Sáng 9/7 Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật Dầu khí sửa đổi. Một trong những vấn đề mới đáng chú ý là tăng cường phân cấp, phân quyền cho Bộ Công Thương và giao quyền cho Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng quốc gia Việt Nam (Petrovietnam).

Nâng tầm Luật Dầu khí

Trình bày tờ trình Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng nêu bối cảnh công tác tìm kiếm, thăm dò và khai thác dầu khí ngày càng khó khăn.

Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng. Nguồn ảnh: mediaquochoi

Theo ông Hùng, sản lượng nhiều mỏ dầu khí hiện hữu đang suy giảm; công tác tìm kiếm thăm dò dầu khí ở các vùng nước sâu, xa bờ gặp khó khăn do địa chất phức tạp và yếu tố nhạy cảm về quốc phòng, an ninh.

Trong khi đó, giá dầu thô phụ thuộc vào thị trường thế giới, gần đây có những biến động bất thường, tình hình thế giới có nhiều biến động ảnh hưởng lớn đến nguồn cung năng lượng...

Việc sửa đổi Luật Dầu khí, theo Chính phủ, sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho điều tra cơ bản về dầu khí và hoạt động dầu khí, hạn chế tối đa những khó khăn, vướng mắc, sự không rõ ràng, chồng chéo, bất cập của hệ thống pháp luật.

Sửa luật lần này cũng nhằm tăng cường thu hút đầu tư nước ngoài và tư nhân trong lĩnh vực tìm kiếm, thăm dò và khai thác dầu khí trong bối cảnh hoạt động dầu khí ngày càng khó khăn, phức tạp.

Thẩm tra sơ bộ, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính nhất trí tiếp tục sửa đổi để nâng tầm Luật Dầu khí, tiếp tục “mở đường cho sự phát triển”, đáp ứng yêu cầu cao hơn về bảo đảm an ninh năng lượng, phục vụ tăng trưởng kinh tế cao.

Một trong những nội dung mới đáng chú ý là các quy định tăng cường phân cấp, phân quyền cho cơ quan quản lý Nhà nước về dầu khí và giao quyền cho Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng quốc gia Việt Nam (Petrovietnam).

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, Ủy ban này nhìn nhận quy định tại dự thảo Luật là sự thay đổi lớn về mô hình quản lý đặc thù đối với hoạt động dầu khí thượng nguồn.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi. Nguồn ảnh: mediaquochoi

Các quy định này không chỉ đơn thuần thay đổi mang tính kỹ thuật để giao quyền cho Tập đoàn Petrovietnam mà có nhiều nội dung rất quan trọng như giao thẩm quyền thẩm định, phê duyệt, điều chỉnh nội dung hợp đồng dầu khí và cấp, điều chỉnh giấy chứng nhận đăng ký đầu tư.

Làm rõ trách nhiệm của Bộ Công Thương trong lĩnh vực dầu khí

Cơ quan thẩm tra đề nghị thuyết minh rõ cơ sở đề xuất phân cấp, phân quyền, giao quyền, thay đổi mô hình quản lý, làm rõ vai trò và phạm vi trách nhiệm, nội dung hoạt động quản lý của Bộ Công Thương - cơ quan thực hiện chức năng quản lý Nhà nước trong lĩnh vực dầu khí.

Ủy ban Kinh tế và Tài chính cũng đề nghị làm rõ vai trò của Bộ trưởng Bộ Công Thương chịu trách nhiệm trước Thủ tướng, Chính phủ và Quốc hội về quản lý nhà nước trong lĩnh vực dầu khí theo quy định của Luật Tổ chức Chính phủ có sự thay đổi như thế nào theo mô hình quản lý mới.

Đặc biệt, cơ quan thẩm tra đề nghị làm rõ vai trò kiểm tra, giám sát, kiểm soát, bảo đảm chặt chẽ, hiệu quả.

Cần rà soát, bảo đảm các nội dung giao quyền cho Petrovietnam tương ứng với vị trí, vai trò của Tập đoàn được xác định tại các nghị quyết, kết luận của Đảng và chiến lược của Nhà nước, theo Ủy ban Kinh tế và Tài chính.

“Cơ chế, chính sách áp dụng với Tập đoàn khi thực hiện các quyền này cũng cần có sự tương xứng, bảo đảm đầy đủ điều kiện để thực hiện các chức năng được giao”, ông Mãi nói.

Ngoài ra, theo cơ quan thẩm tra, cần làm rõ tính hợp lý của các quy định về chức năng, nhiệm vụ của các chủ thể này khi đối chiếu với quy định về nguyên tắc thực hiện điều tra cơ bản về dầu khí và hoạt động dầu khí được bổ sung mới tại dự thảo luật.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên. Nguồn ảnh: mediaquochoi

Sau khi thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên kết luận, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản thống nhất với sự cần thiết ban hành Luật Dầu khí sửa đổi.

Phó Chủ tịch Quốc hội cũng lưu ý, quá trình hoàn thiện hồ sơ dự án luật cần rà soát, thể chế hóa đầy đủ quan điểm, chủ trương, nhiệm vụ, giải pháp tại các nghị quyết, kết luận của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và định hướng chiến lược phát triển ngành dầu khí Việt Nam.

Cùng với kế thừa các cơ chế, chính sách tiến bộ của Luật Dầu khí năm 2022, theo Phó Chủ tịch Quốc hội, cần tiếp tục hoàn thiện các quy định theo hướng đột phá hơn nữa.

Ông cũng đề nghị làm rõ cơ sở và nguyên tắc phân cấp, phân quyền của Thủ tướng cho Bộ Công Thương, Bộ trưởng Bộ Công Thương bảo đảm phù hợp với các nguyên tắc phân cấp, phân quyền được quy định tại Luật Tổ chức Chính phủ, gắn với vai trò, trách nhiệm rõ ràng của Bộ Công Thương.

Đồng thời, cần xác định rõ nguyên tắc và nội dung giao quyền cho Tập đoàn Petrovietnam bảo đảm phù hợp trong mối quan hệ và cơ cấu với cơ quan quản lý Nhà nước.

“Quy định chặt chẽ cơ chế kiểm tra, giám sát, kiểm soát và cần rà soát cơ chế, chính sách, điều kiện thực hiện tương xứng với chức năng được giao”, Phó Chủ tịch Quốc hội nói và lưu ý, việc xác định rõ các trường hợp đặc biệt thuộc thẩm quyền quyết định của Thủ tướng Chính phủ.

Dự án Luật Dầu khí (sửa đổi) sẽ được trình Quốc hội xem xét cho ý kiến tại kỳ họp không thường lệ, dự kiến khai mạc vào đầu tháng 8 tới.