Chiều 19/8, thảo luận tổ ở Quốc hội về định hướng sửa đổi Luật Nhà ở, Thủ tướng Lê Minh Hưng làm rõ những tâm tư của người dân về vấn đề “chung cư có thời hạn”.

Quyền tài sản phải được pháp luật bảo vệ

Thủ tướng nhấn mạnh, cần chuyển tư duy từ “bắt buộc có nhà, sở hữu nhà” sang “có nơi ở lâu dài”. Theo đó, phải phát triển nhà ở cho thuê, nhà ở xã hội.

Thủ tướng Lê Minh Hưng phát biểu tại tổ. Ảnh: Như Ý

Dự thảo luật phân định 4 loại hình nhà ở, gồm: nhà ở thương mại, nhà ở cho thuê, nhà ở công vụ và nhà ở chính sách.

Trong đó, Thủ tướng nhấn mạnh trọng tâm phát triển nhà ở cho thuê với các hình thức: đầu tư bằng vốn Nhà nước và đầu tư bằng vốn ngoài Nhà nước. Ngoài ra còn có nhà ở lưu trú cho công nhân ở khu công nghiệp, nhà lưu trú cho chuyên gia ngoài khu công nghiệp.

Với nhà ở cho thuê, Thủ tướng nhấn mạnh Nhà nước không thể đáp ứng đủ yêu cầu phát triển.

Cho nên, nhà ở cho thuê cần đầu tư bằng các hình thức khác nhau, có thể bằng hình thức Nhà nước đầu tư và vận hành cho thuê, hoặc thuê tư nhân vận hành cho thuê dài hạn trong 10-15-20 năm hoặc lâu hơn đi kèm cam kết rõ ràng để người dân có thể yên tâm.

Cùng với đó, có thể huy động nguồn đầu tư tư nhân. Nhà nước giữ quyền sở hữu nhưng giao đất cho tư nhân đầu tư cho thuê với cơ chế, chính sách đặc thù, hướng tới quỹ nhà ở cho thuê đủ lớn, đủ mạnh với chất lượng hạ tầng đầy đủ.

Thủ tướng Lê Minh Hưng cũng đề cập đến thời hạn sử dụng nhà chung cư gắn với niên hạn công trình - một vấn đề đang được người dân quan tâm.

“Không có nhà nào ở vĩnh viễn được, đến thời hạn phải kiểm tra, nếu không đáp ứng yêu cầu kỹ thuật phải cải tạo, xây dựng lại”, Thủ tướng nói và cho biết các nước trên thế giới cũng vậy.

Theo ông, nếu công trình hết niên hạn, không đáp ứng tiêu chuẩn an toàn kỹ thuật thì bắt buộc phải kiểm định và xây dựng lại nếu quy hoạch làm nhà ở. Nhưng, Thủ tướng nêu rõ, “quyền tài sản đi kèm đó phải được pháp luật bảo vệ”.

“Luật phải quy định rất rõ để người dân yên tâm, nghĩa là không phải đến thời hạn đập bỏ thì người dân không còn quyền gì nữa”, Thủ tướng nói.

Chung cư có thời hạn sẽ khiến người dân hiểu lầm

Vấn đề “chung cư có thời hạn” cũng là vấn đề được nhiều đại biểu Quốc hội quan tâm.

Đại biểu Trương Thị Bích Hạnh (TPHCM) cho rằng, với mỗi người dân Việt Nam, một căn hộ chung cư không chỉ là tài sản mà còn là khoản tiền phải tích lũy rất lâu, trong nhiều năm mới có. Căn hộ chung cư không chỉ là nơi người dân dự định sinh sống lâu dài mà còn có mong muốn để lại cho thế hệ mai sau.

Đại biểu Trương Thị Bích Hạnh (TPHCM). Ảnh: P.Thắng

Dự thảo luật lần này đưa ra khái niệm mới về “chung cư có thời hạn” được xác định thời hạn sử dụng theo quy định của pháp luật về xây dựng. Trong khi đó, Luật Nhà ở hiện hành chỉ quy định về “thời hạn sử dụng chung cư”.

Theo đại biểu, với khái niệm “chung cư có thời hạn”, người dân sẽ hiểu rằng sau 50 hoặc 70 năm, họ mất quyền sở hữu căn hộ.

Trong khi đó, với chung cư xây dựng mới, quy định thời hạn sử dụng căn hộ theo niên hạn xây dựng công trình, gắn với bảo đảm quyền tài sản; chủ sở hữu căn hộ được quyền thực hiện nghĩa vụ tài chính để xây dựng mới khi hết thời hạn; “hoàn toàn không nói gì về chung cư có thời hạn”.

Do vậy, đại biểu Hạnh đề nghị không đưa vào dự thảo khái niệm “chung cư có thời hạn”, để tránh việc hiểu, vận dụng không đúng và gây hoang mang trong dư luận, lo lắng cho người dự định mua chung cư.

Chung mối quan tâm, đại biểu Dương Minh Tuấn (TPHCM) phân tích, tâm lý người Việt Nam khi mua nhà chung cư là phải ở lâu dài, nên nếu đưa ra quy định “chung cư có thời hạn” sẽ khiến người dân e ngại với loại hình này. Khi ấy, xu hướng giao dịch sẽ chuyển sang bất động sản là nhà đất.

Đại biểu Dương Minh Tuấn (TPHCM). Ảnh: quochoi.vn

Dẫn lại phần giải thích từ ngữ trong dự thảo rằng chung cư có thời hạn là chung cư được xác định thời hạn sử dụng theo quy định của pháp luật về xây dựng, ông Vũ Huy Khánh, đại biểu chuyên trách tại Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại chỉ ra, “đọc vào đây có thể hiểu là chung cư có 2 dạng, một là có thời hạn, hai là không có thời hạn”.

Đáng lưu ý, các điều luật về sau tại dự thảo không nhắc lại thuật ngữ này nữa, mà dùng khái niệm “thời hạn sử dụng chung cư”. “Ở đây có sự mập mờ về khái niệm”, ông Khánh nhận định.

Theo ông Khánh, dự thảo luật đang quy định 5 trường hợp nhà chung cư phải tháo dỡ, nhưng không có trường hợp nào về việc hết thời hạn. Do vậy, ông đề xuất, cần quy định rõ nội dung này.