thường đề nghị.
Ông Trần Hoàng Thám, Ủy viên Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam mong muốn giảm 50% ĐBQH ở các cơ quan hành pháp, vì họ đã quá nhiều việc và thực tế khu vực này không có đủ thời gian để tham gia Quốc hội. Nếu giảm được người ở khu vực hánh pháp thì tăng ĐBQH chuyên trách, hoặc thêm cho khu vực mặt trận, các tổ chức đoàn thể. Cùng với đó, cần có cơ chế để tăng thêm, lựa chọn được những người tự ứng cử.
Nhiều ý kiến cũng đề nghị, mở rộng số lượng ĐBQH là người ngoài Đảng, dân tộc thiểu số, nhân sỹ trí thức tiêu biểu; thành phần phải bảo đảm yêu cầu cao nhất là tiêu chuẩn ĐBQH, tránh tình trạng có ĐBQH được bầu đúng thành phần nhưng cả nhiệm kỳ “không có tiếng nói nào”.
Sẽ tiếp tục tính toán điều chỉnh
Ghi nhận các ý kiến, Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu cho biết, sẽ tiếp tục nghiên cứu tính toán cho phù hợp như tăng cường các ĐBQH chuyên trách ở Trung ương và địa phương, giảm các cơ quan hành chính ở địa phương.
Sau hội nghị hiệp thương lần thứ nhất, Ban Thường trực Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam sẽ gửi biên bản hội nghị hiệp thương lần thứ nhất đến Hội đồng Bầu cử quốc gia và Ủy ban Thường vụ Quốc hội ngay trong ngày 17/2.
Sau khi nhận được văn bản điều chỉnh lần thứ nhất của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về cơ cấu, thành phần, số lượng người của cơ quan, đơn vị ở trung ương được giới thiệu ứng cử ĐBQH, Ban Thường trực Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam sẽ có văn bản thông báo đến các cơ quan, đơn vị trung ương để tiến hành giới thiệu người ứng cử trong thời gian từ 24/2 đến 10/3.
Việc tổ chức Hội nghị Hiệp thương lần thứ 2 để thỏa thuận lập danh sách sơ bộ những người ứng cử ĐBQH, HĐND được tổ chức trong khoảng thời gian từ 16/3 đến 18/3.
Hội nghị Hiệp thương lần thứ 3 được tổ chức trong khoảng thời gian từ 13/4 đến 17/4.
Thảo Nguyên
